ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ: ΣΧΟΛΙΑ & ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Μέγα το ενδιαφέρον διαφόρων πανεπιστημιακών για την (λεγόμενη) Εθνική Αντίσταση, ενν. του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ/ΚΚΕ, όχι των λοιπών! Ενδιαφέρον που εκφράζεται, όπως εδώ, από συνεργάτη του ΕΛΙΑΜΕΠ {ενν. ΛΙΆΚΟΣ ΑΝΤ.}, διορισθέντα παρατύπως στο ΕΚΠΑ, γνωστόν στο Πανελλήνιο για τις μόνιμα ανθελληνικές θέσεις (αλλά και την έμμεση εμπλοκή της ‘συν-τρόφου’ του {ενν. ΜΥΡΣ. ΖΟΡΜΠΑ} στην δολοφονία Κατσίφα..) .. καθώς και από άλλους υπηρετούντες ομοίως ανάλογο πολιτικό κλίμα! Ουδείς λόγος εδώ για την συμμαχία Γερμανίας - ΕΣΣΔ με βάση την οποία μοιράσθηκε μεταξύ των δύο η Κεντρική Ευρώπη (σύμφωνο μη επιθέσεως Ρίμπεντρωπ - Μολότωφ με μυστικά πρωτόκολλα).. Ουδείς από τους ανωτέρω εντεταλμένους θα αναφερθεί στο ότι η Βέρμαχτ βάσει της συμφωνίας ΡΑΠΑΛΟ είχε την δυνατότητα εκπαιδεύσεως στην επικράτειά της ΕΣΣΔ! Μα τι σχέση έχει η 'Εθνική Αντίσταση' και το ΚΚΕ με αυτά? Μα το ΚΚΕ υπηρετώντας αυτήν την τότε ισχύουσα πολιτική συμμαχία στάθηκε αντίθετο στην παλλαϊκή αντίσταση κατά της Ιταλικής εισβολής.. Αλλά και αργότερα, όταν πιά οι Γερμανοί εισέβαλαν στην ΕΣΣΔ το κόμμα αυτό καθυστερημένα άρχισε την όποια αντίδρασή του (ένοπλα κατά βάσιν από το ’43), πολύ περιορισμένη όμως, αφού οι απώλειες των Γερμανών κατά την κατοχική περίοδο ελάχιστα υπερέβησαν τους 300... με τους σφαγμένους από το ΚΚΕ Έλληνες να είναι πολλαπλάσια του 100! Στο βιβλίο δεν περιμένουμε, λοιπόν, να γίνει αναφορά στο κατ' εξοχήν δωσιλογικό ΚΚΕ που κατά περιόδους συμμάχησε με τους Γερμανούς, Βουλγάρους και Ιταλούς κατακτητές.. στρεφόμενο κατά των Ελλήνων.. Επισυνάπτω: Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΦΑΓΗ ΤΟΥ ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΤΕΛΕΣΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΝ Ισαάκ Μωσέ (ΚΙΤΣΟ για τους ιθαγενείς)!

https://ardin-rixi.gr/archives/209884

Άς σημειώσουμε ότι ελάχιστη μνεία γίνεται για την παλλαϊκή αντίσταση των Ελλήνων κατά της Ιταλικής και εν συνεχεία Γερμανικής εισβολής, αντίσταση που από το ΚΚΕ αντιμετωπίστηκε εχθρικά και υπονομεύθηκε συνειδητά! Ελάχιστα αναφέρεται επίσης η εν συνεχεία ακολουθήσασα αντίδραση των Ελλήνων, σε συνεργασία με συμμαχικές δυνάμεις, στην περίφημη Μάχη της Κρήτης. Η συμμετοχή των επισήμων Ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στον αγώνα κατά του Άξονα αποσιωπάται, ενώ η παρουσία και δράση ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων αποκρύπτεται παντελώς! Αντίθετα αξίζει να επισημανθεί ότι η δράση του ΚΚΕ είχε ως αποτέλεσμα το αδυνάτισμα της Ελληνικής Αποστολής στο Κάιρο, λόγω της εκεί προκληθείσας ‘εξεγέρσεως’!

Ομιλεί βολευτής του ΣΥΡΙΖΑ, κόμματος που επελέγετο & υποστηρίζετο συστηματικά από το Τουρκικό προξενείο, κόμματος που εκπρόσωποί του δραστηριοποιήθηκαν στο Ευρωκοινοβούλιο υπέρ της διακοπής της ροής κονδυλίων πρός την χώρα, (απο-) κόμματος που κατ' εντολήν Soros απέδωσε 'Μακεδονική' ταυτότητα στους Σκοπιανούς, κόμματος που κυβέρνησε μόνον χάρις στην σύμπραξή του με την 'ΑΚΡΟΔΕΞΙΑ, και που μετά την αποχώρησή της συνέχισε να κυβερνά προκαλέσαν ΑΠΟΣΤΑΣΙΑ τ. βολευτών της, κόμματος που δραστηριοποιήθηκε υπέρ του ΟΧΙ στο δημοψήφισμα για να μετατρέψει το αποτέλεσμα σε ΝΑΙ, κόμματος που παραχώρησε την ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ στους ξένους (ΤΧΣ) για 99 χρόνια, κόμματος που αρνήθηκε την ύπαρξη συνόρων στην θάλασσα, κόμματος που επέβαλλε ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΟΥΣ περιορισμούς αναλήψεων την ίδια ώρα που στελέχη (Βαλαβάνη) του παραβίαζαν αυτούς τους ίδιους περιορισμούς.. κόμματος του SOROS / USAID / ΙΔΡΥΜΜΑΤΟΣ COTCH ..

---

Η Βέρμαχτ συνδέεται περισσότερο με το ΚΚΕ - ΕΣΣΔ, μιάς και η τελευταία: (α) βάσει της συμφωνίας ΡΑΠΑΛΟ παρείχε στην Βέρμαχτ την επικράτειά της προκειμένου να ασκείται εκεί η Γερμανική Αεροπορία, (β) βάσει της συμφωνίας Ρίμπεντρωπ - Μολότωφ οι δύο χώρες μοίρασαν μεταξύ τους την κεντρική Ευρώπη.. Τέλος άν η κρύα αγραπιδιά συνδέει τον Βορίδη - Άδωνι με τον Μεταξά θα θυμίσω ότι ο τελευταίος πολέμησε κατά του Άξονα (Ιταλίας - Γερμανίας), αντίθετα με το ΚΚΕ που απείχε και μάλιστα σαμποτάρισε αυτήν την αντίσταση..

 Οι Έλληνες της ΕΣΣΔ εξορίστηκαν μαζικά, σαν ζώα, σε μέρη πρωτόγονα – Η 13η Ιουνίου είναι αφιερωμένη σε αυτούς

Ο ιστορικός Βασίλης Τσενκελίδης γράφει για τις σταλινικές διώξεις του 1949, στην «ασιατική Βαβυλωνία»

Στις 13 Ιουνίου 1949 στη Σοβιετική Ένωση επιχειρήθηκε μία από τις μεγαλύτερες μετατοπίσεις πληθυσμών στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ακόμα και οι Έλληνες που έζησαν «πορείες θανάτου» από τους Οθωμανούς στον Πόντο την περίοδο 1916-1923, παρακολουθούσαν άναυδοι την τραγική τους μοίρα.

Σε κάθε ελληνικό σπίτι σε όλη την παραλιακή γραμμή από την Ανάπα στην περιοχή του Κράσνονταρ έως το Σόχουμ της Αμπχαζίας και το Βατούμ της Αντζαρίας μπήκαν ένας αξιωματικός και ένας στρατιώτης.

Λίγοι από τους άτυχους μετατοπισθέντες ενημερώθηκαν λόγω διαρροής πληροφοριών για την ενδεχόμενη βίαιη εξορία. Όπως δηλώνουν αυτόπτες μάρτυρες εκείνων των γεγονότων: «Επιτρεπόταν να πάρουν μαζί τους τόσα όσα χωρούσαν στην χειραποσκευή τους. Όλη η υπόλοιπη κινητή και ακίνητη προσωπική περιουσία κρατικοποιήθηκε».

Η ιδιωτική περιουσία απαγορευόταν εξαρχής στα πλαίσια της σοσιαλιστικής ιδεολογίας. Οι προσωπικές οικίες των Ελλήνων είτε πουλήθηκαν είτε παραχωρήθηκαν δωρεάν στους νέους κατοίκους που μεταφέρθηκαν από το Βορρά της Ρωσίας στην περιφέρεια Κράσνονταρ και από τις ορεινές περιοχές της Γεωργίας στην Αμπχαζία και στην Αντζαρία.

Χάρτης του Καυκάσου τη σοβιετική περίοδο 1957-1991 (πηγή: mapinmap.ru)

Παρά τη μυστικότητα της επιχείρησης ήταν εύκολο να καταλάβει κανείς πως ο τελικός προορισμός της μεταφοράς μέσω των ατελείωτων σιδηροδρόμων της ΕΣΣΔ που κληρονομήθηκαν από τους τελευταίους τσάρους της δυναστείας Ρομανόφ, θα ήταν η Ασία.

Όμως οι αγαθοί και ανυποψίαστοι Έλληνες πίστευαν πως η εκτόπισή τους γίνεται με κατεύθυνση προς την Ελλάδα.

Όλοι οι εξορισμένοι είτε είχαν ελληνικά διαβατήρια, είτε απέκτησαν τη σοβιετική υπηκοότητα μετά την ελληνική. Η ψευδαίσθηση χάθηκε όταν το τρένο πέρασε τον ποταμό Βόλγα με μία μοναδική κατεύθυνση· προς την Ασία .

Υπό τη συνοδεία των στρατευμάτων της σοβιετικής κρατικής ασφάλειας οι εκτοπισθέντες μέσα σε κλειστά βαγόνια έφτασαν μετά από δύο εβδομάδες στις στέπες και την έρημο του νότιου Καζακστάν. Έφτασαν όσοι άντεξαν και επέζησαν. Γιατί πολλοί από αυτούς πέθαναν από τις κακουχίες και τις αρρώστιες.

Η βίαιη εκτόπιση του 1949 ήταν ένας ακόμα κρίκος στην αλυσίδα των διώξεων και των εξοριών των Ελλήνων της ΕΣΣΔ. Ο νέος τρόπος καταπίεσης εξευρέθηκε λίγα χρόνια μετά τη λεγόμενη «Ελληνική επιχείρηση» της Εν-Κα-Βε-Ντε την περίοδο 1937-1938, που κόστισε χιλιάδες ζωές των Ελλήνων της Σοβιετικής Ένωσης.

H Αγριππίνα Συμεωνίδη-Τσεγγελίδη με την πεθερά της και τη κουνιάδα της στην Αθήνα (αρχείο του Β. Τσενκελίδη)

Το 1939 από τη Σοβιετική Ένωση στην Ελλάδα εξορίστηκαν οι οικογένειες των Ελλήνων υπηκόων που εκτελέστηκαν στη διάρκεια της «Ελληνικής επιχείρησης» του 1937-38. Στις συζύγους, στις μητέρες, στις αδελφές και στα  παιδιά ανακοινώθηκε πως οι άνδρες τους ήδη βρίσκονταν στην Ελλάδα.

«Στην Ελλάδα δεν βρήκαμε τον πατέρα μου Ευθύμιο Συμεωνίδη. Αργότερα μάθαμε πως εκτελέστηκε από τους Σοβιετικούς», έλεγε ο γιος του Ιωάννης που έφτασε στην Αθήνα από την Οδησσό στην ηλικία των 10 ετών, το 1939 με τη μητέρα του Αγριππίνα (Δέσποινα) Τσεγγελίδη, τη γιαγιά και τη θεία του από τη μεριά του πατέρα του.

Πολιτική των μαζικών εξοριών, οι Έλληνες στην «ασιατική Βαβυλωνία»

Τη δεκαετία του 1930 οι σταλινικές Αρχές ξεκίνησαν την πολιτική των μαζικών εξοριών. Η Σιβηρία και η Κεντρική Ασία (ως επί το πλείστον το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν, η Κιργιζία) γέμισαν από λαούς με πολύ διαφορετικές πολιτισμικές και γλωσσικές καταβολές.

Σε κοινωνίες με τον ντόπιο πληθυσμό στη πλειοψηφία του να βρίσκεται σε σχεδόν πρωτόγονη κατάσταση, έμεναν εξορισμένοι Ρώσοι, Ουκρανοί, λαοί της Βαλτικής, Γερμανοί του Βόλγα, Τσετσένοι, Αρμένιοι, Αζέροι, Κούρδοι, Κορεάτες, Ουιγούροι, Ντουγκάνοι (Κινέζοι μουσουλμάνοι), κ.ά.

Οι Έλληνες μαζικά συμπλήρωσαν τον πληθυσμό της «ασιατικής Βαβυλωνίας» τη δεκαετία του 1940.

Η πρώτη εκτόπιση των Ελλήνων έγινε προς το βόρειο Καζακστάν και τη Σιβηρία το 1942. Στο πλαίσιο της «επιχείρησης απομάκρυνσης άοπλου πληθυσμού» από το μέτωπο του πολέμου εξορίστηκε στη Σιβηρία και το βόρειο Καζακστάν μεγάλος αριθμός Ελλήνων από την περιοχή Κουμπάν της νότιας Ρωσίας και την πόλη Κερτς της Κριμαίας. Στις 24 Ιουνίου 1944 εξορίστηκαν στο Ουζμπεκιστάν της Κεντρικής Ασίας οι Έλληνες της υπόλοιπης Κριμαίας.

Στις 13 Ιουνίου 1949 εξορίστηκαν στο νότιο Καζακστάν πάνω από 40.000 άτομα ελληνικής καταγωγής. Όλος σχεδόν ο ελληνικός πληθυσμός ήταν από τις περιοχές Κουμπάν (βόρειος Καύκασος, Ρωσία), Αμπχαζία και Αντζαρία. Τα έξοδα διαβίωσης κατά τη διάρκεια του εκτοπισμού τους καλύφθηκαν από τους ίδιους.

Παρασκευή Πενταζίδη στο νότιο Καζακστάν τη δεκαετία του 1960 (αρχείο του Β. Τσενκελίδη)

Από τις πληροφορίες που άφησε η εκτοπισμένη στο Καζακστάν Παρασκευή Πενταζίδη (1926, Κουμπάν Ρωσίας – 2006, Αθήνα) αποδεικνύεται για άλλη μια φορά το εξής: «Τις πρώτες μέρες απαγορευόταν να είναι ανοιχτά τα βαγόνια. Η έλλειψη οξυγόνου και η ανύπαρκτη υποδομή για την προσωπική υγιεινή δημιουργούσε εστίες μόλυνσης. Τα πρώτα θύματα της μεταφοράς στα βρόμικα βαγόνια για ζώα ήταν τα νεογνά και μικρά παιδιά.

»Για να δημιουργηθούν οι πρόχειρες τουαλέτες οι εκτοπισθέντες τρυπούσαν το πάτωμα των βαγονιών και έφτιαχναν με τα σώματά τους τις ασπίδες για να μην ντρέπονται οι γυναίκες τους άνδρες. Υπήρχαν περιπτώσεις όταν γυναίκες, που μεγάλωναν με τις αρχές των προγόνων τους από τον Πόντο, πέθαιναν αρνούμενες να κάνουν την ανάγκη τους στον ίδιο χώρο με τους ξένους άνδρες».

Ο σύζυγος της Παρασκευής Απόστολος Συμεωνίδης πέθανε στο Καζακστάν το 1955 από τις κακουχίες. Η νεαρή τότε Παρέσα (Παρασκευή) μεγάλωσε τα τρία τους παιδιά μόνη της. Επέζησε, επέστρεψε στην περιοχή Κουμπάν και το 1990 έφυγε με τα παιδιά και τα εγγόνια της στην Ελλάδα.

Συνολικά, από το 1942 έως 1949 από την παρευξείνια περιοχή του Καυκάσου εκτοπίστηκαν πάνω από 60.000 Έλληνες.

Οι βασανισμένοι Έλληνες έπρεπε να βρουν δυνάμεις για να ξεκινήσουν την ζωή τους από την αρχή. Οι τοπικές σοβιετικές Αρχές δεν μερίμνησαν για την εγκατάστασή τους. Οι πρόχειρες οικίες κτίστηκαν από τους ίδιους τους εκτοπισθέντες σε διαλείμματα κατά τη διάρκεια της πολύωρης εργασίας.

«Δεν μας πλήρωναν μέχρι το θάνατο του Στάλιν το 1953. Μετά πλήρωσαν μικρό μισθό, όμως μαζεμένο. Δεν ξέραμε πώς να διαχειριστούμε αυτά τα χρήματα. Πήγα στο μαγαζί και πήρα παπούτσια για τα τρία μου παιδιά. Μέχρι τότε χρησιμοποιούσαν ένα παλιό ζευγάρι με τρύπες. Η μεγαλύτερη κόρη μου έβαζε αυτά τα παπούτσια και κουβαλούσε στην πλάτη τη μικρότερη αδελφή για να βγει έξω από το σπίτι το χειμώνα. Το καλοκαίρι κυκλοφορούσαν ξυπόλυτοι», έλεγε η Παρασκευή Πενταζίδη, όπως και πολλοί άλλοι εκτοπισθέντες.

Παρασκευή Πενταζίδη (τρίτη όρθια από αριστερά) με τους εργαζόμενους διάφορων εθνικοτήτων του κολχόζ στο νότιο Καζακσταν (αρχείο του Β. Τσενκελίδη)

Στους εκτοπισθέντες απαγορευόταν η απομάκρυνση από τον τόπο μόνιμης κατοικίας.  Σύμφωνα με το διάταγμα του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ, από τις 26 Νοεμβρίου 1948 οι παραβάτες του κανονισμού των «ειδικών ζωνών εγκατάστασης» αντιμετώπιζαν ποινή εικοσαετούς κάθειρξης. Οι Έλληνες, όπως και άλλοι λαοί, ήταν αποκλεισμένοι από τον υπόλοιπο κόσμο.

Οι κανονισμοί αυτοί ίσχυσαν μέχρι το θάνατο του Στάλιν. Τρία χρόνια αργότερα, το 1956, μετά το 20ό Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης και την καταδίκη των εγκλημάτων της σταλινικής περιόδου, στους εκτοπισθέντες επιτράπηκε ο επαναπατρισμός στους τόπους της προηγούμενης κατοικίας, με την προϋπόθεση πως αυτή η περιοχή δεν ανήκε στη ζώνη του υπεραυξημένου πληθυσμού.

Όμως, στη Σοβιετική Ένωση υπήρχε σύστημα εσωτερικής πολιτογράφησης και η μετοίκιση από περιοχή σε περιοχή ήταν δύσκολη. Εύκολη ήταν μόνο η εγκατάσταση σε άγονες περιοχές.

Οι Έλληνες βρήκαν εμπόδια και κατά την εγγραφή τους στα κατά τόπους δημοτολόγια των περιοχών από τις οποίες εξορίστηκαν βίαια. Η περιουσία δεν επιστράφηκε στους νόμιμους κατόχους της. Στα σοβιετικά αρχεία στα βιβλία οικιών των Ελλήνων δεν αναφέρονται πια τα ονόματα τους. Οι Έλληνες ξανάρχισαν τη ζωή τους, για μία ακόμα φορά.

Ιωάννης Συμεωνίδης του Ευθυμίου με τη σύζυγο του Χριστίνα και τη μητέρα του Αγριππίνα στην Αθήνα τη δεκαετία του 1980 (αρχείο του Β. Τσενκελίδη)

Οι σοβιετικές Αρχές αποκατέστησαν την ατομική νομική αθωότητα των άδικα εξορισμένων Ελλήνων. Τον Απρίλιο του 2014, στο πλαίσιο του νόμου για την αποκατάσταση των εξόριστων λαών της Κριμαίας, για πρώτη φορά ακούστηκαν οι Έλληνες ως εθνότητα άδικα διωκόμενη στην ΕΣΣΔ.

Ο οργανωμένος ποντιακός χώρος στην παγκόσμιά του διάσταση αναγνώρισε την 13η Ιουνίου 1949 ως Ημέρα μνήμης των σταλινικών διώξεων κατά των Ελλήνων τις δεκαετίες 1930-1940.

Βασίλης Τσενκελίδης,
ιστορικός.

https://www.pontosnews.gr/654852/pontos/mazikes-exories-ellinon-essd-tsenkelidis/

 

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Μια νέα έκθεση για το μυκηναϊκό βασίλειο του Νέστορα

https://www.lifo.gr/now/entertainment/ethniko-arhaiologiko-moyseio-mia-nea-ekthesi-gia-mykinaiko-basileio-toy-nestora

Χρυσόδετος σφραγιδόλιθος από αχάτη. Απεικονίζεται σκηνή μονομαχίας δύο πολεμιστών πάνω από τη σορό τρίτου. Πύλος, Τάφος του Γρύπα Πολεμιστή, 1630/10-1450/40 π.Χ.

Xρυσή σφραγίδα με παράσταση μεγαλοπρεπούς γρύπα. Θολωτός τάφος ΙV στον Άνω Εγκλιανό, 15ος αι. π.Χ. Φωτ.: Μαρία Κοντάκη

Χρυσή χάνδρα με κοκκιδωτή διακόσμηση. Περιστεριά, Θολωτός τάφος 1, 1520/10-1410/00 π.Χ.

Χάλκινο στέμμα με στεφάνη και χρυσό «αστέρι – άνθος» στην κορυφή. Μυρσινοχώρι, Θολωτός Τάφος 1, 1630-1510 π.Χ. Φωτ.: Ελευθέριος Γαλανόπουλος

Χάλκινο εγχειρίδιο με χρυσεπένδυτη λαβή. Διακοσμημένο με την τεχνική της «ζωγραφικής σε μέταλλο». Ένθετα χρυσά και αργυρά στοιχεία αποδίδουν σκηνή κυνηγιού με τρεις λεοπαρδάλεις σε τοπίο με βράχια, δένδρα και ένα ποτάμι. Μυρσινοχώρι, Θολωτός τάφος 2, 1520-1360 π.Χ.

Πήλινη πινακίδα Γραμμικής Β γραφής, γνωστή ως η «Πινακίδα των Τριπόδων». Ανάκτορο του Νέστορα, περίπου 1190 π.Χ.

 Η πινακίδα των τριπόδων. Βρέθηκε από τον Carl Blegen στην Πύλο το 1939. Με μπλε χρώμα δηλώνεται η λέξη 'Αιγεύς' (E.L. Bennett, 1955. The Pylos Tablets. Texts of the Inscriptions found 1939-1954, Princeton: σελ. 66).

PY Ta 641

 In the Bird Cage of the Muses: Archiving, Erudition, and Empire in Ptolemaic Egypt

Περίληψη

Αυτή η διατριβή διερευνά τον εξέχοντα ρόλο του Μουσείου-Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας στην οικοδόμηση μιας νέας κοινότητας αρχειονόμων-ποιητών κατά τον τρίτο αιώνα π.Χ., μετά τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Υποστηρίζω ότι το Μουσείο ήταν ένα νέο είδος θεσμού - ένα αυτοκρατορικό αρχείο - που διευκόλυνε ένα είδος πολιτικής κυριαρχίας που λειτουργούσε μέσω της παραγωγής, της διαιώνισης και του ελέγχου συγκεκριμένων γνώσεων για τον κόσμο και όχι μέσω του φόβου και της ωμής βίας.

Συγκεκριμένα, υποστηρίζω ότι όσοι εργάζονταν στο Μουσείο, ή Βιβλιοθήκη, διαμόρφωναν ένα νέο όραμα για το παρελθόν μέσω του σχολαστικού εκδοτικού και συλλεκτικού τους έργου πάνω στις ποικίλες απομείνασες κοινότητες των Ελλήνων πριν από την κατάκτηση. Η κυριαρχία αυτής της παράδοσης, με τη σειρά της, αποτέλεσε τη ραχοκοκαλιά του τι σήμαινε να είσαι μορφωμένος (πεπαιδευμένος), αλλά ακόμη πιο σημαντικό, του τι σήμαινε να είσαι Έλληνας σε αυτό το νέο πολιτικό τοπίο. Σε αντίθεση με πολλές μελέτες για την πολιτική και τον πολιτισμό στην ελληνιστική περίοδο που επικεντρώνονται στην άσκηση εξουσίας από πάνω προς τα κάτω, διερευνώ πώς φαινομενικά ακίνδυνες ή ακόμη και εσωτερικές ενέργειες, ενέργειες που φαίνονται πολύ απομακρυσμένες από την πολιτική σφαίρα, όπως η συγγραφή ποίησης και η επιμέλεια κειμένων, κατέστησαν απαραίτητες για τη διατήρηση της πολιτικής εξουσίας και των δομών των ελληνιστικών μοναρχών.

Αναπτύσσοντας αυτό το όραμα της πολιτιστικής πολιτικής της ελληνιστικής εποχής, το πρώτο μου κεφάλαιο εξετάζει τον κεντρικό ρόλο του Μουσείου της Αλεξάνδρειας στο να καταστήσει την πολυμάθεια μια από τις βασικές πηγές κοινωνικοπολιτισμικού κεφαλαίου σε αυτήν την εθνικά ποικιλόμορφη και περιφερειακά διασκορπισμένη πολιτεία. Μέσω του έργου των μελετητών του, το Μουσείο και το αρχείο του ελληνικού παρελθόντος έγιναν το κέντρο γύρω από το οποίο συγχωνεύτηκε μια ευρύτερη πανελλήνια κοινότητα και ταυτότητα. Στο δεύτερο κεφάλαιο, διερευνώ τις επιπτώσεις αυτού του νέου θεσμού και {} κοινωνικού τύπου μέσα από μια προσεκτική ανάγνωση του αινιγματικού έργου του Λυκόφρονα, της Αλεξάνδρας, παρουσιάζοντάς το ως ένα ποιητικό αρχείο που χρησιμοποίησε φιλολογικές πρακτικές για να κάνει το παρελθόν σχετικό με μια νέα ομάδα ελίτ καταναλωτών διάσπαρτων σε όλο τον ελληνιστικό κόσμο, επαναπροσδιορίζοντας τη σύγκρουση μεταξύ Ευρώπης και Ασίας. Στο τελευταίο κεφάλαιο, υποστηρίζω ότι αυτός ο νέος θεσμός γέννησε έναν νέο τύπο ανθρώπου, τον αρχειονόμο-ποιητή. Εξετάζω πώς αυτή η νέα μορφή υποκειμενικότητας έγινε ένα από τα κύρια μέσα συμμετοχής στις ελληνιστικές αυτοκρατορίες της γνώσης μέσω του είδους του λογοτεχνικού επιγράμματος.

2.3 Φουκώ στην Αλεξάνδρεια: Αρχειακός Λόγος

Ο Μισέλ Φουκώ πιθανότατα έκανε την πρώτη ουσιαστική συμβολή σε αυτό που έχει γίνει μια πρόσφατη μικρή οικιακή βιομηχανία θεωρητικοποίησης του αρχείου. Ο Μισέλ Φουκώ, στο έργο του «Αρχαιολογία της Γνώσης», θεωρητικοποίησε το αρχείο ως ένα επιστημολογικό έργο που «είναι ο πρώτος νόμος αυτού που μπορεί να ειπωθεί, το σύστημα που διέπει την εμφάνιση των δηλώσεων (énoncés) ως μοναδικά γεγονότα».15 Για τον Φουκώ, το αρχείο είναι ένα «σύστημα δηλώσεων» που επιτρέπει τι μπορεί και τι δεν μπορεί να ειπωθεί. Σημασιοδοτώντας το αρχείο με αυτόν τον τρόπο, ο Φουκώ φαινομενικά το διαφοροποιεί από τις υλικές του ρίζες, υποστηρίζοντας ότι το αρχείο δεν είναι «το άθροισμα όλων των κειμένων που ένας πολιτισμός έχει διατηρήσει ως έγγραφα που πιστοποιούν το δικό του παρελθόν ή ως απόδειξη μιας συνέχειας ταυτότητας· ούτε εννοώ τους θεσμούς, οι οποίοι, σε μια δεδομένη κοινωνία, καθιστούν δυνατή την καταγραφή και τη διατήρηση εκείνων των λόγων που κάποιος επιθυμεί να θυμάται και να διατηρεί σε κυκλοφορία».16 Οι περισσότεροι σχολιαστές έχουν βασιστεί σε αυτή τη δήλωση για να τονίσουν το γεγονός ότι ο ορισμός του Φουκώ για τα αρχεία δηλώνει ότι δεν είναι μια μάζα κειμένων και στη συνέχεια τονίζουν τις μη υλικές πτυχές του.17 Αυτή η ερμηνεία, ωστόσο, αποτυγχάνει τόσο να τοποθετήσει σωστά στο πλαίσιο της δήλωσής του όσο και να κατανοήσει πλήρως τις πολυπλοκότητες που κρύβονται πίσω από τους βασικούς όρους που χρησιμοποιούνται στον ορισμό του. 

Μέσα από την παρουσίαση του αρχείου ως ένα σύνολο κανόνων λόγου ή ενός corpus δηλώσεων, ο Foucault μεταμορφώνει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε το αρχείο, μετατοπίζοντας την έμφαση από την ανάκτηση κάποιου χαμένου παρελθόντος προς την εξήγηση του πώς οι πολυπλοκότητες και οι αποχρώσεις των δηλώσεων, είτε πρόκειται για «γεγονότα είτε για πράγματα»,18 γίνονται παράγοντες αλλαγής στο παρόν. Ορίζει τα αρχεία ως το σύνολο κανόνων που «επιτρέπει στις δηλώσεις τόσο να επιβιώνουν όσο και να υφίστανται τακτική τροποποίηση. Είναι το γενικό σύστημα σχηματισμού και μετασχηματισμού των δηλώσεων».19 Οι δηλώσεις σε αυτή την περίπτωση δεν είναι απλώς ασώματες κειμενικές οντότητες, αλλά βασίζονται στην υλική πραγματικότητα. Ο Robert Young συνοψίζει με τον καλύτερο τρόπο τον πολύπλοκο και μακροσκελή ορισμό του Foucault για τη «δήλωση» ως:

ένα συγκεκριμένο υλικό γεγονός, μια επιτελεστική πράξη ή λειτουργία, μια ιστορική έκρηξη που προσκρούει και κάνει μια τομή στην περίσταση. Η επίδρασή του, επομένως, σε πρώτη φάση, είναι πρωτίστως ασυνέχειας, δεικτικής παρέμβασης, πραγματοποίησης αλλαγής, αλλά υπάρχει επίσης σε μια παραγωγική ένταση με κανονικότητα. Περιλαμβάνει τη γλώσσα, αλλά δεν μπορεί να αναχθεί σε αυτήν, επειδή αυτή η γλώσσα θα είναι επίσης μέρος της εντοπισμένης υλικότητας της περίστασης.20

Αυτός ο ορισμός αντικατοπτρίζει την ανησυχία του Φουκώ για την παροχή ενός μοντέλου που δεν είναι αναγωγικό. Στην πραγματικότητα, το μοντέλο του Φουκώ μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα πώς φαινομενικά εσωτερικές δηλώσεις περί ακαδημαϊκής γνώσης μπορεί να είναι συνυφασμένες με τον ευρύτερο κόσμο της πολιτικής.

https://dukespace.lib.duke.edu/server/api/core/bitstreams/5defecc5-7ef9-4ee3-8a9f-8e3e8b86b66f/content

 4.2 Ο ταύρος στον Ινδό

Η ύπαρξη καλλιτεχνικών θεμάτων με τον ταύρο, ιδιαίτερα δημοφιλών στην μικρογλυπτική του Ινδού, καθώς και άλλων με τον διπλό σταυρό δείχνουν, σύμφωνα με μελετητές, την ύπαρξη συγγένειας μεταξύ του Ινδικού και του Μινωικού πολιτισμού.^4_4 Άλλωστε ο τρόπος παραστάσεως του ταύρου σε ειδώλια φαίνεται, κατά μία άποψη, να ανακαλεί το ύφος και την τεχνική της Σουμερίας και Κρήτης.^4_5 Πολύ πιθανή κοινή πηγή των λατρευτικών αθλημάτων με ταυρομαχίες θεωρεί και ο Δαβάρας την Σουμερία,^4_5a1 αν και ο Cameron στον οποίον παραπέμπει - πέραν του προκατειλημμένου Βαβυλωνιαστή C. Gordon - εμφανίζεται πολύ επιφυλακτικός, σημειώνων: ‘Υπάρχουν ορισμένα σημαντικά σημεία διαφοροποιήσεως από το σουμεριακό τελετουργικό και έτσι τόσο η προέλευση όσο και η σημασία της μινωικής εκδοχής του αθλήματος παραμένουν αβέβαιες’.^4_5a2 Η Σουμεριακή τέχνη και μυθολογία διαθέτουν βαθύ συμβολισμό σχετικά με τον ιερό ταύρο, αλλά δεν απεικονίζουν τα ταυροκαθάψια ως ακροβατικό άθλημα ή τελετουργικό, με το τελευταίο να αποτελεί χαρακτηριστικό του Μινωικού πολιτισμού της Εποχής του Χαλκού, της παλαιο - Χεττιτικής Ανατολίας και του Λεβάντε… Όσον αφορά μάλιστα στην συχνά αναφερόμενη συσχέτιση του Gilgamesh με το θέμα - μοτίβο του ταύρου ας σημειωθεί ότι το ‘έπος’ προερχόμενο από την τυπική έκδοσή του χρονολογείται στην περίοδο της βιβλιοθήκης του Asuurbanipal, ήτοι περίπου τότε που τα Ομηρικά έπη θεωρείται ότι κατεγράφησαν (συντεθέντα πολύ παλαιότερα)!^4_5a3

Σε σφραγίδες του πολιτισμού του Ινδού έχουν ευρεθεί απεικονίσεις οι οποίες αποδεικνύουν την ύπαρξη λατρευτικής πρακτικής σχετιζόμενης με τον ταύρο, όπως στην Μινωική Κρήτη, δεν λείπουν μάλιστα σκηνές οι οποίες φαίνεται να παριστούν θυσία βουβαλιού, παραπέμποντας έτσι στην παρόμοια εικονογραφία στην γνωστή σαρκοφάγο της Αγίας Τριάδας όπου περιγράφεται θυσία ταύρου!^4_6 Σύμφωνα με τον Fabri η αντιστοιχία είναι τόσον απόλυτη και υπάρχει τέτοια ταύτιση σε σημαντικές λεπτομέρειες ώστε να αποκλείεται η ξεχωριστή επινόηση.^4_7

Εικ. 4_3: Γενειοφόρος κεφαλή ταύρου, Ur

 

Η ύπαρξη κοινών χαρακτηριστικών όπως το φίδι, το ιερό δένδρο, το περιστέρι, το ιερό τέμενος, η στήλη^4_8 και το ιερό πτηνό καθιστούν την ομοιότητα μεταξύ των δύο πολιτισμών εκπληκτική, παρόλον ότι ο αναπηδών ταύρος και η ταυρομαχία αποτελούν θέματα δημοφιλή και σε άλλα μέρη του κόσμου.^4_9 Σημειώνεται ότι παραστάσεις του αναπηδώντος ταύρου εμφανίζονται στην Κρήτη ήδη από την προανακτορική περίοδο, καθιστώντας έτσι αναμφισβήτητη την χρονική προπορεία της επί του συγκεκριμένου εν σχέσει με τον Ινδό, αλλά και την Βακτρία κ.α.^4_10 Η αντικατάσταση του ταύρου των Μινωικών παραστάσεων με το βουβάλι σε σφραγίδες του πολιτισμού του Ινδού δεν θα πρέπει να θεωρηθεί ως στοιχείο διαφοροποιήσεως, δεδομένου ότι και στην Μικρασιατική Μίλητο, Μινωική αποικία της Μιλήτου της Ανατολικής Κρήτης, ο ταύρος είχε δώσει την θέση του στο ολιγώτερο επικίνδυνο βόδι.^4_11

 

Εικ. 4_4: Σκαρίφημα χορεύουσας μορφής δεικνύον την στάση

Εικ. 4_5: Χορεύουσα κόρη του Mohenjo-daro  (ορείχαλκος)

 

Εικ. 4_6: Σφραγίδες με παραστάσεις ταύρων (αριστερά Μ 312, δεξιά DK 8321)

              

Το θέμα της ταυρομαχίας στην εικονογραφία του Ινδού έχει μελετήσει και η Duff, η οποία έχει σχολιάσει παραγωγικά διάφορες απεικονίσεις της. ^4_12 Η ίδια εκφράζει την επιφύλαξή της αναφορικά με την άποψη του Fabri ο οποίος αναγνωρίζει στην Μινωική Κρήτη την πατρότητα της συλλήψεως. Αυτήν της την διαφωνία βασίζει στην άποψη ότι τα Κνωσιακά παραδείγματα τέτοιων παραστάσεων χρονολογούνται στην ύστερη Μινωική περίοδο,  γεγονός το οποίο κατά την ίδια σημαίνει ότι αυτά είναι τουλάχιστον 500 έως 1000 χρόνια αργότερα από τις σφραγίδες του Ινδού.^4_13 Όμως η χρονολόγηση της φημισμένης τοιχογραφίας της Κνωσού ευρίσκεται ήδη υπό αναθεώρηση, οι δε πρώτες ενδείξεις υποδεικνύουν μετατόπιση προς τα πίσω κατά περισσότερο του ενός αιώνος, ήτοι περί το 1600, περί τα τέλη της περιόδου Harappa. Άλλωστε το θέμα των ταυροκαθαψίων εμφανίζεται στην Κρήτη από πολύ παλαιότερα, συγκεκριμένα σε ρυτά από θολωτούς τάφους στην Κουμάσα και το Πορτί της ΠΜ ΙΙ περιόδου,^4_13a1 απαντάται δε σε ‘ελάσσονα’ μέσα (ήτοι δακτυλίδια, σφραγίδες κ.ά.) σε διάφορες περιόδους.^4_13a2 Έχει, ενδεχομένως, ιδιαίτερη σημασία να σημειωθεί ότι στην νεολιθική Κνωσό παρέχονται ενδείξεις για την ιδιαιτερότητα της θέσεως του ταύρου στην συνείδηση της κοινότητας, όπως φαίνεται να υπονοεί η ανεύρεση σειράς ειδωλίων αυτού του ρωμαλέου βοοειδούς,^4_13a3 για να μην αναφερθούμε στα σχετικά τεκμήρια από το ακόμη παλαιότερο Çatal Hüyük, αλλά και το Lascaux, την Altamira και το Σπήλαιο Chauvet.^4_13a4 Αξίζει, άλλωστε, να σημειωθεί ότι κατά την εμπειρογνώμονα των Μινωικών τοιχογραφιών Shaw ωρισμένες επιτοίχιες απεικονίσεις με ταύρους στο ανάκτορο της Κνωσού ανάγονται πιθανώς στην ΜΜ ΙΙΙ περίοδο, η οποία σήμερα εκτιμάται ότι διήρκεσε περίπου έως το 1700 π.Χ.^4_14 Σε κάθε περίπτωση τα ταυροκαθάψια και τα σχετικά αθλητικά δρώμενα σε εξελιγμένη μορφή χρονολογούνται τουλάχιστον στην ΜΜ Ι, όπως αποδεικνύουν ταυρόσχημα ρυτά αυτής της περιόδου που βρέθηκαν στην πρώιμη θόλο του οστεοφυλακείου της Μεσαράς,^4_14a1 ενώ πολλά παραδείγματα αγωνιστικών αθλητικών δραστηριοτήτων όπως η πυγμαχία, τα ταυροκαθάψια, το τρέξιμο και τα ακροβατικά είναι εμφανή στην τέχνη του Αιγαίου από την 3η χιλιετία π.Χ. έως τον ΥΜ ΙΙΙ αι.^4_14a2

 

Εικ. 4_7: Ρυτό από την Κουμάσα της ΠΜ ΙΙ με παράσταση ταυρομαχίας

 

Εικ. 4_8: Περιδέραιο με χάνδρες, μία των οποίων διαθέτει διακόσμηση τριφυλλιού

 

Με βάση τα ανωτέρω η άποψη του Δαβάρα, βασιζόμενου στην Collon^4_14a3 ότι ‘Ορισμένα χαρακτηριστικά της γλυπτικής τέχνης, όπως οι λεπτές, εύκαμπτες αθλητικές μορφές και η ίδια η ταυρομαχία, εμφανίζονται πρώτα σε συριακές σφραγίδες και μόνον αργότερα σε σφραγίδες του Αιγαίου και στην μινωική εικονογραφία’, δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα! Πράγματι η Collon χρονολογεί τις ως άνω σχετικές Συριακές σφραγίδες στην λεγόμενη περίοδο IVf, ήτοι κατά το διάστημα 2000-1500 π.Χ.^4_14a4 ενώ τα αντίστοιχα Μινωικά τεχνουργήματα χρονολογούνται, όπως απεδείχθη, από πολύ παλαιότερα! Ας ασχοληθούμε όμως εν είδει παραδείγματος με μία από αυτές τις Συριακές σφραγίδες ο οποίες φέρονται να προηγούνται των Μινωικών παραστάσεων ταυρομαχίας κλ.π. την #709. Η κυλινδρο-σφραγίδα αυτή από αιματίτη χρονολογήθηκε αρχικώς από τον Seyrig στον 15/14 αι. π.Χ.^4_14a5 για να επανατοποθετηθεί εν συνεχεία από την Collon στην προηγούμενη περίοδο IVf.^4_14a6

Εικ. 4_9: Σφραγιδοκύλινδρος #709 με παράσταση ταυρομαχίας

 

Ο Seyrig^4_14a7 μελετά την σφραγίδα υπό τον τίτλο ‘Ταυρομαχίες στο Αιγαίο’ αναγνωρίζει δε επ’ αυτής σειράν Αιγαιακών χαρακτηριστικών:  (α) την απεικόνιση στην πρώτη ζώνη αυτής γρύπα, (β) το σύμπλεγμα του γρύπα που επιτίθεται στον λέοντα (ζώνη 1, β) θεωρεί ότι ακολουθεί ένα πιθανώς Αιγαιακό μοτίβο, (γ) η παράσταση του ακροβάτη (ζώνη 2, c) θεωρεί ότι υιοθετεί την Αιγαιακή σιλουέτα, ενώ από πλευράς μας θα προσθέταμε (δ) την χρήση της τυπικώς Αιγαιακής πεπλεγμένης σπείρας!^4_14a8

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

4_4. Pitman 1984, p. 83; Bahadur and Dikshit 1938, p. 56. Στην σφραγίδα M 312 απεικονίζεται η τελετουργία του αναπηδούντος ταύρου με τους ακροβάτες.
4_5. Mackay 1938, p. 289.

4_6. Η σαρκοφάγος της Αγίας Τριάδας είναι γραπτή ασβεστολιθική λάρνακα μήκους 137 εκ. της ΥΜ ΙΙΙ και ανακαλύφθηκε στην Αγία Τριάδα Ηρακλείου. Θεωρείται πιθανώς η πληρέστερη εικονογραφία θυσιαστικής τελετής του προ-ομηρικού κόσμου και στον τοιχογραφικό της διάκοσμο παρέχονται πληροφορίες για τα ταφικά έθιμα των ευγενών της περιόδου κατά την οποία η Κρήτη βρισκόταν υπό Μυκηναϊκή κυριαρχία. Εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Η σαρκοφάγος συνολικά συνδυάζει Μινωικά και Μυκηναϊκά χαρακτηριστικά ως προς τη θεματολογία και την τεχνοτροπική της απόδοση (από την Wikipedia).

4_7. Fabri 1937, pp. 93, 96. O Fabri επικαλείται, μεταξύ των άλλων, τις σφραγίδες DK 9281, 8321 & 8120 εν συνδυασμώ με Μινωικές απεικονίσεις, συμπεριλαμβανομένης της σαρκοφάγου της Αγίας Τριάδος, για να αποδείξει την ταύτιση των λατρευτικών σχημάτων.

4_8. Κονιδάρης 2019a, σελ. 86-87, σημ. 292. Σταλαγμίτης ευρισκόμενος περίπου στο κέντρο του σπηλαίου Αμνισού Κρήτης (της Ειλειθυίας) με ύψος 1.5 μ. εκτιμήθηκε από τον Evans ως ιερά στήλη, κατά κάποιον τρόπο ανάλογος του κατοπινού ομφαλού της γής. Βλ. και §5.1 παρακάτω.

4_9. Winkelmann 2008, p. 51.

4_10. Soar 2009, p. 16. Ρυτά σχήματος αναπηδούντος ταύρου έχουν ανασκαφεί από τάφους στήν Κουμάσα και τον Πόρο, χρονολογούμενα από την πρώιμη Μινωική περίοδο. Ειδώλιο από τήν Κουμάσα εμφανίζει ταύρο με μικρές ανθρώπινες φιγούρες να κρέμονται από τα κέρατά του. Ανάμεσα στα υπερμεγέθη κέρατα υπάρχει ακροβάτης.

4_11. Evans 1935, p. 47, n. 4.
4_12. Duff 2012, pp. 5-18.
4_13. Duff 2012, p. 13
4_14. Κονιδάρης 2016, σελ. 152, σημ. 428-430.

14_74. Αμφιβολίες έχει εκφράσει, μεταξύ άλλων, ο O. Soysal, σύμφωνα με σχετική αναφορά του Taracha (Taracha 2004), ενώ αρνητική εμφανίζεται και η Yener (Yener 2002, p. 3).

14_75. Taracha 2002.

14_76. Marinatos 1989, p. 44, n. 52; Rehak 1996, p. 38, table 1; Betancourt and Michael 1987. Με βάση την νέα Αιγαιακή χρονολόγηση του Betancourt η κατασκευή της τοιχογραφίας των ταυροκαθαψίων της Κνωσσού τοποθετείται κοντά στον 16ο/17ο αιώνα.

14_77. Soar 2009, p. 16. Βλ. εικόνα στην θέση: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Rhyton_Koumasa_01.jpg.

14_78. Shaw 1995, pp. 94-98; Younger 1995b, pp. 539-542.

14_79. Shaw 1995, pp. 100.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Κονιδάρης, Δ. 2016. Οι Χετταίοι και ο κόσμος του Αιγαίου, Αθήνα.

Κονιδάρης, Δ. 2019a. Ο Πρώιμος Αιγυπτιακός Πολιτισμός και οι Αλληλεπιδράσεις με το Αιγαίο, Αθήνα.

Κονιδάρης, Δ. 2019b. Ο Κινεζικός πολιτισμός και οι Ελλαδικές επιδράσεις, Αθήνα.

Κονιδάρης, Δ. 2020. Οι Χετταίοι και ο κόσμος του Αιγαίου, 2η έκδ., Αθήνα.

https://www.aegeussociety.org/images/uploads/pdf/DF_Ch12_Mantzourani_Offprint.pdf

Mantzourani, E. 2012. “Bibliography of Costis Davaras,” in Philistor. Studies in Honour of Costis Davaras, ed. P. P. Betankourt, E. Mantzourani, INSTAP, pp. xxi-xxix.

https://www.themata-archaiologias.gr/%CE%AD%CF%86%CF%85%CE%B3%CE%B5-%CE%BF-%CE%BA%CF%89%CF%83%CF%84%CE%AE%CF%82-%CE%B4%CE%B1%CE%B2%CE%AC%CF%81%CE%B1%CF%82-%CE%B1%CF%80%CE%BF%CF%87%CE%B1%CE%B9%CF%81%CE%B5%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C/

Θέμελης, Π. 2021. "Έφυγε ο Κωστής Δαβάρας – αποχαιρετισμός από τον Π. Θέμελη," Θέματα Αρχαιολογίας 2021 (5.2), Μινωϊκός Πολιτισμός, Νεκρολογίες.

https://www.jstor.org/stable/4196884?seq=18

Seyrig, H. 1955. "Antiquités syriennes," Syria 32 (1/2), pp. 29-48.

https://www.persee.fr/doc/syria_0039-7946_1956_num_33_1_5175

Seyrig, Η. 1956. "Cylindre représentant une tauromachie," Syria 33, pp. 169-174.

https://dokumen.pub/qdownload/the-aegean-and-the-orient-in-the-second-millennium-bc-z316q205h.html

Kantor, H. J. 1947. The Aegean and the Orient on the Second Millennium B.C., The Archaeological Institute of America, Monograph nr 1, 1947, The Principia Press, Inc., Bloomington, Indiana.

https://isac.uchicago.edu/sites/default/files/uploads/shared/docs/HJKX.pdf

Kantor, H. J. 1945. “Plant Ornament in the Ancient Near East,” chapter X in  The Aegean Relations of the Egyptian Empire, (diss. Univ. of Chicago).

https://books.ub.uni-heidelberg.de/propylaeum/catalog/view/1309/2559/117650

Tully, C. J. 2024. “Against Nature: Tree-Shaking Action in Minoan Glyptic Art as Agonistic Behaviour,” in Gesture, Stance, and Movement. Communicating Bodies in the Aegean Bronze Age, ed. Günkel-Maschek, C. Murphy, F. Blakolmer, D. Panagiotopoulos, Heidelberg, pp. 275-289.

https://zenodo.org/records/1449962/files/article.pdf

Evans, A. 1921. “On a Minoan Bronze Group of a Galloping Bull and Acrobatic Figure from Crete, with Glyptic Comparisons and a Note on the Oxford Relief showing the Taurokathapsia,” The Journal of Hellenic Studies 41 (2) ,  pp. 247 – 259.

https://archive.org/details/firstimpressions0000coll

https://www.mediafire.com/file/oaff5qsxkghoa47/First+Impressions+Cylinder+Seals+in+The+Ancient+Near+East+%28Dominique+Collon%29.pdf/file

Collon, D. 1987. First Impressions: Cylinder Seals in the Ancient Near East, London.

Marinatos, N. 1994. "The 'Export' Significance of Minoan Bull Hunting and Bull Leaping Scenes", Ägypten und Levante 4, pp. 89-94.

Επισκόπηση AI                

The 'export' significance of Minoan bull-leaping and hunting imagery lies in its function as a powerful political and religious symbol of Knossian soft power, elite ideology, and cultural hegemony across the Bronze Age Aegean and Eastern Mediterranean. These exported motifs served specific functions: [1, 2, 3]

Ideological and Political Export

Elite Authority: Foreign elites in places like Avaris (Egypt) and the Levant adopted Minoan-style frescoes and iconography to project absolute mastery over nature and divine alignment. [1, 2, 3, 4, 5]
Palatial Prestige: The motif broadcast the centralized economic and ritual power of Knossos, acting as a visual trademark of advanced Minoan civilization. [1]
Diplomatic Currency: Portable luxury goods (sealstones, metalwork, and ceramics) bearing bull sports functioned as high-status diplomatic gifts cementing alliances. [1]

Religious and Cultural Transmission

Ritual Koine: Shared imagery created a common religious language around fertility, sacrifice, and cyclical renewal across disparate Mediterranean polities. [1, 2]
Mythic Resonance: The dramatic tension of human acrobatics against raw animal power traveled abroad, prefiguring later regional heroic traditions. [1, 2]