Homer and the Poetics of Gesture

ΟΜΗΡΟΣ & ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΣΕΩΣ ΣΩΜΑΤΟΣ

https://bmcr.brynmawr.edu/2019/2019.09.52/

Alex C. Purves, Homer and the Poetics of Gesture. Oxford studies in late antiquity. Oxford; New York: Oxford University Press, 2019. xiii, 214. ISBN 9780190857929. $74.00.

Review by

Michel Briand

Στην συνέχεια (Συνήθεια, Χειρονομία και Ελευθερία, σελ. 13-17), μέσα από τις έννοιες του κινητικού αυθορμητισμού και του κιναισθητικού υποβάθρου, επιβεβαιώνουμε ότι οι λεκτικές και χειρονομιακές μορφές θεμελιώνουν τη δυναμική συνοχή του ποιήματος. Ένα τρίτο μέρος (Σώματα Εν Κινήσει, σελ. 17-26) επιχειρεί μια σύνθεση σχετικά με την εφεύρεση της κινούμενης εικόνας, στις αρχές του 20ου αιώνα, και την διαμόρφωση της χειρονομίας ως «φράση ή κύμα» (20). Οι φωτογραφίες της μετακίνησης των ζώων του Muybridge και αυτές του Marey συγκρίνονται με αρχαϊκές αγγειακές αναπαραστάσεις αθλητικών αγώνων ή πένθιμων τελετών, όπως στον Άτλαντα Μνημοσύνης του ιστορικού τέχνης Aby Warburg και του Pathosformeln του: αυτό το «εικονολογικό διάστημα» αντιπαραθέτει παραστάσεις από διάφορες περιόδους με την ίδια συναισθηματικά φορτισμένη χειρονομία.3 Αφού προηγηθεί ένα περίγραμμα του κεφαλαίου, σελ. 26-29, έρχεται το καταληκτικό μέρος της εισαγωγής (Ομηρικά Σώματα, σελ. 29-35), που διευρύνει την μελέτη του σώματος των ραψωδών ως μέσου μεταδόσεως μηνυμάτων / εννοιών / καταστάσεων, ιδιαίτερα με τον Ίωνα του Πλάτωνα.4 Οι χειρονομίες των ομηρικών χαρακτήρων ενεργοποιούν την «ενσάρκωσή» τους ή την «σωματποίηση» τους από τον ραψωδό (ενσάρκωση, όχι «αναπαράσταση», αναπαράσταση, σύμφωνα με την αντίθεση που διατύπωσε ο Purves, μάλλον για να διευκρινιστεί καλύτερα). Τέλος, ο Purves διαψεύδει τον Snell: το ομηρικό σώμα θα ήταν χωρίς κέντρο ή μέρη, που παρήχθησαν από τις κινήσεις των αρθρώσεων και όχι των οργάνων.5 Και η σύγχρονη σκέψη ενδιαφέρεται για παρόμοια αποτελέσματα, τονίζοντας το ίδιο το αίνιγμα της ζωντάνιας της χειρονομίας (ζωηρότητα της χειρονομίας, σελ. 35).

Then (Habit, Gesture, and Freedom, 13-17), through the notions of kinetic spontaneity and kinaesthetic background, we confirm that the verbal and gestural forms found the dynamic coherence of the poem. A third part (Bodies in Motion, 17-26) attempts a synthesis on the invention of the moving image, at the turn of the twentieth century, and the figuration of the gesture as “phrase or wave” (20). Muybridge’s photographs of animal locomotion and Marey’s are compared to archaic vascular representations of athletic races or mourning ceremonies, as in the art historian Aby Warburg’s Mnemosyne Atlas and his Pathosformeln: this “iconology of intervals” juxtaposes representations from various periods of the same emotionally charged gesture.3 After a Chapter Outline, 26-29, comes the concluding part of the introduction (Homeric Bodies, 29-35), which broadens the study to the performing body of the rhapsodes, especially in Plato’s Ion.4 The gestures of the Homeric characters energize their “incarnation” or “embodying” by the rhapsode (embodiment, not “representation,” re-enactment, according to the opposition formulated by Purves, probably in need of more precision). Finally, Purves refutes Snell: the Homeric body would be without center or parts, produced by the movements of the joints rather than the organs.5 And contemporary thought is interested in similar effects, staging the very enigma of the liveliness of gesture (liveliness of gesture, 35).

Η ΕΙΚΟΝΑ (!!) ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΨΥΧΗΣ [ΑΠΟ ΤΟΝ Esa Kirkkopelto ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ (?)

https://journals.openedition.org/edl/7847?lang=en

Esa Kirkkopelto. 2024. "Monster and Khôra: Re-Imagining the Performing Body with Plato," Etudes des Lettres 324, pp. 107-128.

 

3. Michel Briand. “Paradoxes of Spectacular/Political Performativity: Dionysiac Dance in Classical Greek Theatre, Olivier Dubois’ Tragédie, the Femen’s Sextremist Protests, and Trajal Harrell’s Antigone SR“. In CORD Conference Proceedings, Cut and Paste: Dance Advocacy in the Age of Austerity, Cambridge UP, 2016, 27-37, et “Gestures of grieving and mourning: a transhistoric dance-scheme”. In Ken Pierce (ed.), Dance ACTions – Traditions and transformations., NOFOD/SDHS, Trondheim, 2013, 73-87. Sur Warburg et les notions de figure, schème, formule : Pour un atlas des Figures.

ϊ

4. Le dialogue empathique performance/public pourrait être approfondi { The empathetic dialogue between performance and audience could be deepened : Ο διάλογος παραστάσεως/κοινού θα μπορούσε να εμβαθύνει την συναισθηματική ταύτιση ή συντονισμό}: A. P. David. The Dance of the Muses. Choral Theory and Ancient Greek Poetics. Oxford: Oxford UP, 2007 { https://bmcr.brynmawr.edu/2007/2007.04.46/ }; Pierre Destrée & Fritz-Gregor Herrmann (eds.). 2011. Plato and the Poets. Leiden: Brill, 2011; Anastasia-Erasmia Peponi. Frontiers of Pleasure: Models of Aesthetic Response in Archaic and Classical Greek Thought. Oxford: Oxford UP, 2012.

https://bmcr.brynmawr.edu/2007/2007.04.46/

https://www.researchgate.net/publication/276374794_A_P_David_The_Dance_of_the_Muses_Choral_theory_and_ancient_Greek_poetics

5. Guillemette Bolens. La logique du Corps articulaire. Les articulations du corps humain dans la littérature occidentale. Rennes: PU de Rennes, 2000.

https://www.academia.edu/87664690/The_missing_link_Writing_in_West_Anatolia_during_the_Late_Bronze_Age?uc-g-sw=8491430

Waal, W. 2022. “The missing link? Writing in West Anatolia during the Late Bronze Age,” in The Political Geography of Western Anatolia in the Late Bronze Age. Proceedings of the EEA Conference Bern, 7 September 2019, ed. I. Hajnal, E. Zangger, J. Kelder, Budapest, pp. 229-270.

https://muse.jhu.edu/pub/1/article/740925/pdf

Tsagalis, C. 2019. Rev. of A. C. Purves, Homer and the Poetics of Gesture, in Classical World 113 (1), pp. 116-117.

10.1353/clw.2019.0070

In lieu of an abstract, here is a brief excerpt of the content:

Gesture in Homer has been studied before. D. Lateiner's Sardonic Smile: Non-Verbal Behavior in Homeric Epic (Ann Arbor 1995), to state one well-known book, explores the "silent language" of characters, especially in the Odyssey, bringing into the limelight the wealth of body-language and non-verbal forms of communication employed in Homeric epic. Purves' book goes a step further, and indeed an important step it is. By arguing that gestures in Homeric epic "function simultaneously as kinetic reflexes for the hero and aesthetic reflexes for the poet," Purves shows that body-language operates on both the individual and the generic level. The author seeks to identify underlying patterns of kinetic behavior that behave more or less like verbal formulas. They, too, are marked by the tension between what is expected according to an epic "kinetic grammar" and the divergence or aberration from that norm. This interpretive course allows Purves to trace a sort of "kinetic interaction" between the gestures of given characters either within the same Homeric epic or across the Iliad and the Odyssey. Although I would have liked to see this method applied to some important gesture-oriented moments in the Epic Cycle (moments that resonate in Homeric epic as well), I can say up front that Purves has succeeded in opening new perspectives on a "kinetic set of patterns," i.e., a sub-category of a "grammar of space," which is systematically employed throughout the Iliad and the Odyssey.

I will now focus on three chief examples of Purves' analysis, which is structured as a horizontal study of five distinct forms of kinetic behavior (corresponding to individual chapters of her book): falling, running, leaping, standing, and reaching.

Whereas "falling" for mortals signifies death, a standard motif in a principally martial epic like the Iliad, "falling" for gods pertains to their active involvement in the plot, when they descend from their divine abode and mingle with humans. In this light, "falling" has a stereotypical function within the Iliad. At the same time, "divine falling" acquires a special function, which displays a level of sophistication that marks the Iliad as the celebrated epic it has always been. The gods' knees may collapse (so Hephaestus in Books 1 and 18, Ares in Books 5 and 21, Aphrodite in Book 21),1 but since death is not a narrative option for them, the Iliad exploits the one possibility that keeps alive [End Page 116] their potential to fall. Zeus, the one god who never appears on the battlefield of Troy, threatens to hurl all the gods who disobey him into Tartarus (8.13); he tosses Ate by the hair (19.130-131); he tries to throw out Hypnos (14.258); and he reminds Hera that he had hung her from on high, with anvils on her feet and unbreakable bonds around her hands (15.18-21). Purves has built a strong case for the co-existence within the Iliad of a system used for mortal and divine "falling," as well as a transgression of this system by means of a curtailed falling, i.e., divine suspension.

Achilles' stillness for two thirds of the Iliad is counterbalanced by his quickness of movement in the last, climactic third. This is the part of the poem where he becomes "swift-footed Achilles" (πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς). Purves observes that Achilles' running in this last third takes the form of chasing: first, he chases the panic-stricken Trojans, then Agenor, and finally Hector himself, who is "shackled by fate" (Iliad 22.5). The contrast between running and standing still will soon give way to Achilles' all too real chase of Hector around the walls of Troy. Purves shows that "the kinetic aspects" of this part of the poem, culminating in the dramatic duel between Achilles and Hector, have been prepared by means of a "kinetic recall" of Iliad 6,2 where Hector is again found at the Scaean Gates, his brother Paris joining him as they march into battle, after Andromache has expressed her fear that he might not return alive. This is not, as Purves rightly notes, just a case of scene-mirroring; it is a theme synchronized with the unraveling of the larger Iliadic...

Achilles on the Mount of Olives: The Savior’s Agony in the Homeric Centos

Ο Αχιλλέας στο Όρος των Ελαιών: Η αγωνία του Σωτήρος στον Ομηρικό Κέντο 1443–1616

https://muse.jhu.edu/pub/77/article/942863

https://www.academia.edu/125859885/ACHILLES_ON_THE_MOUNT_OF_OLIVES_THE_SAVIORS_AGONY_IN_THE_HOMERIC_CENTOS_1443_1616

Anna Lefteratou. 2023. “Achilles on the Mount of Olives: The Savior’s Agony in the Homeric Centos 1443–1616,” Phoenix 77 (3-4), pp. 350-373.

Επισκόπηση AI

Achilles on the Mount of Olives: The Savior’s Agony in the Homeric Centos 1443–1616 is an academic article by Anna Lefteratou published in Phoenix (2023) that examines how Empress Eudocia’s fifth-century Homeric Centos reconfigures Jesus' Agony in Gethsemane through classical epic poetry. [1, 2]

Key Themes and Analysis

Heroic Reinterpretation: The text translates the agony of Jesus from passive distress into an active, athletic, and martial agon (a contest or perseverance), helping to sidestep contemporary theological concerns like docetism and theopaschism. [1]

Achillean and Odyssean Foils: It utilizes Achilles as a model for divine indignation and a tragic hero seeking kleos (glory) from the Father, while employing Odyssean elements to represent human suffering and the physical flesh. [1]

Divine Unity: Figures like Helios, Ares, and Agamemnon are recontextualized to demonstrate the unified will of the Father and the Son, framing Christ's passion as a definitive triumph over death. [1]

τοὺς δὲ ἰδὼν ἐλέησε Κρόνου πάϊς ἀγκυλομήτεω,  (Hom. Il. 16. 431)

ἐγένετο δὲ ὁ ἱδρὼς αὐτοῦ ὡσεὶ θρόμβοι αἵματος καταβαίνοντες ἐπὶ τὴν γῆν. (Lk 22: 44)

καὶ θέλει ἐξαλείψει ὁ Θεὸς πᾶν δάκρυον ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν, καὶ ὁ θάνατος δὲν θέλει ὑπάρχει πλέον, οὔτε πένθος οὔτε κραυγή οὔτε πόνος δὲν θέλουσιν ὑπάρχει πλέον· διότι τὰ πρῶτα παρῆλθον (Rev. 21:4)

GRAECO-ROMAN GODS, though capable of pitying mankind — Zeus’ grief for Sarpedon's pending death is the chief example do not weep. In the Homeric heroic universe, on the other hand, the more valiant the hero is, the more he tends to cry. As an ancient scholiast said, "heroes are prone to tears" (έτοιμον το ηρωικόν προς δάκρυα, Schol. Il. 1.349b).2 In the Christian universe this configuration changes: God, at least in the person of Christ, is not only responsible for drying humanity's tears, as in the Revelation passage above, but he is also capable of feeling and expressing human grief, as in the Lucan passage. It was these two different perceptions of divine emotion that Christian classicizing verse attempted to reconcile. The Christianization of epic poetry prompted a creative reappraisal of the Christian weeping Savior and resulted in a deep transformation of the classical tropes, a process seen most clearly in the trans-formation and appropriation of the epic notion of Ideas. This article is about the reconfiguration of the Iliadic heroic code in a fifth-century biblical hexametric poem, the Homerocentones attributed to the Empress Eudocia (401-460 c.E.).3 The analysis focuses on the epic heroes' anti-climactic moments, namely their despair when their glory and renown is thwarted, by inviting a comparison of .. {..}

1 Hom. Il.16.431: 'and watching them [Patroclus and Sarpedon dueling], the son of devious-devising Cronus was pitiful” {τοὺς δὲ ἰδὼν ἐλέησε Κρόνου πάϊς ἀγκυλομήτεω}[ Κι όπως τους είδε, τους σπλαχνίστηκε βαθιά του ο γιος του Κρόνου]; Lk 22:44: "and his sweat became like great drops of blood falling down on the ground; {And being in anguish, he prayed more earnestly, and his sweat was like drops of blood falling to the ground}[ και γενομενος εν αγωνια εκτενεστερον προσηυχετο εγενετο δε ο ιδρως αυτου ωσει θρομβοι αιματος καταβαινοντες επι την γην] Rev. 21:4: "be will wipe every tear from their eyes. Death will be no more.” { 4καὶ θέλει ἐξαλείψει ὁ Θεὸς πᾶν δάκρυον ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν, καὶ ὁ θάνατος δὲν θέλει ὑπάρχει πλέον, οὔτε πένθος οὔτε κραυγή οὔτε πόνος δὲν θέλουσιν ὑπάρχει πλέον· διότι τὰ πρῶτα παρῆλθον.} [«Θα σκουπίσει κάθε δάκρυ από τα μάτια τους· και θάνατος δεν θα υπάρχει πια ούτε πένθος ούτε κραυγή ούτε πόνος θα υπάρχουν πια· γιατί τα παλιά πέρασαν».—Αποκάλυψη 21:4, Η Αποκάλυψη του Ιωάννη, Μεταγραφή Γιώργος Σεφέρης.]Translations of the New Testament are from the New Revised Standard Version Updated Edition; translations of Homer from Lattimore 2011; other translations, unless otherwise stated, are my own.

2 Schol. ad Il. 1.349b, gives as parallels Od. 8.523 and Il. 11.15. For example, Hom. Il. 1.349: "[But Achilles] weeping went and sat in sorrow apart from his companions (δακρύσας ἑτάρων ἄφαρ ἕζετο νόσφι λιασθείς,)”. See also for heroes crying on the seashore Schol. Ad Il. 1.350c; Monsacre 1984: 137-142 on tears. For an introduction to Christian poetry, see Agosti 2012; Pollmann 2017; Miguelez Cavern and McGill 2018; and Hadlittoffi and Lefteratou 2020, with further literature.

3 The first recension of Homeric censor (hereafter HC I) in Schembra 2007 [https://www.academia.edu/43258828/Homerocentones] is attributed to the Empress Eudocia. See also Lefteratou 2023: 96-102 [ 2023. The Homeric Centos: Homer and the Bible Interwoven. Oxford.]. This is similar but not identical to the Iviron manuscript {Ιερά Μονή Ιβήρων Αγίου Όρους} presented by Usher (1998) as originally Eudocian { Usher, M. D. 1998. Homeric Stitchings: The Homeric Centos of the Empress Eudocia. Lanham. }. 

3 Η πρώτη αναγέννηση της ομηρικής επιμελείας (στο εξής HC I) στο Schembra 2007 αποδίδεται στην αυτοκράτειρα Ευδοκία. Βλέπε και Λευτεράτου 2023: 96-102. Αυτό είναι παρόμοιο αλλά όχι πανομοιότυπο με το χειρόγραφο Iviron που παρουσιάστηκε από τον Usher (1998) ως αρχικά Eudocian.

two divine and mortal beings, Jesus and Achilles. More precisely, it explores what had long been thought of as the highlight of heroic emotion, allegedly commensurable to one’s bravery, tears.

After presenting briefly Eudocia and her Cento, the analysis centers on the centonic revision of Jesus’ Agony in Gethsemane, one of the most disturbing Gospel passages that showcases the ultimate moment of weakness of the God-Man. In what follows, I will explore the exegetical attitudes to the passage in late antiquity in order to demonstrate the Christological challenges to which any interpretation of this passage would give rise. Subsequently I will provide a close reading of the centonic recasting of the Agony and study how Homeric lines and concepts of heroism impact the crafting of the cento’s Jesus in the light of ancient Homeric scholarship. A final section will consider the extent to which Homeric language contributes towards two phenomena: first, the reconsideration of epic heroism through the Christian lens, and secondly, the exegesis of Jesus’ grief through the mediation of Homeric language.

Before embarking on the recasting of Jesus in the guise of Achilles, it is worth considering some innovative characteristics of late antique classicizing Christian poetics in its dialogue with classical poetry. Cento poetry is an audacious literary experiment of late antiquity, the period that witnessed a heightened interest in classicizing hexametric poetry, both mythological and Christian.4 Two of its most celebrated Christian female poets, Proba in the West (died ca 350s) and Eudocia in the East, reassembled the story of the Gospels with lines taken verbatim from Virgil and Homer respectively, recasting the story of Redemption in epic language and style. Centonic Christian heroes are molded on the pattern of classical heroes. This tendency is found throughout Christian writings but is most conspicuous in the case of cento compositions precisely because of their verbatim reuse of Homeric and Virgilian lines, which invites a closer identification of biblical and classical epic heroes.5

The Christian modification of the heroic epic code is fascinating, as nothing could seem more alien to the valiant and proud epic hero than the Son of Man who self-willingly sacrifices himself for the sake of mankind.6 Achilles, a hero characterized by his excessive emotions, provides a useful case study to explore how Christians appropriated his famous heroism and reconfigured his irascible side. In the Iliad, as the ancient scholiast noted, bravery, pride, and anger {..}

4For the Christianization of classical poetry, see, for example, Agosti 2001, 2009, and 2011; Pollmann 2017.

5For Greek mythology in Christian contexts, see Rahner 1963 and the contributions in Leppin 2015. For cento poetics, see, for example, Baˇzil 2009; for Proba, see McGill 2007 and Schottenius-Cullhed 2016; for Eudocia, Whitby 2007 and Lefteratou 2023. For a Christian reuse of Achilles, see Goldhill 2021 on the poet Cometas in the Palatine Anthology. For general introductions to Eudocia, see now Sowers 2020; Sandnes 2022; and Lefteratou 2023.

6Early Christian art tends to portray Jesus not as suffering but as a nude all-conquering hero; see Harley-McGowan 2003.

 

Gift of the Nile: Hellenizing Egypt from Aeschylus to Alexander

https://dokumen.pub/qdownload/gift-of-the-nile-hellenizing-egypt-from-aeschylus-to-alexander-9780520926721-9780520228207.html

 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ: ΣΧΟΛΙΑ & ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Μέγα το ενδιαφέρον διαφόρων πανεπιστημιακών για την (λεγόμενη) Εθνική Αντίσταση, ενν. του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ/ΚΚΕ, όχι των λοιπών! Ενδιαφέρον που εκφράζεται, όπως εδώ, από συνεργάτη του ΕΛΙΑΜΕΠ {ενν. ΛΙΆΚΟΣ ΑΝΤ.}, διορισθέντα παρατύπως στο ΕΚΠΑ, γνωστόν στο Πανελλήνιο για τις μόνιμα ανθελληνικές θέσεις (αλλά και την έμμεση εμπλοκή της ‘συν-τρόφου’ του {ενν. ΜΥΡΣ. ΖΟΡΜΠΑ} στην δολοφονία Κατσίφα..) .. καθώς και από άλλους υπηρετούντες ομοίως ανάλογο πολιτικό κλίμα! Ουδείς λόγος εδώ για την συμμαχία Γερμανίας - ΕΣΣΔ με βάση την οποία μοιράσθηκε μεταξύ των δύο η Κεντρική Ευρώπη (σύμφωνο μη επιθέσεως Ρίμπεντρωπ - Μολότωφ με μυστικά πρωτόκολλα).. Ουδείς από τους ανωτέρω εντεταλμένους θα αναφερθεί στο ότι η Βέρμαχτ βάσει της συμφωνίας ΡΑΠΑΛΟ είχε την δυνατότητα εκπαιδεύσεως στην επικράτειά της ΕΣΣΔ! Μα τι σχέση έχει η 'Εθνική Αντίσταση' και το ΚΚΕ με αυτά? Μα το ΚΚΕ υπηρετώντας αυτήν την τότε ισχύουσα πολιτική συμμαχία στάθηκε αντίθετο στην παλλαϊκή αντίσταση κατά της Ιταλικής εισβολής.. Αλλά και αργότερα, όταν πιά οι Γερμανοί εισέβαλαν στην ΕΣΣΔ το κόμμα αυτό καθυστερημένα άρχισε την όποια αντίδρασή του (ένοπλα κατά βάσιν από το ’43), πολύ περιορισμένη όμως, αφού οι απώλειες των Γερμανών κατά την κατοχική περίοδο ελάχιστα υπερέβησαν τους 300... με τους σφαγμένους από το ΚΚΕ Έλληνες να είναι πολλαπλάσια του 100! Στο βιβλίο δεν περιμένουμε, λοιπόν, να γίνει αναφορά στο κατ' εξοχήν δωσιλογικό ΚΚΕ που κατά περιόδους συμμάχησε με τους Γερμανούς, Βουλγάρους και Ιταλούς κατακτητές.. στρεφόμενο κατά των Ελλήνων.. Επισυνάπτω: Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΦΑΓΗ ΤΟΥ ΚΙΛΚΙΣ ΕΚΤΕΛΕΣΘΕΙΣΑ ΥΠΟ ΤΟΝ Ισαάκ Μωσέ (ΚΙΤΣΟ για τους ιθαγενείς)!

https://ardin-rixi.gr/archives/209884

Άς σημειώσουμε ότι ελάχιστη μνεία γίνεται για την παλλαϊκή αντίσταση των Ελλήνων κατά της Ιταλικής και εν συνεχεία Γερμανικής εισβολής, αντίσταση που από το ΚΚΕ αντιμετωπίστηκε εχθρικά και υπονομεύθηκε συνειδητά! Ελάχιστα αναφέρεται επίσης η εν συνεχεία ακολουθήσασα αντίδραση των Ελλήνων, σε συνεργασία με συμμαχικές δυνάμεις, στην περίφημη Μάχη της Κρήτης. Η συμμετοχή των επισήμων Ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στον αγώνα κατά του Άξονα αποσιωπάται, ενώ η παρουσία και δράση ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων αποκρύπτεται παντελώς! Αντίθετα αξίζει να επισημανθεί ότι η δράση του ΚΚΕ είχε ως αποτέλεσμα το αδυνάτισμα της Ελληνικής Αποστολής στο Κάιρο, λόγω της εκεί προκληθείσας ‘εξεγέρσεως’!

Ομιλεί βολευτής του ΣΥΡΙΖΑ, κόμματος που επελέγετο & υποστηρίζετο συστηματικά από το Τουρκικό προξενείο, κόμματος που εκπρόσωποί του δραστηριοποιήθηκαν στο Ευρωκοινοβούλιο υπέρ της διακοπής της ροής κονδυλίων πρός την χώρα, (απο-) κόμματος που κατ' εντολήν Soros απέδωσε 'Μακεδονική' ταυτότητα στους Σκοπιανούς, κόμματος που κυβέρνησε μόνον χάρις στην σύμπραξή του με την 'ΑΚΡΟΔΕΞΙΑ, και που μετά την αποχώρησή της συνέχισε να κυβερνά προκαλέσαν ΑΠΟΣΤΑΣΙΑ τ. βολευτών της, κόμματος που δραστηριοποιήθηκε υπέρ του ΟΧΙ στο δημοψήφισμα για να μετατρέψει το αποτέλεσμα σε ΝΑΙ, κόμματος που παραχώρησε την ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ στους ξένους (ΤΧΣ) για 99 χρόνια, κόμματος που αρνήθηκε την ύπαρξη συνόρων στην θάλασσα, κόμματος που επέβαλλε ΚΕΦΑΛΑΙΑΚΟΥΣ περιορισμούς αναλήψεων την ίδια ώρα που στελέχη (Βαλαβάνη) του παραβίαζαν αυτούς τους ίδιους περιορισμούς.. κόμματος του SOROS / USAID / ΙΔΡΥΜΜΑΤΟΣ COTCH ..

---

Η Βέρμαχτ συνδέεται περισσότερο με το ΚΚΕ - ΕΣΣΔ, μιάς και η τελευταία: (α) βάσει της συμφωνίας ΡΑΠΑΛΟ παρείχε στην Βέρμαχτ την επικράτειά της προκειμένου να ασκείται εκεί η Γερμανική Αεροπορία, (β) βάσει της συμφωνίας Ρίμπεντρωπ - Μολότωφ οι δύο χώρες μοίρασαν μεταξύ τους την κεντρική Ευρώπη.. Τέλος άν η κρύα αγραπιδιά συνδέει τον Βορίδη - Άδωνι με τον Μεταξά θα θυμίσω ότι ο τελευταίος πολέμησε κατά του Άξονα (Ιταλίας - Γερμανίας), αντίθετα με το ΚΚΕ που απείχε και μάλιστα σαμποτάρισε αυτήν την αντίσταση..

Μία Ανταρσία που έπληξε τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις: Το στασιαστικό Κίνημα Μέσης Ανατολής το 1944

https://elkosmos.gr/mia-antarsia-poy-eplixe-tis-ellinikes-enoples-dynameis-to-stasiastiko-kinima-mesis-2-2

Τελευταία ενημέρωση: 26/04/2025 01:20

16 Χρόνος ανάγνωσης

SHARE

Πώς οι Κομμουνιστές  του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ αποκαλύπτουν το αληθινό τους πρόσωπο χτυπώντας τις Ένοπλες Δυνάμεις του Ελληνισμού στα χρόνια της Κατοχής

1. Η κατάσταση στην Ελλάδα επί Κατοχής και η Εθνική Αντίσταση

Στα χρόνια 1941-1944 η Ελλάς βρισκόταν υπό τριπλή Ξενική Κατοχή (Γερμανών, Ιταλών και Βουλγάρων, μία κατάσταση Κατοχής που παρέμεινε στην Κρήτη ως τον Μάιο του 1945). Στο διάστημα αυτό σιγά-σιγά αναπτύχθηκε από τον Ελληνικό Λαό, με την καθοδήγηση Αξιωματικών ή κομματικών μηχανισμών, ένα Κίνημα Αντιστάσεως στον Κατακτητή, με την στήριξη των Συμμάχων (και δη των Βρεταννών). Στο Κίνημα αυτό κορυφαία δύναμη αναδείχθηκε σταδιακά το ΕΑΜ, με στρατιωτικό του σκέλος τον ΕΛΑΣ.

Το ΕΑΜ πέτυχε να κυριαρχήσει στα περισσότερα μέρη της Κατεχομένης Ελλάδος στα έτη 1943-1944, με 2 μεθόδους. Πρώτον, αποκρύπτοντας από τους Έλληνες πολίτες ότι κυρίαρχη δύναμη πίσω από αυτό ήταν το ΚΚΕ (ένα Κόμμα ενταγμένο και υποταγμένο στις εντολές και τις επιδιώξεις του Κομμουνιστικού Ιμπεριαλισμού, που ήταν σύμμαχος της Γερμανίας του Χίτλερ στο διάστημα 1939-1941 και ελεγχόταν από την Μόσχα του Ιωσήφ Στάλιν). Και δεύτερον, χτυπώντας με ύπουλο και τραγικό τρόπο όσες αντιστασιακές Δυνάμεις δεν υποτάσσονταν ή δεν εντάσσονταν σε αυτό. Με βάση την 2η τακτική, ξεκινώντας από το 1943, καταστρέφουν ανεξάρτητες ομάδες Εθνικής Αντιστάσεως μη κομμουνιστικής προελεύσεως, σε Πελοπόννησο, Στερεά Ελλάδα, Μακεδονία και Θεσσαλία. Αυτό θα κορυφωθεί με την καταστροφή της ΕΚΚΑ του Συνταγματάρχου Δημητρίου Ψαρρού και την σφαγή του τελευταίου, τις ημέρες του Πάσχα του 1944.

Τμήμα της Ταξιαρχίας Ρίμινι

Όλες αυτές τις ανθελληνικές κινήσεις προσπαθούσαν να τις δικαιολογήσουν από τότε μέχρι σήμερα όχι μόνο οι ηθικοί και φυσικοί αυτουργοί, αλλά και πλήθος συγγραφέων (πολλοί από τους οποίους θυσιάζουν την Ιστορική Αλήθεια, για να φανούν αρεστοί στην ηγεσία της Κομμουνιστικής Αριστεράς ή να επιβιώσουν με μία ¨πνευματική ατμόσφαιρα¨ μιας παρακμιακής Ελλάδος, που έχει βαφτίσει την Αριστερά ως την ανώτερη ηθική και κοινωνική δύναμη και Ιδεολογία). Προσπαθούν να δικαιολογήσουν τα εγκλήματα και τις σφαγές φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να χαρακτηρίσουν σαν «δοσίλογους» τα αθώα θύματά τους ή και «πράκτορες των Εγγλέζων» και «εχθρούς του Λαού». Μετά το μαχαίρι της σφαγής θέση παίρνει το μυστρί με την λάσπη.

Μία λάσπη που συνεχίζεται σήμερα, σε εποχές συγκροτημένης και συνεχούς αποδομητικής προσπάθειας της Ελληνικής Ιστορίας. Αυτό μας υποχρεώνει να μην ξεχνάμε, να μην καταφεύγουμε στην μονομερή λήθη, μία κατάσταση που εξυπηρετεί τους δόλιους σκοπούς τους.

Μας υποχρεώνει να θυμηθούμε τα ξεχασμένα ή άγνωστα στους πολλούς εγκλήματα των οργάνων του ΚΚΕ, όταν απέβαλε κυνικά την μάσκα του «πατριωτικού» ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Ένα τέτοιο έγκλημα, και με την μεταφορική και με την κυριολεκτική έννοια του όρου, υπήρξαν τα όσα έγιναν τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 1944  στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις της Μέσης Ανατολής. Σε έναν χώρο, όπου δεν υπήρχαν κατακτητές, για να επικαλεστούν πόλεμο εναντίον τους ή εναντίον ¨προδοτών¨ που υπηρετούσαν τους κατακτητές.

Το αντυιτορπιλλικό Αδρίας και ο Ναύαρχος Πέτρος Βούλγαρης που κατέστειλε το Κίνημα

2.Ένα άγνωστο «έγκλημα» στην Μέση Ανατολή

Εκεί, στην Μέση Ανατολή, με επίκεντρο την Αίγυπτο, έλαβε χώρα ένα εγκληματικό Κίνημα που διέσπασε τις γεμάτες Θρύλο και Δράση  Ένοπλες Δυνάμεις που είχαν καταφύγει στα μέρη εκείνα.

Τι συνέβη, λοιπόν, στην Μέση Ανατολή το 1944; Οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και των 3 όπλων είχαν συμμετάσχει με πολλές θυσίες στις Επιχειρήσεις κατά του Άξονος, από το Ελ Αλαμέιν τον Οκτώβριο του 1942 ως τις συγκρούσεις στην Λέρο και τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα το φθινόπωρο του 1943 (με γνωστότερα δείγματα ναυτικής ανδρείας των Ελλήνων τα πλοία «Βασίλισσα Όλγα» και «Αδρίας»).

Ήδη ο Άξονας βρισκόταν σε υποχώρηση: μετά την Απόβαση των Συμμάχων στην Ιταλία (θέρος 1943) και την συνακόλουθη Συνθηκολόγηση της Ιταλίας λίγο μετά, ο Πόλεμος φαινόταν ότι άλλαζε πορεία οριστικά. Οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, που βρίσκονταν υπό την Διοίκηση του Βασιλέως Γεωργίου Β΄ και της Κυβερνήσεως του Εμμανουήλ Τσουδερού, θα εκαλούντο εντός του 1944 να συμμετάσχουν και στην κοινή Συμμαχική Εκστρατεία στην Ιταλία κατά των Γερμανών.

Όμως, ενώ το 1944  φαινόταν ως το έτος που θα τερμάτιζε την Τραγωδία της Κατοχής, στην οποία είχε περιέλθει ο Ελληνισμός, απεδείχθη ότι νέες δοκιμασίες θα εμφανίζονταν. Όχι μόνο στην Κατεχόμενη Ελλάδα, αλλά και στον μαχόμενο Ελληνισμό στην Μέση Ανατολή. Εκεί θα ξεσπάσει τον Απρίλιο του 1944 Στασιαστικό Κίνημα, μία αληθινή Ανταρσία με υποκίνηση από στελέχη του ΚΚΕ που ως τότε λειτουργούσαν διαβρωτικά εντός των Ενόπλων Δυνάμεών μας.

Σήμερα, που έχουμε στην διάθεσή μας πλήθος πηγών, μπορούμε να πούμε ότι το Κίνημα αυτό υπήρξε ένα συγκροτημένο σχέδιο του ΚΚΕ και μερίδος του Βρετανικού Φόρεϊν Όφις (που δεν ήθελε να υπάρχουν ισχυρές Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, εν όψει του τερματισμού του Πολέμου και του μελλοντικού μεταπολεμικού σχεδιασμού στην Ευρώπη). Το τότε μεγάλο στέλεχος του ΚΚΕ στην Μέση Ανατολή εκείνες τις ημέρες Βασίλης Νεφελούδης (στο βιβλίο του «Η Εθνική Αντίσταση στην Μέση Ανατολή») ομολογεί ότι ο Γιάννης Σαλάς, ο ιθύνων νους του Κινήματος του ΚΚΕ εναντίον του Ελληνικού Στρατού το 1944, υποστήριξε σε Έκθεσή του προς την Κ.Ε. του ΚΚΕ ότι, κατά την επίσκεψη του κορυφαίου κομμουνιστικού στελέχους του Πέτρου Ρούσου (ο οποίος θα αναλάβει και ¨Υπουργός¨ στην ¨Κυβέρνηση του βουνού¨ το 1947) στην Μέση Ανατολή, τον Αύγουστο του 1943, είχαν συμφωνήσει οι δύο ότι η ίδρυση ¨Κυβέρνησης του βουνού¨ από το ΕΑΜ (δηλαδή, ουσιαστικά, το ΚΚΕ) στην Κατεχόμενη Ελλάδα θα αποτελούσε το σύνθημα για την έκρηξη του Κινήματος. Και αυτό έγινε.

Πλοίο κατειλεημμένο από στασιαστές

3. Η «κυβέρνηση του βουνού» ως σύνθημα της Ανταρσίας

Το ΕΑΜ τον Μάρτιο του 1944 συγκρότησε μία ¨Κυβέρνηση του βουνού¨, την ΠΕΕΑ. Η «Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθερώσεως» σχηματίστηκε στις 10 Μαρτίου 1944 στην Ευρυτανία. Πρώτος Πρόεδρός της ανέλαβε ο στρατιωτικός Ευριπίδης Μπακιρτζής, ο γνωστός και ως ¨κόκκινος Συνταγματάρχης¨, που κατηγορήθηκε από πολλούς ως Πράκτωρ των Άγγλων.

Η ΠΕΕΑ ήταν η 3η Κυβέρνηση του Ελληνικού χώρου, μετά την αναγνωρισμένη από τους Συμμάχους και εδρεύουσα στην Μέση Ανατολή Κυβέρνηση Εμμανουήλ Τσουδερού και την Κατοχική Κυβέρνηση Ιωάννου Ράλλη, που έδρευε στην Αθήνα (και την αναγνώριζε μόνο ο Άξων). Την ΠΕΕΑ όμως την αγνόησαν οι Σύμμαχοι, επιδεικτικώς ακόμη και ο ίδιος ο Ιωσήφ Στάλιν. Ο Στάλιν στις 25 Μαρτίου 1944, λίγες ημέρες μετά την ίδρυσή της, μάλιστα απέστειλε συγχαρητήριο μήνυμα για την Εθνική επέτειο του Ελληνισμού στον Ανώτατο Άρχοντα του μαχομένου Ελληνισμού, τον Βασιλέα Γεώργιο Β΄!  Αυτό το γεγονός απέκρυπταν επιμελώς για δεκαετίες οι εν Ελλάδι θαυμαστές του Στάλιν, διότι δεν μπορούσαν να πιστέψουν ότι το ¨ίνδαλμά¨ τους θα τους ¨πουλούσε¨ τόσο άνετα στον ¨ταξικό εχθρό¨, ενώ αυτοί πολεμούσαν και θυσιάζονταν στο όνομά του.

Οι Υπουργοί της Ελληνικής Κυβερνήσεως το 1944 στην Μέση Ανατολή αδιαφορούσαν για το ετοιμαζόμενο στασιαστικό Κίνημα του ΚΚΕ, παρότι έβλεπαν τις κινήσεις που γίνονταν. Ο ίδιος ο τότε Υπουργός Σοφοκλής Βενιζέλος γνώριζε, αλλά επιθυμούσε την Πρωθυπουργία πρώτα από όλα. Και το εντυπωσιακό είναι πως ο ¨αδιάφορος¨ για την προετοιμασία της Ανταρσίας Σοφοκλής Βενιζέλος, όταν διεδέχθη στην Πρωθυπουργία τον Τσουδερό, πολέμησε την Ανταρσία με κάθε μέσο!

Στην Μέση Ανατολή είχε ήδη σχηματιστεί η 1η Ταξιαρχία από Έλληνες στρατευσίμους, για να μεταβεί στις επιχειρήσεις κατά του Άξονος στην Ιταλία. Το ΚΚΕ ανέμενε ότι εντός του 1944 κάποια στιγμή θα αποχωρούσαν από την Κατεχόμενη Ελλάδα οι Γερμανοί και θα είχε τον πλήρη έλεγχο της εξουσίας στην Ελλάδα. Για τον σκοπό αυτόν (που, φυσικά, δεν τον αποκαλύπτει στα μη Κομμουνιστικής προελεύσεως μέλη του ΕΑΜ, που πίστευαν ότι αγωνίζονταν για την ελευθερία του Ελληνισμού) δεν ήθελε συγκροτημένες και μάχιμες τις Ελληνικές Δυνάμεις. Αφού δεν τις ήλεγχε πλήρως, δεν ήθελε αυτές να έχουν τακτική και μαχητική ικανότητα.

4.Η πορεία της Ανταρσίας και η αδράνεια της τότε Κυβερνήσεως

Η συνέχεια είναι η εξής. Στις 31 Μαρτίου 1944 «Επαναστατική Επιτροπή Αξιωματικών» (που ελέγχονταν ουσιαστικά από στελέχη του ΚΚΕ) εμφανίστηκε στον Υπουργό ακόμη Σοφοκλή Βενιζέλο και ζήτησε 1. να συμμετάσχει στην Κυβέρνηση και 2. να προκύψει συνεργασία με την ΠΕΕΑ. Οι συνεχείς επιδείξεις αδιαφορίας ή υποχωρητικότητας από τον Τσουδερό και τους Υπουργούς του αύξησαν τις απαιτήσεις των Στασιαστών. Στις 12 Απριλίου ο Γεώργιος Β΄ φτάνει από το Λονδίνο στο Κάιρο και ξεκαθαρίζει τα πράγματα, όσον αφορά τον εαυτό του και τον θεσμό της Βασιλείας στην μελλοντική ελεύθερη Ελλάδα.

Σε Διάγγελμά του ο Γεώργιος Β΄ τονίζει: «…Όταν ελευθερωθώμεν, ο λαός θα κληθή να αποφασίση ελευθέρως περί του πολιτεύματός του. Ως πας Έλλην, είμαι και εγώ εις την διάθεσιν του λαού και τίθεμαι υπό την κρίσιν του ευθύς ως αι ομαλαί περιστάσεις αποκατασταθούν. Εφ΄ όσον οι εχθροί δυναστεύουν ακόμη την πατρίδα, πρέπει να έχωμεν κυβέρνησιν αντιπροσωπευτικήν όλων των ρευμάτων της κοινής γνώμης, αποκλειομένων μόνον των συνεργασθέντων μετά του εχθρού. Η κυβέρνησις θα αποτελεσθή κατά το πλείστον εξ Ελλήνων που έζησαν εις την Ελλάδα κατά την Κατοχήν και είναι, εκ της πείρας των από τας πόλεις  και τα ελεύθερα βουνά της Ελλάδος ενήμεροι των πραγματικών εθνικών συμφερόντων…».

Στις 14 Απριλίου ορκίζεται νέος Πρωθυπουργός, ο Σοφοκλής Βενιζέλος, χωρίς όμως να επιδείξει την ανάλογη επιρροή επί των γεγονότων. Μόνη λύση θα ήταν η σύγκρουση με τους Στασιαστές.

Οι στασιαστές κατέλαβαν Ελληνικά πλοία, πέταξαν Αξιωματικούς στην θάλασσα και δήλωσαν απομάκρυνση από τον κοινό αγώνα κατά του Άξονος. Οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις έφτασαν στα πρόθυρα της διαλύσεως και του εξευτελισμού. Το κλίμα  των ημερών περιγράφει στο βιβλίο «Ο Άγγλος ¨Πρόξενος¨», ο Πέτρος Στάικος-Μακρής, ενώ την ημερολογιακή πορεία των γεγονότων καταγράφει στην «Πολιτική και Διπλωματική Ιστορία της Ελλάδος, 1941-1945» ο Διπλωμάτης και Συγγραφέας Αντώνιος Κοραντής.

Ο Βενιζέλος παρέμεινε στην εξουσία επί 13 ημέρες, κατά την διάρκεια των οποίων κατεστάλη η Ανταρσία. Την εκτέλεση της καταστολής ανέλαβαν Βρετανικά Στρατεύματα στην ξηρά  και νομιμόφρονες Ελληνικές Δυνάμεις υπό τον Ναύαρχο Πέτρο Βούλγαρη, δια της καταλήψεως των στασιασάντων σκαφών στον Λιμένα της Αλεξάνδρειας. Μετά ανέλαβε Πρωθυπουργός ο Γεώργιος Παπανδρέου.

Ο απολογισμός της καταστολής ήταν βαρύς. Είχε άμεσες επιπτώσεις (με θανάτους, τραυματισμούς και φυλακίσεις), αλλά και έμμεσες, όπως την αποσάθρωση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, καθώς θα περάσουν μήνες, για να συγκροτήσουν την 3η Ορεινή Ταξιαρχία (υπό τον Θρ. Τσακαλώτο), που θα συμμετάσχει το φθινόπωρο του 1944 σε επιχειρήσεις  κατά του Άξονος στην Ιταλία, όπως στην θρυλική μάχη του Ρίμινι.

Ο Κυβερνήτης του ΑΔΡΙΑΣ Ιωάννης Τούμπας

5.Κοινή υπονόμευση της Ελλάδος από Κομμουνιστές και Βρετανούς;

Η όλη σύλληψη  και εκτέλεση αυτής της Ανταρσίας χρεώνεται στον μηχανισμό του ΚΚΕ, που ως τότε είχε με τεχνάσματα επιτύχει να αποκρύψει τους αληθινούς στόχους του ΕΑΜ. Συμβάδιζε η τακτική διαλύσεως των Ενόπλων Δυνάμεων Μέσης Ανατολής (εφ΄ όσον δεν τους ήλεγχε το ΚΚΕ) με την τακτική Βρετανικών πολιτικών κύκλων που ήθελαν αδύναμη μεταπολεμική Ελλάδα, για να μην διεκδικήσει αυτή την Βόρειο Ήπειρο, την Κύπρο ή ευνοϊκή αλλαγή Ελληνοβουλγαρικών Συνόρων (το τονίζει αυτό ο καλά ενημερωμένος Παν. Πιπινέλης, όπως αναφέρει ο Κοραντής στο πιο πάνω βιβλίο του). Το εντυπωσιακό είναι πως (εκ των υστέρων, βέβαια) ο (απών το 1944 από τις τρέχουσες εξελίξεις, λόγω αιχμαλωσίας) Γ.Γ. του ΚΚΕ  Νίκος Ζαχαριάδης ομιλών στην 12η Ολομέλεια και στο 7ο Συνέδριο του ΚΚΕ το 1945 καταδίκασε το Κίνημα της Μέσης Ανατολής και υποστήριξε ότι πιθανόν αυτό να υπεκινήθη από τους Άγγλους.

Στον 7ο Συνέδριο του ΚΚΕ (τον Οκτώβριο του 1945) ο Ζαχαριάδης είπε : «Στη συγκεκριμένη εκδήλωσή του το Κίνημα της Μέσης Ανατολής εξυπηρέτησε αντικειμενικά αντιλαϊκούς, αντιδημοκρατικούς σκοπούς και σήμερα πια δεν πρέπει να υπάρχη αμφιβολία ότι και ξένος δάκτυλος έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στο να εκδηλωθή το Κίνημα κατά τον τρόπο και τον χρόνο που εκδηλώθηκε». Όπως ορθώς σχολιάζει ο Αντώνιος Κοραντής στο βιβλίο του, ο Ζαχαριάδης υπονοούσε ότι οι Βρετανοί είχαν εσκεμμένως υποκινήσει την Ανταρσία για να διαλύσουν τις ¨δημοκρατικές¨ (δηλαδή κομμουνιστικές) δυνάμεις. Όμως, αν έγιναν έτσι τα πράγματα, τότε οι Κομμουνιστές έπαιξαν άθελα (;) τους το βρετανικό παιχνίδι.

Ένα άλλο μεγάλο στέλεχος του ΚΚΕ, ο Δημήτρης Βλαντάς, ομολογεί ότι οι Κομμουνιστές και οι οπαδοί του ΕΑΜ, που είχαν δημιουργηθεί στην Μέση Ανατολή υπό την επίδραση «της ηρωικής δράσεως και γιγαντώσεως του Επαναστατικού Κινήματος Εθνικής Αντιστάσεως στην Κατεχομένη Ελλάδα…. όλοι αυτοί έπαιξαν ηλίθια το παιχνίδι των ¨δημοκρατών πολιτικών¨ και στρατιωτικών της Μέσης Ανατολής. Έτσι, σε τελευταία ανάλυση, όλοι αυτοί εξυπηρέτησαν την συνολική ελληνική αντίδραση και τον αγγλικό ιμπεριαλισμό. Όλοι αυτοί οι φλογεροί αγωνιστές που μετέπειτα έλειωναν στ΄ αφρικανικά στρατόπεδα συγκεντρώσεως, ήσαν τα θύματα της γενικής δεξιάς οππορτουνιστικής και τυχοδιωκτικής γραμμής και ταχτικής της ηγεσίας του ΚΚΕ….».

Το αν η τότε ηγεσία του ΕΑΜ/ ΚΚΕ (Σιάντος-Ιωαννίδης) υπήρξαν αλαζόνες ή απλώς όργανα των Άγγλων, δεν μπορούμε να το αναλύσουμε σε αυτές τις γραμμές. Το σίγουρο είναι ότι η Ανταρσία εκείνη αμαύρωσε την αίγλη των θρυλικών ως τότε Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Ο διαδεχθείς τον Σοφοκλή Βενιζέλο νέος Πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου, με έξυπνη τακτική μπόρεσε και τις Ένοπλες Δυνάμεις να ανασυγκροτήσει και τις επιδιώξεις του ΚΚΕ να περιστείλει, οδηγώντας το σε Λίβανο (Μάιος 1944) και Καζέρτα (Σεπτέμβριος 1944).

Ενδεικτική βιβλιογραφία : 1.Βασίλης Νεφελούδης, 2.Κοραντής Αντώνιος, «Πολιτική και Διπλωματική Ιστορία της Ελλάδος, 1941-1945», εκδόσεις Βιβλιοπωλείον της Εστίας 3. Πέτρος Στάικος-Μακρής, «Ο Άγγλος ¨Πρόξενος¨»,  Εκδόσεις Ωκεανίδα. 4.Μαυροειδής Λευτέρης, Οι δύο όψεις της Ιστορίας, Εκδόσεις Δελφίνι. 5.Κούσουλας Επανάστασις και ήττα, Εκδόσεις Καμπανά .6.Λυμπερίου Θεόδωρος, Το Κομμουνιστικό κίνημα στην Ελλάδα, Εκδόσεις Παπαζήση.

Γεώργιος Διον. Κουρκούτας

Καθηγητής φιλόλογος

Τα μέλη του ΚΚΕ υποδέχτηκαν τους Ναζί ως σωτήρες;

https://youtu.be/rO-eXAT1v2c

https://www.youtube.com/watch?v=rO-eXAT1v2c

https://www.facebook.com/groups/345086039275212/posts/2605590346558092/

ΙΩΑΝΝΗΣ Κ. ΜΠΟΥΓΑΣ (Ioannis Bougas) - Ιστορία 1940-1949  ·

Ioannis Bougas

 ·13 ώρ. ·

Οι Κομμουνιστές υποδέχθησαν τους Ναζί ως Απελευθερωτές στην Καβάλα το 1941!

Η μαρτυρία ανήκει στην Ιστορικό της Καβάλας Ευθυμία Πάγιου.

Η ειρωνία της υποθέσεως είναι ότι οι Κομμουνιστές της Ελλάδος, αντί να σιωπούν για το θέμα του δωσιλογισμού και να το αφήνουν σε άλλους να αποδώσουν το κατηγορητήριο στους πραγματικούς δωσίλογους της Κατοχής, που όπωσδήποτε υπήρξαν -οι χειρότεροι ήταν οι Οικονομικοί Δωσίλογοι, αλλά και πολιτικοί και στρατιωτικοί, και άλλων μορφών- πετούν εύκολα την κατηγορία του δωσίλογου στους πολιτικά αντίθετους του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ/ΚΚΕ.

Οι μόνοι πατριώτες της Κατοχής γι αυτούς ήταν οι κομμουνιστές.

(*) Άλλη μαρτυρία από κάτοικο της περιοχής, που θέλει να κρατήσει την ανωνυμία του, αναφέρει ότι οι κομμουνιστές της Καβάλας οργάνωσαν και δεξίωση για τους "ελευθερωτές" τους Γερμανούς τον Απρίλιο του 1941.

 Οι Έλληνες της ΕΣΣΔ εξορίστηκαν μαζικά, σαν ζώα, σε μέρη πρωτόγονα – Η 13η Ιουνίου είναι αφιερωμένη σε αυτούς

Ο ιστορικός Βασίλης Τσενκελίδης γράφει για τις σταλινικές διώξεις του 1949, στην «ασιατική Βαβυλωνία»

Στις 13 Ιουνίου 1949 στη Σοβιετική Ένωση επιχειρήθηκε μία από τις μεγαλύτερες μετατοπίσεις πληθυσμών στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ακόμα και οι Έλληνες που έζησαν «πορείες θανάτου» από τους Οθωμανούς στον Πόντο την περίοδο 1916-1923, παρακολουθούσαν άναυδοι την τραγική τους μοίρα.

Σε κάθε ελληνικό σπίτι σε όλη την παραλιακή γραμμή από την Ανάπα στην περιοχή του Κράσνονταρ έως το Σόχουμ της Αμπχαζίας και το Βατούμ της Αντζαρίας μπήκαν ένας αξιωματικός και ένας στρατιώτης.

Λίγοι από τους άτυχους μετατοπισθέντες ενημερώθηκαν λόγω διαρροής πληροφοριών για την ενδεχόμενη βίαιη εξορία. Όπως δηλώνουν αυτόπτες μάρτυρες εκείνων των γεγονότων: «Επιτρεπόταν να πάρουν μαζί τους τόσα όσα χωρούσαν στην χειραποσκευή τους. Όλη η υπόλοιπη κινητή και ακίνητη προσωπική περιουσία κρατικοποιήθηκε».

Η ιδιωτική περιουσία απαγορευόταν εξαρχής στα πλαίσια της σοσιαλιστικής ιδεολογίας. Οι προσωπικές οικίες των Ελλήνων είτε πουλήθηκαν είτε παραχωρήθηκαν δωρεάν στους νέους κατοίκους που μεταφέρθηκαν από το Βορρά της Ρωσίας στην περιφέρεια Κράσνονταρ και από τις ορεινές περιοχές της Γεωργίας στην Αμπχαζία και στην Αντζαρία.

Χάρτης του Καυκάσου τη σοβιετική περίοδο 1957-1991 (πηγή: mapinmap.ru)

Παρά τη μυστικότητα της επιχείρησης ήταν εύκολο να καταλάβει κανείς πως ο τελικός προορισμός της μεταφοράς μέσω των ατελείωτων σιδηροδρόμων της ΕΣΣΔ που κληρονομήθηκαν από τους τελευταίους τσάρους της δυναστείας Ρομανόφ, θα ήταν η Ασία.

Όμως οι αγαθοί και ανυποψίαστοι Έλληνες πίστευαν πως η εκτόπισή τους γίνεται με κατεύθυνση προς την Ελλάδα.

Όλοι οι εξορισμένοι είτε είχαν ελληνικά διαβατήρια, είτε απέκτησαν τη σοβιετική υπηκοότητα μετά την ελληνική. Η ψευδαίσθηση χάθηκε όταν το τρένο πέρασε τον ποταμό Βόλγα με μία μοναδική κατεύθυνση· προς την Ασία .

Υπό τη συνοδεία των στρατευμάτων της σοβιετικής κρατικής ασφάλειας οι εκτοπισθέντες μέσα σε κλειστά βαγόνια έφτασαν μετά από δύο εβδομάδες στις στέπες και την έρημο του νότιου Καζακστάν. Έφτασαν όσοι άντεξαν και επέζησαν. Γιατί πολλοί από αυτούς πέθαναν από τις κακουχίες και τις αρρώστιες.

Η βίαιη εκτόπιση του 1949 ήταν ένας ακόμα κρίκος στην αλυσίδα των διώξεων και των εξοριών των Ελλήνων της ΕΣΣΔ. Ο νέος τρόπος καταπίεσης εξευρέθηκε λίγα χρόνια μετά τη λεγόμενη «Ελληνική επιχείρηση» της Εν-Κα-Βε-Ντε την περίοδο 1937-1938, που κόστισε χιλιάδες ζωές των Ελλήνων της Σοβιετικής Ένωσης.

H Αγριππίνα Συμεωνίδη-Τσεγγελίδη με την πεθερά της και τη κουνιάδα της στην Αθήνα (αρχείο του Β. Τσενκελίδη)

Το 1939 από τη Σοβιετική Ένωση στην Ελλάδα εξορίστηκαν οι οικογένειες των Ελλήνων υπηκόων που εκτελέστηκαν στη διάρκεια της «Ελληνικής επιχείρησης» του 1937-38. Στις συζύγους, στις μητέρες, στις αδελφές και στα  παιδιά ανακοινώθηκε πως οι άνδρες τους ήδη βρίσκονταν στην Ελλάδα.

«Στην Ελλάδα δεν βρήκαμε τον πατέρα μου Ευθύμιο Συμεωνίδη. Αργότερα μάθαμε πως εκτελέστηκε από τους Σοβιετικούς», έλεγε ο γιος του Ιωάννης που έφτασε στην Αθήνα από την Οδησσό στην ηλικία των 10 ετών, το 1939 με τη μητέρα του Αγριππίνα (Δέσποινα) Τσεγγελίδη, τη γιαγιά και τη θεία του από τη μεριά του πατέρα του.

Πολιτική των μαζικών εξοριών, οι Έλληνες στην «ασιατική Βαβυλωνία»

Τη δεκαετία του 1930 οι σταλινικές Αρχές ξεκίνησαν την πολιτική των μαζικών εξοριών. Η Σιβηρία και η Κεντρική Ασία (ως επί το πλείστον το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν, η Κιργιζία) γέμισαν από λαούς με πολύ διαφορετικές πολιτισμικές και γλωσσικές καταβολές.

Σε κοινωνίες με τον ντόπιο πληθυσμό στη πλειοψηφία του να βρίσκεται σε σχεδόν πρωτόγονη κατάσταση, έμεναν εξορισμένοι Ρώσοι, Ουκρανοί, λαοί της Βαλτικής, Γερμανοί του Βόλγα, Τσετσένοι, Αρμένιοι, Αζέροι, Κούρδοι, Κορεάτες, Ουιγούροι, Ντουγκάνοι (Κινέζοι μουσουλμάνοι), κ.ά.

Οι Έλληνες μαζικά συμπλήρωσαν τον πληθυσμό της «ασιατικής Βαβυλωνίας» τη δεκαετία του 1940.

Η πρώτη εκτόπιση των Ελλήνων έγινε προς το βόρειο Καζακστάν και τη Σιβηρία το 1942. Στο πλαίσιο της «επιχείρησης απομάκρυνσης άοπλου πληθυσμού» από το μέτωπο του πολέμου εξορίστηκε στη Σιβηρία και το βόρειο Καζακστάν μεγάλος αριθμός Ελλήνων από την περιοχή Κουμπάν της νότιας Ρωσίας και την πόλη Κερτς της Κριμαίας. Στις 24 Ιουνίου 1944 εξορίστηκαν στο Ουζμπεκιστάν της Κεντρικής Ασίας οι Έλληνες της υπόλοιπης Κριμαίας.

Στις 13 Ιουνίου 1949 εξορίστηκαν στο νότιο Καζακστάν πάνω από 40.000 άτομα ελληνικής καταγωγής. Όλος σχεδόν ο ελληνικός πληθυσμός ήταν από τις περιοχές Κουμπάν (βόρειος Καύκασος, Ρωσία), Αμπχαζία και Αντζαρία. Τα έξοδα διαβίωσης κατά τη διάρκεια του εκτοπισμού τους καλύφθηκαν από τους ίδιους.

Παρασκευή Πενταζίδη στο νότιο Καζακστάν τη δεκαετία του 1960 (αρχείο του Β. Τσενκελίδη)

Από τις πληροφορίες που άφησε η εκτοπισμένη στο Καζακστάν Παρασκευή Πενταζίδη (1926, Κουμπάν Ρωσίας – 2006, Αθήνα) αποδεικνύεται για άλλη μια φορά το εξής: «Τις πρώτες μέρες απαγορευόταν να είναι ανοιχτά τα βαγόνια. Η έλλειψη οξυγόνου και η ανύπαρκτη υποδομή για την προσωπική υγιεινή δημιουργούσε εστίες μόλυνσης. Τα πρώτα θύματα της μεταφοράς στα βρόμικα βαγόνια για ζώα ήταν τα νεογνά και μικρά παιδιά.

»Για να δημιουργηθούν οι πρόχειρες τουαλέτες οι εκτοπισθέντες τρυπούσαν το πάτωμα των βαγονιών και έφτιαχναν με τα σώματά τους τις ασπίδες για να μην ντρέπονται οι γυναίκες τους άνδρες. Υπήρχαν περιπτώσεις όταν γυναίκες, που μεγάλωναν με τις αρχές των προγόνων τους από τον Πόντο, πέθαιναν αρνούμενες να κάνουν την ανάγκη τους στον ίδιο χώρο με τους ξένους άνδρες».

Ο σύζυγος της Παρασκευής Απόστολος Συμεωνίδης πέθανε στο Καζακστάν το 1955 από τις κακουχίες. Η νεαρή τότε Παρέσα (Παρασκευή) μεγάλωσε τα τρία τους παιδιά μόνη της. Επέζησε, επέστρεψε στην περιοχή Κουμπάν και το 1990 έφυγε με τα παιδιά και τα εγγόνια της στην Ελλάδα.

Συνολικά, από το 1942 έως 1949 από την παρευξείνια περιοχή του Καυκάσου εκτοπίστηκαν πάνω από 60.000 Έλληνες.

Οι βασανισμένοι Έλληνες έπρεπε να βρουν δυνάμεις για να ξεκινήσουν την ζωή τους από την αρχή. Οι τοπικές σοβιετικές Αρχές δεν μερίμνησαν για την εγκατάστασή τους. Οι πρόχειρες οικίες κτίστηκαν από τους ίδιους τους εκτοπισθέντες σε διαλείμματα κατά τη διάρκεια της πολύωρης εργασίας.

«Δεν μας πλήρωναν μέχρι το θάνατο του Στάλιν το 1953. Μετά πλήρωσαν μικρό μισθό, όμως μαζεμένο. Δεν ξέραμε πώς να διαχειριστούμε αυτά τα χρήματα. Πήγα στο μαγαζί και πήρα παπούτσια για τα τρία μου παιδιά. Μέχρι τότε χρησιμοποιούσαν ένα παλιό ζευγάρι με τρύπες. Η μεγαλύτερη κόρη μου έβαζε αυτά τα παπούτσια και κουβαλούσε στην πλάτη τη μικρότερη αδελφή για να βγει έξω από το σπίτι το χειμώνα. Το καλοκαίρι κυκλοφορούσαν ξυπόλυτοι», έλεγε η Παρασκευή Πενταζίδη, όπως και πολλοί άλλοι εκτοπισθέντες.

Παρασκευή Πενταζίδη (τρίτη όρθια από αριστερά) με τους εργαζόμενους διάφορων εθνικοτήτων του κολχόζ στο νότιο Καζακσταν (αρχείο του Β. Τσενκελίδη)

Στους εκτοπισθέντες απαγορευόταν η απομάκρυνση από τον τόπο μόνιμης κατοικίας.  Σύμφωνα με το διάταγμα του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ, από τις 26 Νοεμβρίου 1948 οι παραβάτες του κανονισμού των «ειδικών ζωνών εγκατάστασης» αντιμετώπιζαν ποινή εικοσαετούς κάθειρξης. Οι Έλληνες, όπως και άλλοι λαοί, ήταν αποκλεισμένοι από τον υπόλοιπο κόσμο.

Οι κανονισμοί αυτοί ίσχυσαν μέχρι το θάνατο του Στάλιν. Τρία χρόνια αργότερα, το 1956, μετά το 20ό Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης και την καταδίκη των εγκλημάτων της σταλινικής περιόδου, στους εκτοπισθέντες επιτράπηκε ο επαναπατρισμός στους τόπους της προηγούμενης κατοικίας, με την προϋπόθεση πως αυτή η περιοχή δεν ανήκε στη ζώνη του υπεραυξημένου πληθυσμού.

Όμως, στη Σοβιετική Ένωση υπήρχε σύστημα εσωτερικής πολιτογράφησης και η μετοίκιση από περιοχή σε περιοχή ήταν δύσκολη. Εύκολη ήταν μόνο η εγκατάσταση σε άγονες περιοχές.

Οι Έλληνες βρήκαν εμπόδια και κατά την εγγραφή τους στα κατά τόπους δημοτολόγια των περιοχών από τις οποίες εξορίστηκαν βίαια. Η περιουσία δεν επιστράφηκε στους νόμιμους κατόχους της. Στα σοβιετικά αρχεία στα βιβλία οικιών των Ελλήνων δεν αναφέρονται πια τα ονόματα τους. Οι Έλληνες ξανάρχισαν τη ζωή τους, για μία ακόμα φορά.

Ιωάννης Συμεωνίδης του Ευθυμίου με τη σύζυγο του Χριστίνα και τη μητέρα του Αγριππίνα στην Αθήνα τη δεκαετία του 1980 (αρχείο του Β. Τσενκελίδη)

Οι σοβιετικές Αρχές αποκατέστησαν την ατομική νομική αθωότητα των άδικα εξορισμένων Ελλήνων. Τον Απρίλιο του 2014, στο πλαίσιο του νόμου για την αποκατάσταση των εξόριστων λαών της Κριμαίας, για πρώτη φορά ακούστηκαν οι Έλληνες ως εθνότητα άδικα διωκόμενη στην ΕΣΣΔ.

Ο οργανωμένος ποντιακός χώρος στην παγκόσμιά του διάσταση αναγνώρισε την 13η Ιουνίου 1949 ως Ημέρα μνήμης των σταλινικών διώξεων κατά των Ελλήνων τις δεκαετίες 1930-1940.

Βασίλης Τσενκελίδης,
ιστορικός.

https://www.pontosnews.gr/654852/pontos/mazikes-exories-ellinon-essd-tsenkelidis/