BUY NOW

Support independent publishing: Buy this book on Lulu.

Τρίτη 7 Ιουνίου 2022

WOMAN AT THE WINDOW

ΓΥΝΑΙΚΑ ΚΑΤΟΠΤΕΥΟΥΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΘΕΩΡΕΙΟ (κατασκοπία - παρακύπτουσα)

Διάτρητη πλάκα επιπλώσεως με 'γυναίκα στο παράθυρο'[1]
Ανασύνθεση διάτρητης πλάκας επιπλώσεως με 'γυναίκα στο παράθυρο'[2]

Το θέμα 'γυναίκες στο παράθυρο' ήταν δημοφιλές σε ελεφαντοστέϊνα Φοινικικά τεχνουργήματα του 9ου και 8ου αιώνα π.Χ., τα οποία εκτιμάται ότι αναπαριστούσαν την λατρεία της 'Αστάρτης στο παράθυρο', ενώ δεν λείπει και από την Βίβλο, Gen 26, 6-11 & Prov 7, 1- 27.[3] Το εικονιζόμενο κατωτέρω Κυπριακό 'περίπτερο' μπορεί κάλλιστα να συνιστά μια πρώιμη αναπαράσταση του θέματος, δεδομένου ότι τα Φοινικικά ελεφαντοστέινα τεκμήρια του ομοιάζουν πολύ στη λεπτομέρειά τους.
Ωστόσο, οι 'γυναίκες στο παράθυρο' εμφανίζονται επίσης σε τμήμα της συνθήκης μεταξύ του Χετταίου βασιλέως Suppiluliuma I με τον Hukkana της Haiasa,[4] σε Μυκηναϊκή τοιχογραφία και σε ένα επίσης Μυκηναϊκό αγγείο που βρέθηκε στην Κύπρο, ενώ ζεύγη γυναικών παρουσιάζονται σε άλλα Ελληνικά τεχνουργήματα της Ύστερης Εποχής του Χαλκού. Φαίνεται, λοιπόν, ότι το θέμα 'γυναίκες στο παράθυρο' ήταν επίκαιρο στη Ελληνική τέχνη του δέκατου πέμπτου και δέκατου τέταρτου αιώνα π.Χ., αν και πιθανώς με διαφορετική σημασία από αυτήν που είχε αργότερα στην Ανατολή. Το θέμα διατήρησε την δημοφιλία του πάντως και αργότερα, επί παραδείγματι απαντάται σε κωμικά αγγεία της Ελληνιστικής περιόδου![5]

Ελεφαντοστέινο ανάγλυφο πινάκιο από το Nimrud[6]

Ίσως, όμως, οι Μυκηναϊκές παραστάσεις επηρέασαν τα Φοινικικά ελεφαντοστέινα τεχνουργήματα, με την Κύπρο να λειτουργεί ως το χωνευτήρι όπου συναντήθηκαν οι δύο πολιτισμοί.[7] Το περίπτερο, στο οποίο ήδη αναφερθήκαμε, αποτελείται από περίπου 150 ξεχωριστά κομμάτια, καθένα από τα οποία έπρεπε να συγκολληθεί μία ή δύο φορές σε διπλανά κομμάτια. Είναι το πιο περίπλοκο στην κατασκευή από όλα τα γνωστά Κυπριακά αγγεία, όμως σε άλλα τεχνουργήματα παρατηρείται καλλίτερη χρήση των τεχνικών χυτεύσεως.

Κρατήρας από την Ποσειδωνία (Paestum) αποδιδόμενος στον Αστέα[8]


ΑΠΟ ΤΟ ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ Yair Zakovitch[9]

Μια άλλη Φοινικική παράσταση γυναίκας στο παράθυρο, αυτή τη φορά πήλινο ομοίωμα ιερού με γυναίκα στο παράθυρο, βρέθηκε στην νεκρόπολη του Ιδαλίου Κύπρου. Είναι ενδιαφέρον ότι στις Μεταμορφώσεις του (βιβλίο 14, γραμμές 696-7611, ο Οβίδιος αφηγείται την ιστορία - που, προσθέτει, ήταν πολύ γνωστή σε όλη την Κύπρο - της Αναξαρέτης, μιας πριγκίπισσας που αδιαφορούσε για την αγάπη ενός ερωτευμένου νέου, ο δε απελπισμένος νεαρός αυτοκτόνησε και, καθώς η πριγκίπισσα έβλεπε την νεκρική πομπή του να περνά κάτω από το παράθυρό της, ολόκληρο το σώμα της έγινε πέτρα, Ένα άγαλμα της πριγκίπισσας, προσθέτει ο Οβίδιος, βρίσκεται στην Σαλαμίνα. Η Anni Caubert εντόπισε τις πρώτες εμφανίσεις του θέματος της γυναίκας στο παράθυρο σε Μινωικές τοιχογραφίες[10] από την δεύτερη χιλιετία π.Χ., μαζί με παραστάσεις της Χάθορ, της Αιγύπτιας θεάς τόσον του νυκτερινού όσον και του ουρανού της ημέρας (ο δίσκος του ο ήλιος ισορροπεί ανάμεσα στα κέρατα της αγελάδας στο κεφάλι της), θεά του έρωτα και θεά των νεκρών. Η εικόνα της γυναίκας στο παράθυρο στην Φοινικική τέχνη συνδέθηκε με την πορνεία και τον κάτω κόσμο.[11] Τι είναι αυτό με τη γυναίκα στο παράθυρο που προκάλεσε τόσο επίμονο ενδιαφέρον; Η γυναίκα που κατασκοπεύεται από το παράθυρο βρίσκεται μέσα στα όρια του οίκου της, του οίκου που φαινομενικά προστατεύει την αγνότητά της και την προστατεύει από περίεργους άνδρες. Σημειώστε τη συμβουλή του Ben Sira προς τους πατέρες σχετικά με τη φύλαξη της τιμής των κοριτσιών τους: «Προσέξτε να μην υπάρχει δικτυωτό πλέγμα στο δωμάτιό της, κανένα σημείο που να βλέπει τις προσεγγίσεις του σπιτιού» (42:11).[12] Από την οπτική γωνία της γυναίκας, φυσικά, ο οίκος περιορίζει την ελευθερία της και οι τοίχοι του ορίζουν τον κόσμο της. Σε κάθε περίπτωση, το παράθυρο καταλαμβάνει ένα οριακό σημείο.

Ομοίωμα ιερού με 'γυναίκα στο παράθυρο' (Κυπρο - αρχαικό 600 - 475 π.Χ.)[13]

Ανάγλυφο της Butkara I με απεικόνιση κυριών σε θεωρείο

απόσπασμα από το Ο ΚΙΝΕΖΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ [14]

Από πληθώρα τεκμηρίων αποκαλύπτεται ότι ο επισκέπτης των Βουδιστικών ιερών αντιμετωπίζετο όχι ως απλός θεατής αλλά ως αυτόπτης μάρτυρας συμμετέχων σε μιάν αλληλεπίδραση η οποία επετύγχανε την ένταξή του στα τεκταινόμενα και την αποτελεσματική κατήχησή του στις νέες ιδέες.[15] Αυτός ο τρόπος επικοινωνίας με τους ήδη πιστούς όσον και τους εν δυνάμει είχε ως σκοπό την αποτελεσματική δημιουργία μιάς κοινότητας εντεταγμένης στα νέα πιστεύω, υπήρξε δε απαραίτητος ιδιαίτερα λόγω της απουσίας γραπτού λόγου.
O σχολιαζόμενος εδώ τύπος προσλήψεως υποβάλλεται ιδιαίτερα στις λεγόμενες αφηγηματικές σκηνές τις σχετικές με την αναπαράσταση της ζωής του Βούδα. Σε αυτές είναι συνήθης η απεικόνιση θεατών, εντός θεωρείων ή επί εξώστη, οι οποίοι παρακολουθούν τα γεγονότα ως εάν ευρίσκοντο οι ίδιοι στο προσκήνιο και μάλιστα δίπλα στον ίδιο τον Βούδα.[16] Η ενεργός συμμετοχή των θεατών σε κάποια εδώ υπονοούμενη παράσταση υπογραμμίζεται από τα κομψά ενδύματα και τα περίτεχνα κοσμήματα που αυτοί απεικονίζονται να φέρουν, ενώ η σκηνή συχνά διακοσμείται από αντικείμενα υψηλής τέχνης όπως αγγεία. Με λίγα λόγια η παρουσία του ‘θεατή εντός της εικόνας’ ανταποκρίνεται σε μιαν οπτική στρατηγική που επιχειρεί να τον καταστήσει ‘αυτόπτη μάρτυρα’ επιτυγχάνοντας έτσι την σύνδεσή του με αυτούς που εκπροσωπούνται στις αφηγηματικές σκηνές και δημιουργώντας μια νέα κοινοτική θρησκευτική κοινότητα.

Παρατηρητές θαυμάζουν φυσικό πνεύμα,[17] 

ΓΛΥΠΤΟ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ YAKSI στο ΜΟΥΣΕΙΟ LACMA[18]

Το φυσικό πνεύμα (yaksi) επί κίονος κιγκλιδώματος ανήκοντος στην συλλογή του Μουσείου Τέχνης της Κομητείας του Λος Άντζελες, το ανάγλυφο μιας γυναίκας που ιππεύει ανάγλυφο γρύπα και το αναθηματικό αγαλματίδιο γυναίκας από το Faizabad αντιπροσωπεύουν παραδείγματα γυναικείων μορφών που αποδίδονται με την υψηλότερη ποιότητα, πιο ολοκληρωμένη κατασκευή, εφάμιλλη με αυτή των μορφών του πυλώνα Kathika. Μπορούν να χρονολογηθούν στα μέσα έως τα τέλη του πρώτου αιώνα π.Χ. λόγω των υφολογικών χαρακτηριστικών τους και συγκαταλέγονται μεταξύ μερικών από τα καλύτερα γλυπτά στην ιστορία της τέχνης Mathura.
Το θραύσμα μιας κολόνας από κιγκλίδωμα ή κουπαστή, ανήκον τώρα στην συλλογή του LACMA, απεικονίζει μια γυναικεία μορφή, θραυσμένη κάτω από το επίπεδο των μαστών. Στο χέρι της που σώζεται κρατά ψηλά ένα κύπελλο οίνου, η μορφή του οποίου μπορεί να ανιχνευθεί στις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΕΣ πηγές. O Pratapaditya Pal πρόσθεσε ότι το αυλακωτό κύπελλο οίνου αναφέρεται στο τελετουργικό bakula dohada, κατά το οποίο μια νεαρή κοπέλα ψεκάζει το δέντρο bakula με οίνο από το στόμα της προκειμένου να αυξήσει την ικανότητά του να αποδίδει καρπούς. Στέκεται κάτω από ένα ανθισμένο δέντρο, κάτι που υποδηλώνει ότι είναι vrksadeata ή yaksi. Ένας άνδρας και μια γυναίκα την κοιτάζουν με απορία και έκπληξη πάνω από το κιγκλίδωμα. Η εικόνα στο σύνολό της αναφέρεται στην ομορφιά της αφθονίας και της παραγωγικότητας σύμφωνα με τις αρχές της κοσμολογίας του ύδατος, της οποίας οι εικόνες γέμισαν τους εξωτερικούς χώρους των ιερών μνημείων της παραδοσιακής Ινδίας.
Το πνεύμα yaksi στέκεται υπό γωνία ως προς τον θεατή, με το κεφάλι της να γέρνει απαλά προς την μία πλευρά, όπως η ανδρική μορφή στον πυλώνα κολόνα Kathika, μια στάση που φαίνεται να ήταν δημοφιλής αυτήν την περίοδο. Η μορφή της διαποτίζεται από μια αίσθηση νατουραλισμού εμφανούς στην απαλές καμπύλες, στους ωραίους όγκους των μάγουλων και του στήθους της και σε λεπτομέρειες όπως η ελαφριά αιώρηση του στολιδιού μαλλιών πάνω από το μέτωπό της ως απάντηση στην κλίση του κεφαλιού της. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου της ..


“Women in a loggia” from ramp house deposit, Mycenae[19]
Κυπριακό τεχνούργημα (περίπτερο) με χρήση του θέματος 'γυναίκες στο παράθυρο'[20]


'ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ':  Η ΑΠΟΨΗ BOTICELLI[21]

Botticelli’s Portrait of Smeralda Bandinelli, c147l, ‘breaking the frame’[22]

Χρονολογούμενη περίπου από το 1475, αυτή η προσωπογραφία τριών τετάρτων φέρει μια παλαιά επιγραφή στο περβάζι που απεικονίζεται στο κάτω μέρος της εικόνας, που οδήγησε τους ιστορικούς στο παρελθόν να ταυτοποιήσουν την καθήμενη ως Smeralda di M. Bandinelli Moglie di VI, που πιστεύεται ότι είναι η γιαγιά του γλύπτη Baccio Bandinelli. Ωστόσο, είναι πιθανό ότι η επιγραφή να προστέθηκε αργότερα, καθώς ο γλύπτης πήρε αυτό το επώνυμο μόνο το 1530. Από τα αρχειακά τεκμήρια είναι γνωστό ότι το 1469 η Smeralda ήταν τριάντα ετών. Έχει προταθεί ότι η προσωπογραφία ζωγραφίστηκε από έναν από τους βοηθούς του Botticelli κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1470, ενώ άλλοι εξακολουθούν να πιστεύουν ότι αποτελεί γνήσιο έργο τέχνης του Botticelli. Ο πίνακας καταδεικνύει την μεγάλη συμβολή του καλλιτέχνη στην ιστορία της προσωπογραφίας, απομακρύνοντας το ενδιαφέρον από τα στατικά έργα εμπροσθίας όψεως (προφίλ) και εισάγοντας την ελκυστική στάση των τριών τετάρτων, επιτρέποντας έτσι στους θεατές να αλληλεπιδράσουν άμεσα με τα θέματα των πινάκων. Η Smeralda εμφανίζεται με το χέρι της στο πλαίσιο του παραθύρου, μια άλλη εφεύρεση του Botticelli, αμφισβητώντας για άλλη μια φορά την έννοια της πραγματικότητας και υπερβαίνουσα το επίπεδο της εικόνας και τον χώρο μεταξύ θέματος και θεατή. Υιοθετώντας αυτό το νέο ύφος προσωπογραφίας, ο Botticelli έδινε μια αίσθηση κινήσεως στις προσωπογραφίες του, αποδίδοντας προκλητικά ζωή στους πίνακές του. Οι καινοτομίες του καλλιτέχνη υιοθετήθηκαν γρήγορα από τους συγχρόνους του.


ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ 'ΠΑΡΑΘΥΡΟΥ' ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΤΕΧΝΗ[23]

Η συμβολική σημασία του παραθύρου είναι δύσκολο να προσδιοριστεί και πρέπει να βασιστεί κανείς στη χρήση του θέματος σε άλλους πολιτισμούς του Αιγαίου και σε παραλληλισμούς από άλλες αρχαίες κοινωνίες. Οι περισσότερες από τις αναπαραστάσεις των παραθύρων στην τέχνη του Αιγαίου είναι απλώς χαρακτηριστικά αρχιτεκτονικών σκηνικών και παρόλο που μπορεί να έχουν ανθρώπινες μορφές (συνήθως γυναίκες), πιστεύεται γενικά ότι τέτοιες μορφές είναι απλώς θεατές γεγονότων ή τελετουργιών που απεικονίζονται στην τέχνη και δεν έχουν συμβολική σημασία (Morgan 1988, 82-83). Ωστόσο, το παράθυρο έχει μια συμβολική λειτουργία στην εικονογραφία της Εγγύς Ανατολής. Στην Αίγυπτο από την περίοδο Amarna και μετά, τα παράθυρα εμφανίσεων έγιναν δημοφιλή στην αιγυπτιακή βασιλική τέχνη και αρχιτεκτονική (Badawy 1968, 33). Γενικά, ο φαραώ και η οικογένειά του απεικονίζονται στο παράθυρο, αν και το παράθυρο μπορεί να εμφανίζεται χωρίς να υποδηλώνει ή να συμβολίζει την βασιλική παρουσία. Αυτό μπορεί να απετέλεσε μια μορφή μετωνυμίας, όπως η χρήση του στέμματος ή του θρόνου για να συμβολίσει τον βασιλέα ή την εξουσία του εν γένει. Ένα άλλο πλαίσιο στο οποίο το παράθυρο μπορεί να χρησιμοποιήθηκε για να συμβολίσει ένα πιο σύνθετο σύνολο ιδεών είναι αυτό με την γυναίκα στο παράθυρο στην εικονογραφία της αρχαίας μεσοποταμίας. Αυτό το θέμα έχει εντοπιστεί σε ελεφαντοστέινες πλάκες από το Nimrud (Barnett 1975, 145-151) που ήταν ένθετα σε έπιπλα (Pinnock 1995, 2523) και χρονολογούνται στη Νεοασσυριακή περίοδο (9ος-8ος αι.) καθώς και άλλα Φοινικικής προελεύσεως (Bahrani 2001, 166). Οι παραστάσεις 'γυναικών σε παράθυρο' σε αυτά τα πλακίδια έχουν ερμηνευτεί ως σύμβολα θρησκευτικής θυσίας παρθενίας και πορνείας στον ναό (Barnett 1975, 149). Μια χάλκινη βάση από την Έγκωμη του 12ου αιώνα που δείχνει δύο γυναίκες σε ένα διπλό παράθυρο πλαισιωμένο από ένα περίγραμμα από τρέχουσα σπείρα που τρέχουν είναι παρόμοια σε χρονολογία και διακόσμηση με το παράθυρο από τον Βροντά Κρήτης (Watling 1964, 204-205, pl. 33:c; Washbourne 1999 , 166, εικ. 3). Το παράθυρο μπορεί να θεωρηθεί ως συντομευμένο σύμβολο της εισόδου ναού ή ως παράθυρο σε έναν ναό και το θέμα του παραθύρου μόνον μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς την γυναίκα λειτουργώντας έτσι μετωνυμικά. Αν και σύγχρονοι μελετητές αμφισβήτησαν την ύπαρξη της ιεράς πορνείας στον ναό (Bahrani 2001, 169 και αναφορές εκεί), η ιδέα ότι το θέμα απεικονίζει μια σημαντική γυναικεία τελετή μεταβάσεως είναι δυνατή (Stol 1995, 493). Ο Carter (1997, 80) έχει προτείνει ότι η γυναίκα στο θέμα του παραθύρου είναι συνηθισμένη σε καναπέδες που χρησιμοποιούνται στην marzeah, μια τελετουργική συμποσιακή πρακτική της Εγγύς Ανατολής που περιλάμβανε την πόση και την λατρεία των προγόνων (Carter 1997, 77). Το παράθυρο, λοιπόν, υποδηλώνει (ή υσχετίζεται με) μια σημαντική ιεροτελεστία, ακόμα κι όταν λείπει η γυναίκα, όπως το παράθυρο των εμφανίσεων υποδηλώνει τον κυβερνήτη, ακόμα κι όταν η μορφή του απουσιάζει.

Σημειώνεται πάντως η άποψη της A. David σύμφωνα με την οποία το "παράθυρο εμφανίσεως" του Αιγυπτιακού βασιλικού ανακτόρου του Νέου Βασιλείου θεωρείται συνήθως ένα γηγενές αρχιτεκτονικό στοιχείο. Μετά όμως από ανασκόπηση αυτής του θέματος, προτείνεται από την ερευνήτρια η άποψη ότι το στοιχείο είχαν εντοπίσει απεσταλμένοι του Amenhotep III στο ανάκτορο της Κνωσού πριν την εισαγωγή της ιδέας στα Αιγυπτιακά ανάκτορα. Το κρητικό πλαίσιο και η επικοινωνιακή λογική του παραθύρου είναι παρόμοια με την αιγυπτιακά του εκδοχή, ενώ και η σχετική παράδοση του Αιγαίου προηγείται του αιγυπτιακού του avatar κατά τουλάχιστον 150 χρόνια.[23a1]

Wall Fragment with a Woman on a Balcony - Google Art Project.jpg [23a3]


'ΠΑΡΑΚΥΠΤΟΥΣΑ' ΓΥΝΑΙΚΑ[24]

Όλα εκκινούν από το ρήμα παρακύπτω, που μας εισάγει σε έναν ολόκληρο κόσμο από ερωτικά συμφραζόμενα. Το ρήμα παρακύπτω είναι η κατεξοχήν λέξις (με την αριστοτελική έννοια του όρου) που par excellence δηλώνει το γεμάτο ερωτικό πόθο κρυφοκοίταγμα, το λάγνο – και ως επί το πλείστον παράνομο – ξεμύτισμα μιας γυναίκας (από πόρτα / παράθυρο / στέγη), στην προσπάθειά της να δει και έτσι να ικανοποιήσει οπτικά τον έρωτά της για έναν άντρα.7
Είναι αυτονόητο πως μια τέτοια συμπεριφορά θεωρούνταν ανάρμοστη, επειδή αφενός προκαλεί την προσοχή και τα σχόλια των ανδρών και αφετέρου λειτουργεί ως ένδειξη χαλαρής – αν όχι έκλυτης – ηθικής εκ μέρους της γυναίκας. Ο Αριστοφάνης χρησιμοποιεί συχνά το ρήμα παρακύπτω με αυτήν ακριβώς τη σημασία. Για παράδειγμα, στην Ειρήνη, Aristoph. Peace 979-982: 

καὶ μὴ ποίει γ᾽ ἅπερ αἱ
μοιχευόμεναι δρῶσι γυναῖκες.
καὶ γὰρ ἐκεῖναι παρακλίνασαι
τῆς αὐλείας παρακύπτουσιν,
κἄν τις προσέχῃ τὸν νοῦν αὐταῖς
ἀναχωροῦσιν,
ᾆτ᾽ ἢν ἀπίῃ παρακύπτουσιν.

Και πάλι στις Θεσμοφοριάζουσες,  Aristoph. Thes. 797: 

κἂν ἐκ θυρίδος παρακύπτωμεν, τὸ κακὸν ζητεῖτε θεᾶσθαι.

Παρόμοια χωρία συναντάμε στον Θεόκριτο (Ειδ. 3.6-7: παρκύπτοισα – με δωρική αποκοπή του τελικού άλφα της πρόθεσης), και στον Λουκιανό (Δὶς κατηγορούμενος §31).


Spring: The Interior of an Artist's Atelier, watercolour and ink on paper, Leon Wyczółkowski (Polish, 1852–1936), 1933[24a]


ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ ΕΛΛΗΝΑ ΑΠΟ ΑΙΓΥΠΤΙΑ! Ο ΗΡΑΚΛΕΙΔΗΣ ΑΠΑΙΤΕΙ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗ ΓΙΑ ΑΠΡΕΠΕΙΑ ΑΙΓΥΠΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΑΙΓΥΠΤΟ![25]

Η ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΘΟΝΤΟΣ: 
Την 21η Φαμενώθ του έτους 5 στο δημοσιονομικό ημερολόγιο [05 / 05/ 218 π.Χ.], πήγα στην [πόλη] Ψυάν στο ομώνυμο νομό για ένα προσωπικό θέμα. Καθώς περνούσα από [το σπίτι της] μια Αιγύπτια, που λέγεται ότι ονομάζεται Ψενόβαστις, έγειρε έξω [από ένα παράθυρο] και άδειασε ένα δοχείο με ούρα πάνω από τα ρούχα μου, έτσι που μούσκεψα πλήρως. Όταν την επέπληξα με θυμό, αντέδρασε με κακότητα. Όταν απάντησα αναλόγως, η γυναίκα με το δεξί της χέρι τράβηξε το διπλωμένο μανδύα μου με το οποίο ήμουν τυλιγμένος, τον έσκισε και ως αποτέλεσμα γυμνώθηκε το στήθος μου .. Με έφτυσε επίσης στο πρόσωπο, παρουσία πολλών ανθρώπων τους οποίους κάλεσα να γίνουν μάρτυρες. Οι πράξεις που της αποδίδω ότι διέπραξε είναι: η προσφυγή σε βία εναντίον μου και το ότι υπήρξε η πρώτη που ξεκίνησε [τους καυγάδες] βάζοντας τα χέρια της πάνω μου παράνομα. Όταν κάποιοι από τους περαστικούς την επέπληξαν για ό,τι είχε κάνει, απλά με άφησε και επέστρεψε στο σπίτι από το οποίο είχε ρίξει τα ούρα πάνω μου. Σε ικετεύω λοιπόν, βασιλέα, αν σε ευχαριστεί, να μην αγνοήσεις την ύπαρξή μου έτσι, χωρίς λόγο, που τον χειρίζεται μια Αιγύπτια, ενώ εγώ είμαι Έλληνας και επισκέπτης… 

Ο Ηρακλείδης περιγράφει τις πράξεις της ως υβρίν (ελλ. ύβρις, στην νομική ορολογία παραπέμπει σε επίθεση, σεξουαλικά εγκλήματα, ή κλοπή δημόσιας περιουσίας) και τονίζει ότι η καταγγελομένη ανέλαβε την πρωτοβουλία στην επιθετικότητα. Αν και δεν μαθαίνουμε τίποτα για την μοίρα της γυναίκας, εδώ παρατηρούμε και σημειώνουμε την άσκηση βίας από γυναίκα εναντίον ανδρός, αλλά και βία ασκηθείσα από Αιγύπτια, πιθανώς χαμηλότερης ταξικής θέσεως, εναντίον Έλληνα, ενδεχομένως της αριστοκρατίας.[26]

Κάθισμα τουαλέτας από την Αμάρνα (ΝΒ), το οποίο θα ετοποθετείτο πάνω από οπή στο έδαφος[27]


Τον σεξουαλικό χαρακτήρα της επιθέσεως υποστηρίζουν τα ακόλουθα στοιχεία: (α) η γυναίκα εμφανίσθηκε 'κατασκοπεύουσα' από το παράθυρο, εικόνα με σαφείς ερωτικές διαστάσεις εκείνη την εποχή .., (β) έγδυσε εν μέρει τον άνδρα, (γ) ο νομικός όρος ΥΒΡΙΣ διαθέτει επίσης δυνητικό ερωτικό περιεχόμενο ..

ΧΡΥΣΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΚΙΔΙΟ ΜΕ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΙΕΡΟΥ

Χρυσό αφιερωματικό φύλλο[28]


Εικόνες κτιρίου και γυναικών έχουν χαραχθεί και συμπιεστεί σε ένα φύλλο χρυσού. Η βάση της κατασκευής είναι ένα στρώμα τριών σειρών από τούβλα, ακολουθούν δε επίπεδα (όροφοι) του κτιρίου, το οποίο θα μπορούσε να ναός είτε ακρόπολη / οχυρό. Υπάρχει μια θύρα τοποθετημένη στο μέσον της κάτω κατασκευής η οποία χωρίζεται σε πέντε κάθετα τμήματα. Κάθε ένα από αυτά τα τμήματα τοίχου διαθέτει οπές παρατηρήσεως (ματάκια) και μιαν απλοποιημένη εικόνα που μοιάζει με αρπακτικό πτηνό που απλώνει τα φτερά του είναι χαραγμένη σε κάθε τμήμα τοίχου. Αυτό το διακοσμητικό θέμα (μοτίβο) μπορεί να υποδηλώνει ότι το σχέδιο κτιρίου σχετίζεται με την Ahura Mazda (ΟΡΟΜΑΣΔΗΣ: δημιουργική θεότητα του Ζωροαστρισμού). Στα δύο άκρα της οροφής της πρώτης κατασκευής διακρίνονται τα άνω μέρη του σώματος δύο γυναικών, στραμμένα και τα δύο προς τα έξω. Μια άλλη κατασκευή απεικονίζεται στην κορυφή του κάτω κτηρίου, η οποία επίσης χωρίζεται σε πέντε τμήματα κάθετα. Όπως και στην κάτω κατασκευή, κάθε μία από τις επάνω περιοχές των πέντε τμημάτων αυτού του άνω κτιρίου είναι διακοσμημένη με ένα απλοποιημένο σχέδιο που μοιάζει με αρπακτικό πτηνό. Πέντε γυναίκες στέκονται στην κορυφή της ανώτερης δομής. Μόνο το πάνω μέρος του σώματός τους φαίνεται, με τρεις από τις γυναίκες στραμμένες προς τα δεξιά και δύο από τις γυναίκες προς τα αριστερά. Η γυναίκα στα αριστερά έχει το χέρι της τεντωμένο και ένα πουλί πετά από πάνω σαν να προσγειώνεται στο χέρι. Αυτές οι γυναίκες έχουν ίσιες μύτες και αυτό αντιπροσωπεύει μια γυναικεία μορφή ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ύφους.

Rembrandt's Wife Saskia Uylenburgh at the Open Window


ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ


[1]. Openwork furniture plaque with a "woman at the window", ca. 8th century B.C., MET 59.107.18.
[2]. Suter 1992, fig. 4a.
[3]. Christiansen 2007, p. 143. 
[4]. Πρόκειται για το λεγόμενο επεισόδιο Mariia (Christiansen 2007, p. 143).
[5]. Piqueux 2022, p. 70.
[6]. British Museum 118159, 900-700 π.Χ.
[7]. Museum of the World, <https://britishmuseum.withgoogle.com/object/bronze-stand-with-decoration>
[8]. Piqueux 2022, p. 70. Πρόκειται για το τεκμήριο Vatican 17106 της Συλλογής του Μουσείου Βατικανού (<https://m.museivaticani.va/content/museivaticani-mobile/en/collezioni/musei/museo-gregoriano-etrusco/sala-xxii--emiciclo-superiore--collezione-dei-vasi--ceramica-ita/cratere-a-campana-pestano-attribuito-ad-asteas.html>). Επίσης το ίδιο θέμα απεικονίζεται σε αγγείοαπό τον ίδιο καλλιτέχνη, φυλασσόμενο στο Βρετανικό Μουσείο (BM 1865,0103.27, <https://www.britishmuseum.org/collection/object/G_1865-0103-27>).
[9]. Yair Zakovitch 2019, p. 55.
[10]. Driessen 2012, fig. 5a-b. Για ευρύτερο σχολιασμό του θέματος εν γένει και του παραθύρου βλ. Day (Day and Gesell 2016, p. 162).
[11]. Lynn Sebesta 2017. Γιά παράδειγμα η τετράπλευρη κατασκευή από τον τάφο 97 της Έγκωμης, διακοσμημένη με 'γυναίκες στο παράθυρο, θεωρείται συσχετιζόμενη με την ιερά πορνεία!
[12]. Ο Ben Sira, επίσης γνωστός ως Shimon ben Yeshua ben Eliezer ben Sira ή Yeshua Ben Sirach, ήταν ελληνιστικός Εβραίος γραμματέας, σοφός και προφήτης από την ελεγχόμενη από τους Σελευκίδες Ιερουσαλήμ της περιόδου του δεύτερου ναού. Είναι ο συγγραφέας του Sirach, επίσης γνωστός ως "Βιβλίο του Εκκλησιαστικού". Έγραψε το έργο του στα εβραϊκά, πιθανώς στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου στο Πτολεμαϊκό Βασίλειο περίπου. 180–175 π.Χ., όπου θεωρείται ότι ίδρυσε σχολή.
[13]. <https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010172027?fbclid=IwAR3LtArBJVfLV5xVnu-pZZbglg9gX0lgWuLEQd-ekcOHfD_0nPAMcyO41S0>. (LOUVRE N III 3293).
[14]. Κονιδάρης υπό έκδ.
[15]. Εδώ γίνεται αναφορά στην θεωρία της προσλήψεως - διανοητικής και συναισθηματικής - του καλλιτεχνικού έργου (Rezeptionsästhetik), βλ. Penzel 2020.
[16]. Galli 2011, pp. 321-323, nn. 83, 84.
[17] Onlookers admiring a Yakshi, Mathura, India, 20 BCE, <https://collections.lacma.org/node/249912>
[18]. Sonya Rhie Quintanilla 2007, p. 160.
[19]. Judith Weingarten / 11.27.2016, <https://brewminate.com/the-women-of-mycenaean-pylos-and-knossos/>. Σημειώστε ότι, όπως αναφέρει ο Χρ. Κεκές (Kekes 2016, p. 7): Η γυναικεία μορφή που βρίσκεται στα δεξιά κατεβάζει το αριστερό τηςχέρι εκτός του παραθύρου και φέρνει το δεξί της χέρι με λυγισμένο τον καρπό μπροστά στο στόμα της. Η Shaw (1996, 177) ερμηνεύει τη χειρονομία αυτής της μορφής ως χαιρετισμό ή ως επευφημία. 
[20]. Stand, Late Cypriot III, Cyprus, Enkomi (BM number 1897,0401.1296).
[21]. Masters of Art, s.v. Boticelli <https://books.google.gr/books?id=0i4VCwAAQBAJ&pg=PT36&lpg=PT36&dq=Smeralda+Bandinelli+%E2%80%98breaking+the+frame%E2%80%99.&source=bl&ots=aDiKuI7fK1&sig=ACfU3U29QcDNvovasQ8kDnJpnzrGtscXPg&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwiJz-yRwJ34AhUIgv0HHQTtA0wQ6AF6BAgsEAM#v=onepage&q=Smeralda%20Bandinelli%20%E2%80%98breaking%20the%20frame%E2%80%99.&f=false>.
[22]. <https://www.vam.ac.uk/articles/portrait-of-a-lady-known-as-smeralda-bandinelli>
[23]. Day & Gesell 2016, p. 162.
[23a1]. David 2021, p. 5.
[23a2]. Wall Fragment with a Woman on a Balcony - Google Art Project.jpg
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wall_Fragment_with_a_Woman_on_a_Balcony_-_Google_Art_Project.jpg, see <https://www.theartnewspaper.com/2022/03/23/roman-fresco-getty-collection-antiquities-traffickers>
[23a3]. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wall_Fragment_with_a_Woman_on_a_Balcony_-_Google_Art_Project.jpg
[24]. Παπαχρυσοστόμου 2009, σελ. 92-93.
[24a]. https://www.google.com/url?sa=i&url=https%3A%2F%2Fculture.pl%2Fen%2Farticle%2Fin-bloom-7-polish-paintings-about-spring&psig=AOvVaw3zAI1mJjFor5JMBfJJyp9O&ust=1756200019868000&source=images&cd=vfe&opi=89978449&ved=0CBEQjRxqFwoTCPiW14TRpY8DFQAAAAAdAAAAABAE
[25]. Cromwell 2022.
[26]. Matić 2021, p. 7.
[27]. Image from the post “Minding your Business: A Look at Egyptian Sanitary Practices” by Nile Scribes, which you can check out for more information about ancient Egyptian toilets.
[28]. MIHO MUSEUM, <https://www.miho.jp/booth/html/artcon/00003332e.htm>, 3rd‐2nd century B.C., Gold, H. 8.9 cm, W. 6.6 cm


The altar of St John, Rogier van der Weyden (1455)


Raimund Göbner. Dran am Fenster. 2018. Acryl auf Lindenholz. <https://www.galerienoah.com/wp-content/uploads/2021/03/WP_20181119_003.jpg>

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

https://books.google.gr/books?id=AzhsDwAAQBAJ&pg=PA55&lpg=PA55&dq=woman%20at%20the%20window%20%2B%20Minoan&source=bl&ots=UxcBlDHP7N&sig=ACfU3U0U-VXxm73kd4mlX3b1FxHRbpcvOQ&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwjHitWiu4z4AhV9g_0HHfzVCqkQ6AF6BAgiEAM&fbclid=IwAR0VP4gZrQQ3X0IfIHhq8LQ9zJ7FcJJZhhM7Fz2A8uDaiClCcnwmH5pOQk8#v=onepage&q=woman%20at%20the%20window%20%2B%20Minoan&f=false
Yair Zakovitch. 2019. The Song of Songs: Riddle of Riddles, London.

https://journals.openedition.org/cchyp/333?fbclid=IwAR13CPLvQKK1mqeRIMTchZYMy8LKG0sZUKBuqZhE7XyAL2dudt_5s84lGLg
Muller, B. 2016. Maquettes antiques d’Orient. De l’image au symbole, Picard, Paris, 2016, 296 pages, XIII pl., 176 figures, index, glossaire. ISBN 978-2-7084-1012-1
Cahiers du Centre d’Études Chypriotes, 47 | 2017, 344-346

https://www.academia.edu/44434211/MULLER_B_2014_b_Architectural_models_of_the_Near_East_and_Eastern_Mediterranean_a_Global_Approach_Introduction_Neolithic_Ist_millenium_BC_?fbclid=IwAR39MDkIPvPiRPsiDFsmquha1uJGObSVh7qsMXBHvEKrAxG74boZNrp5fvM
Muller, B. 2014. "'Architectural models' of the Near-East and Eastern Mediterranean: a Global Approach Introduction (Neolithic-Ist millenium BC) ," in Proceedings of the 8th ICAANE, ed. P. Bielinski, M. Gawlikowski, R. Kolinski, D. Lawecka, A. Soltysiak, Z. Wygnanska, pp. 123-149.

https://books.google.gr/books?id=rtqvCQAAQBAJ&pg=PR3&lpg=PR3&dq=Sonya+Rhie+Quintanilla.+2007.+History+of+Early+Stone+Sculpture+at+Mathura:+Ca.+150+BCE+-+100+CE,+Bosten+/+Leyden&source=bl&ots=TlnOA0tVen&sig=ACfU3U09scy3TWA0RW12VJmb8ZakTnygqA&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwj_x-f0_Zf4AhVY8rsIHbaCBkMQ6AF6BAgVEAM#v=onepage&q=Sonya%20Rhie%20Quintanilla.%202007.%20History%20of%20Early%20Stone%20Sculpture%20at%20Mathura%3A%20Ca.%20150%20BCE%20-%20100%20CE%2C%20Bosten%20%2F%20Leyden&f=false
Sonya Rhie Quintanilla. 2007. History of Early Stone Sculpture at Mathura: Ca. 150 BCE - 100 CE, Bosten / Leyden.

Κονιδάρης Δ. υπό έκδ. Ο Κινεζικός πολιτισμό; και οι Ελλαδικές επιδράσεις, Αθήνα.

https://www.theguardian.com/artanddesign/2022/may/08/reframed-the-woman-in-the-window-dulwich-picture-gallery-london-review-all-eyes-on-her-indoors
Cumming, L. 2022. "Reframed: The Woman in the Window review – all eyes on her indoors
Dulwich Picture Gallery, London. From Phoenicia to lockdown Britain, this ingenious show exploring the age-old motif of the woman in the window makes you re-evaluate the very act of looking," The Observer Art.

https://bmcr.brynmawr.edu/2017/2017.05.44/
Lynn Sebesta, J. 2017. Rev. of  S. Lynn Budin, J. MacIntosh Turfa, Women in Antiquity: Real Women across the Ancient World. Rewriting antiquity, in BMCR 2017.05.44.

https://books.openedition.org/pucl/2842
Driessen, J. 2012. "Chercher la femme: Identifying Minoan Gender Relations in the Built Environment," in Minoan Realities. Approaches to Images, Architecture, and Society in the Aegean Bronze Age, ed. D. Panagiotopoulos et U. Günkel-Maschek, pp. 141-163.

https://books.google.gr/books?id=76PYDwAAQBAJ&pg=PA162&lpg=PA162&dq=minoan+woman+at+the+window&source=bl&ots=ccS-F-hfTP&sig=ACfU3U13Zw_T1X4loTRay-ZsJxtwUzgLxw&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwjAztHE1p_4AhVdg_0HHc1GC0Q4ChDoAXoECBQQAw#v=onepage&q=minoan%20woman%20at%20the%20window&f=false
Day, L. P., G. C. Gesell. 2016. Kavousi IIC: The Late Minoan IIIC Settlement at Vronda: Specialist Reports and Analyses, INSTAP. 

https://www.persee.fr/doc/rhr_0035-1423_1969_num_175_1_9405
Turcan, R. 1969. "Wolfgang Fauth. Aphrodite Parakyptousa. Untersuchungen zum Erscheinungsbild der vorderasiatischen Dea Prospiciens," Revue de l'histoire des religions  175-1,  pp. 79-81.

https://www.pi.ac.cy/pi/files/epimorfosi/ekpaid_yliko/anthologio_arx_kypr_grammateia/praktika_id.pdf
Παπαχρυσοστόμου, Α. 2009. "Δειλότερος εἶ τοῦ παρακύπτοντος (Ίστρος Πάφιος 25 F53): Μία νέα διάσταση στο μοτίβο της λιθοποίησης μετά τους κλασικούς χρόνους," ΙΔ Συμπόσιο Αρχαίας Κυπριακής Γραμματείας, σελ. 91-95.

https://ur.booksc.me/book/21784989/1c809a
Graham, A. J. 1998. "The Woman at the Window: Observations on the 'Stele from the Harbour' of Thasos," The Journal of Hellenic Studies 118, pp. 22-40.

https://www.academia.edu/73737657/The_Rediscovery_and_Reception_of_Gandh%C4%81ran_Art_Proceedings_of_the_Fourth_International_Workshop_of_the_Gandha_ra_Connections_Project_University_of_Oxford_24th_26th_March_2021
p. 130:  Unlike the Mathura
railing pillars, however, those at Sanghol do not bear inscriptions, though they do present yakṣīs and
śālabhañjikās involved in a range of activities, often being admired by onlookers from balconies (Gupta
1985: 41-54).

https://www.chitrolekha.com/V6/n1/05_sculptors_anghol.pdf
Ardhendu Ray, 2016. "Embodiment of Beauty in Stone: A Survey of Stone Sculptures from Sanghol," Chitrolekha International Magazine on Art and Design 6 (1), pp. 52-65.

https://artsandculture.google.com/story/ZwWx9A-7JPwzJQ

https://books.google.gr/books?id=D9NyEAAAQBAJ&pg=PA70&lpg=PA70&dq=woman+at+the+window+in+ancient+theater&source=bl&ots=jSC_MxAGxl&sig=ACfU3U0jNKbNDj349GSRnin7DZhaK3l1Zg&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwjw59Tp9aX4AhUZwQIHHYIrCooQ6AF6BAgzEAM#v=onepage&q=woman%20at%20the%20window%20in%20ancient%20theater&f=false
Piqueux, A. 2022. The Comic Body in Ancient Greek Theatre and Art, 440-320 BCE, Oxford Univ. Press. 

Schauenburg, K. 1972. Frauen im Fenster, Phillipe von Zabern
” Mitteilungen des Deutschen Archäologischen Instituts, Römische Abteilung 79: 1–15. 

https://www.academia.edu/5245686/Die_Frau_am_Fenster_in_der_orientalischen_Elfenbeinschnitzkunst_des_fr%C3%BChen_1_Jahrtausends_v_Chr
Suter, C. E. 1992. "Die Frau am Fenster in der orientalischen Elfenbeinschnitzkunst des frühen 1. Jahrtausends v. Chr.," Tahrbuch der Staatlichen Kunstsammlungen in Baden-Wurttenmberg, pp. 7-28.

https://www.academia.edu/621203/Der_Blick_aus_dem_Fenster_Bemerkungen_zu_einem_literarischen_Motiv_in_einigen_hethitischen_und_alttestamentlichen_Texten
Christiansen, B. 2007. "The View from the Window Remarks on a Literary Motif in Some Texts of Hittite Scripture and the Old Testament,"  in Festschrift Silvin Košak. Dresdner Beiträge zur Hethitologie (Bd. 25),  ed. D. Groddek and M. Zorman, Wiesbaden, pp. 143-152.

https://www.researchgate.net/publication/316180460_The_Watcher_at_the_Window_Cultural_Poetics_of_a_Biblical_Motif
https://www.jstor.org/stable/10.2979/pft.2004.24.1.1?seq=1
Seeman, D. 2004. "The Watcher at the Window: Cultural Poetics of a Biblical Motif," Prooftexts A Journal of Jewish Literary History 24(1), pp. 1-50.

Rutherford, I. 2000. "Theoria and Darśan: Pilgrimage and Vision in Greece and India," The Classical Quarterly 50 (1), pp. 133-146.
δερκομαι, σλ. 143

Cromwell, J. 2022. "Urine, Torn Clothes, and Ethnic Tensions in Ptolemaic Fayum," <https://papyrus-stories.com/2022/08/31/urine/> (10 Sept. 2022).

https://www.academia.edu/44521731/Mati%C4%87_Uro%C5%A1_2021_Gender_Based_Violence_In_UCLA_Encyclopedia_of_Egyptology_eds_A_Austin_and_W_Wendrich_et_al_Los_Angeles
Matić, Uroš. 2021. "Gender-Based Violence," in UCLA Encyclopedia of Egyptology, ed. A. Austin and W. Wendrich et al., Los Angeles, pp. 1-20.

https://www.jstor.org/stable/25010832
McNally, S. 1985. "Ariadne and Others: Images of Sleep in Greek and Early Roman Art," Classical Antiquity 4 (2), pp. 152-192.

https://www.academia.edu/49257181/Akhenaten_s_Window_and_the_Aegean_Connection
David, A. 2021. "Akhenaten's Window and the Aegean Connection," Journal of Ancient Egyptian Interconnections 30, pp. 5–17. 

https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_14746_fpp_2019_24_05/c/26313-24009.pdf
Kloska, M. M. 2019. "The Symbolism and Function of the Window of Appearance in the Amarna Period," Folia Praehistorica Posnaniensia T. XXIV, pp. 77-98.

https://www.researchgate.net/publication/330442385_Aigaiakes_cheironomies_synomilias_kai_deeses_aigyptiakes_epirroes_kai_diachronikoteta
Kekes, G. 2016. "Αιγαιακές χειρονομίες (συν)ομιλίας και δέησης: αιγυπτιακές επιρροές και διαχρονικότητα," ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ ΙΒ ́ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (Proceedings of the 12th International Congress of Cretan Studies), σελ. 1-13.

https://www.ft.com/content/026a19fc-f68f-4457-bdc3-0621823f2cde?fbclid=IwAR0RP9C5_Zqa_9ouNJguWvXJJM7fz3EauhTz78mr1R9fI3_czhp2ufNdfkA
Chevalier, T. 2022. "Why ‘woman in the window’ is such an enduring theme in art," FT Magazine - Visual Arts, <https://www.ft.com/content/026a19fc-f68f-4457-bdc3-0621823f2cde?fbclid=IwAR0RP9C5_Zqa_9ouNJguWvXJJM7fz3EauhTz78mr1R9fI3_czhp2ufNdfkA> (14 August 2022).

https://www.academia.edu/94963329/%CE%9A%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%BF%CF%8D%CE%BB%CE%B7%CF%82_%CE%A0_%CE%A0%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%B4%CE%AC%CE%BA%CE%B7_%CE%A7_%CE%91%CE%BD%CE%B9%CF%87%CE%BD%CE%B5%CF%8D%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82_%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CF%80%CE%B5%CE%BD%CF%84%CE%AC%CE%BB%CF%86%CE%B1%CF%82_%CE%BC%CE%B5_%CE%B1%CF%86%CE%BF%CF%81%CE%BC%CE%AE_%CE%AD%CE%BD%CE%B1_%CE%B8%CF%81%CE%B1%CF%8D%CF%83%CE%BC%CE%B1_%CE%BA%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%AC%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%82_%CE%B1%CF%80%CF%8C_%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%9A%CE%BD%CF%89%CF%83%CF%8C_Metioessa_AURA_Suppl_10_265_280?fbclid=IwAR3TiA0bPyYP14Yyk5Kdonlw25-IWFCtVqYcHlJeuxgs4M1Vm1IY6w3AtW4_aem_ASAoGb2N558Sj0ZqWZsncrde42czDewDZh7dKukLE8wIgL5cURynKp0eLVHfT4Hj8bdK7FBQlBfHF0-xtjDVtRul
Παλυβού, Κ. 2022. "Από τα παράθυρα της Δυτικής Οικίας... 'όλος ο κόσμος μια σκηνή'," στο ΜΗΤΙΌΕΣΣΑ. Μελέτες προς τιμήν της Ελένης Μαντζουράνη (Σειρά μονογραφιών AURA 10), επ. Γ. Βαβουρανάκης και Ι. Βοσκός, σελ. 85-96.

Ο ΦΙΛΙΣΤΑΙΟΣ ΑΒΙΜΕΛΕΧ 'ΠΑΡΑΚΥΠΤΩΝ' ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΕΙ ΟΤΙ Η ΩΡΑΙΑ ΡΕΒΕΚΚΑ ΥΠΗΡΞΕ ΣΥΖΥΓΟΣ (ΕΡΩΤΙΚΑ ΜΗ ΔΙΑΘΕΣΙΜΗ) & ΟΧΙ ΑΔΕΛΦΗ (ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΗΤΟΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΗ) ΤΟΥ ΙΣΑΑΚ ..

Επισκόπηση AI {Why ‘woman in the window’ is such an enduring theme in art}

The 'woman in the window' theme endures because the window serves as a compelling artistic device to explore themes of confinement, observation, and the threshold between different worlds, allowing for various interpretations of female experience, social commentary, and voyeurism across different cultures and time periods. The juxtaposition of an interior private space with an exterior public world, and the observer with the observed, creates a dynamic narrative. 
Symbolic Power of the Window
A Portal:
The window acts as a powerful metaphor—a portal between different states of being, such as the real and the imagined, the public and the private, or the sacred and the profane. 
Confinement vs. Freedom:
It can symbolize both imprisonment and liberation. A woman inside a room is physically contained, yet she can look out and experience the world, creating a sense of yearning or contemplation. 
Framing and Observation:
The window itself frames the woman, drawing the viewer's attention to her and placing them in the role of an observer. This creates a dialogue between the viewer and the subject, inviting questions about how women are seen and how they see the world. 
Exploring Female Identity and Society
Loneliness and Isolation:
The motif frequently highlights feelings of loneliness and isolation, particularly poignant for women whose experiences have historically been confined to the domestic sphere. 
Social Commentary:
The theme can be used to represent women who are marginalized or deemed problematic, such as sex workers or those who challenge societal norms. 
Sexuality and Desire:
It can also touch on themes of burgeoning romance, motherhood, and sexuality, as seen in works reinterpreting Vermeer's paintings. 
Narrative Depth and Ambiguity
Psychological Depth:
The motif allows for deep psychological exploration, inviting viewers to consider the woman's thoughts and emotions as she gazes out, fostering a sense of introspection and mystery. 
Ambiguity and Interpretation:
The specific meaning of the 'woman in the window' is often ambiguous, depending on the context of the artwork. This allows for a wide range of narratives, from hopeful to hopeless, and invites continued interpretation and discussion. 
Cultural and Historical Significance:
The theme's enduring nature is also due to its presence in art from ancient times, through the Renaissance, and up to the contemporary era, showing its timeless relevance to the human experience. 



Arturo Martini (Treviso, 1889 – Milano, 1947) - Chiaro di luna / Moonlight 1931-1932



Η εικόνα απεικονίζει το έργο «Φεγγαρόφωτο» (Chiaro di luna) του Ιταλού γλύπτη Arturo Martini.
Το έργο είναι μια τερακότα που φιλοτεχνήθηκε μεταξύ 1931 και 1932. Απεικονίζει δύο γυναικείες μορφές που μοιάζουν να αναδύονται από ένα βάθρο με κίονες, με τα βλέμματά τους στραμμένα προς τα πάνω. Σήμερα, το έργο εκτίθεται στο Μουσείο Middelheim στην Αμβέρσα.

https://dokumen.pub/roman-eyes-visuality-and-subjectivity-in-art-and-text-9780691240244.html
Jaś Elsner. 2007. Roman Eyes: Visuality and Subjectivity in Art and Text, Princeton University Press.
https://doi.org/10.2307/j.ctv21r3ptt
https://www.jstor.org/stable/j.ctv21r3ptt
---------

https://josh-negreanu.medium.com/the-woman-by-the-window-729534300849

-----------
Βλ. και Elsner Jan στο ΦΑΙΔΡΑ & ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ..

Επισκόπηση AI
Jaś Elsner's "Reflections on the 'Greek Revolution' in Art" explores how the concept of a "Greek Revolution" in art history, particularly during the Renaissance, shaped perceptions and interpretations of ancient Greek art. The essay examines how this "revolution" was not a singular event but a series of shifts in viewing and understanding, impacting how artists and audiences engaged with classical forms. 
Key aspects of Elsner's analysis:
Framing of the Greek Revolution:
Elsner highlights how the Renaissance framed the Greek past as a "rebirth" of classical ideals, creating a narrative of rediscovery and emulation. 
Changes in Viewing:
He analyzes how this framing led to new ways of looking at Greek art, emphasizing its formal qualities, idealized human forms, and perceived connection to reason and harmony. 
Transformation of Subjectivity:
The essay also explores how this "revolution" influenced artistic subjectivity, prompting artists to grapple with classical models and develop their own artistic identities within this framework. 
Critique of Modern Interpretations:
Elsner's work also critiques modern interpretations of Greco-Scythian art, warning against imposing simplistic models that either overemphasize or disregard the agency of artists and audiences. 
Focus on Context:
He emphasizes the importance of understanding the specific historical and cultural contexts in which art was produced and received, rather than imposing universal or predetermined interpretations. 
In essence, Elsner's "Reflections" encourages a critical and nuanced understanding of how the "Greek Revolution" in art history has shaped our perceptions of classical art and its legacy. 
--

https://www.docdroid.net/sBWNGMh/four-fundamentals-pdf#page=6
Lacan, J. 1979. The Four Fundamental Concepts of Psycho-Analysis, Harmondsworth.

ΠΛΕΟΝ ΠΡΟΣΦΑΤΟΣ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: 240825
DOI:10.13140/RG.2.2.24542.50248
https://www.researchgate.net/publication/395016514_GYNAIKA_KATOPTEUOUSA_APO_TO_THEOREIO_kataskopia_-parakyptousa
https://www.researchgate.net/publication/395016514_GYNAIKA_KATOPTEUOUSA_APO_TO_THEOREIO_kataskopia_-parakyptousa?fbclid=IwY2xjawOjR4lleHRuA2FlbQIxMABicmlkETB6ZnY5NjFPTzRyRzZ6TEpRc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHt1X0Lq3qtUNnauCQhm6UOTMRNmvkJ0y8QZecUi54KrZWFal9rI4SbSgqBb7_aem_g1SkdrVE0ZwqFBYt1_TJxg

Κυριακή 29 Μαΐου 2022

THE HITTITES AND THE AEGEAN WORLD, ed. 2022

 ΟΙ ΧΕΤΤΑΙΟΙ ΚΑΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ, 2022, 3η επηυξημενη έκδοση






ISBN 978-618-84901-6-1
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
Σύνοψη ..................................................................................................................................x 
ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ............................................................................................................    
1 1. Η “ανακάλυψη” των Χετταίων, οι πηγές....................................................................1 
ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ .......................................................................................................3 
2. Ο “υπερτονισμός” του Ελληνικού Παράγοντα στην Ερμηνεία του Ιστορικού Παρελθόντος ...3 
ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ..............................................................................................................                          3. Απησχόλησαν οι Μυκηναίοι το ενδιαφέρον των Χετταίων;......................................9 
ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ.....................................................................................................                          4. Εξ Ανατολών το Φώς; ............................................................................................. 13 
ΠΕΜΠΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ......................................................................................................                          5. Οι Χετταίοι: σύντομη σύνοψη...................................................................................17                  
5.1 Γλώσσα - Πολιτική .................................................................................................17                          
5.2 Θρησκεία................................................................................................................ 20                      
5.3 Αντιλήψεις για τον θάνατο...................................................................................23                          
5.4 Μεταλλουργία....................................................................................................... 28 
ΕΚΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ............................................................................................................                            6. Γνώριζαν οι Έλληνες τους Χετταίους;.................................................................... 30                    
6.1 Αιγαίο και Πόντος................................................................................................. 31                      
6.2 Κιλικική ‘Αχαΐα’ - Que..........................................................................................33                        
6.3 Ονοματικές και άλλες αναφορές.........................................................................37                          
6.4 Σχόλια..................................................................................................................... 38 
ΕΒΔΟΜΗ ΕΝΟΤΗΤΑ.................................................................................................. 40                       
7. Οι Ελλαδίτες και η Μ. Ασία ..................................................................................... 40                        7.1 Κυκλαδίτες – Μινωίτες - Μυκηναίοι και η παράλια Μ. Ασία............................... 42 
                      7.1.1 Μίλητος ........................................................................................ 42                      
7.1.2 Κολοφών (Müsgebi)..................................................................................... 45                          
7.1.3 Μενεμένη (Panaztepe)................................................................................ 45                            
7.1.4 Ιασός................................................................................................................ 46                       
7.1.5 Τσεσμές........................................................................................................... 47                        
7.1.6 Κνίδος.............................................................................................................. 48                        7.1.7 Τροία................................................................................................................ 48                        7.1.8 Έφεσος........................................................................................................... 50                        
7.1.9 Μέγαρσος ........................................................................................................ 51                    
7.1.10 Κλαζομενές .................................................................................................... 51                    
7.1.11 Κιλικία .............................................................................................................53                        
7.2 Οι Αιγαίοι και η Μικρασιατική ενδοχώρα .........................................................55                        
7.2.1 Χατούσα ...........................................................................................................55                      
7.2.2 Δυτική Ανατολία – Εύξεινος Πόντος ..........................................................61                            
7.2.3 Ανατολική Ανατολία – Alişar..................................................................... 65                                
7.3 Συμπερασματικά σχόλια......................................................................................66 
ΟΓΔΟΗ ΕΝΟΤΗΤΑ.................................................................................................. 70
               8. Η παρουσία των Ελλαδιτών στην Συρο -Παλαιστίνη............................ 70                          8.1 Οι απαρχές της Αιγαιακής παρουσίας............................................................... 70                            8.2 Ugarit..................................................................................................................76                            8.3. Gezer ................................................................................................................ 77
8.4 Tell Arad (Negev)................................................................................................80                          
8.5 Kumidi (Kamid el-Loz) .....................................................................................80                           
8.6 Μινωικές τοιχογραφίες........................................................................................ 82                         
8.7 Φιλισταϊκή μετανάστευση................................................................................... 84                         
8.8 Αιγαιακά κρατίδια στην Συρο – Παλαιστίνη ................................................... 86                            
8.9 Οι Φιλισταίοι κατά την ΥΕΧ............................................................................... 92                        8.10 Οι Φοίνικες και το Αιγαίο.................................................................................. 95                   
8.10.2 Acco ή Ακχώ ............................................................................................... 96                        8.10.1 Arwad ή Άραδος (Αράδην)........................................................................ 98                          8.10.3 Tell Abu Hawam........................................................................................ 98                            8.10.4 Σιδών...........................................................................................................99
8.10.5 Βύβλος.......................................................................................................102                      
8.10.6 Σάρεπτα (Sarepta)....................................................................................106                          
8.10.7 Καταληκτικά σχόλια.................................................................................106                            
8.11 Σύνοψη.........................................................................................................108 
ΕΝΝΑΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ.......................................................................................................111                    9. Οι Αιγαίοι και η Ευρώπη κατά την Εποχή του Χαλκού: από τον μύθο στην (προ)ιστορία..........................................................................................................111                      
9.1 Ιβηρική ...........................................................................................................111                   
9.2 Κασσιτερίδες Νήσοι........................................................................................119                        
9.3 Σκανδιναβία ....................................................................................................125                      
9.4 Κεντρική Ευρώπη ...........................................................................................127
9.5 Mαύρη Θάλασσα (πρόσθετα στοιχεία)............................................................132                            
9.6 Η Ηρωική ιδεολογία και η Ευρωπαϊκή Κοινή Αγορά της Εποχής του Χαλκού 135                               9.7 Ex Oriente lux εναντίον Ex Occidente lux: κοινός παρονομαστής............138 
ΔΕΚΑΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ..............................................................................................149
10. Γραφή .................................................................................................................149
10.1 Αιγαιακές γραφές...............................................................................................149 
10.2 Χεττιτική γραφή.................................................................................................157  
10.3 Χεττιτική σφραγιδογλυφία ..............................................................................160 
10.4 Ο Ταρκόνδημος, ο αποδιοπομπαίος τράγος και η Ελληνική σκέψη ..........164 
10.4.1 Η τελετουργία του αποδιοπομπαίου τράγου .........................................168 
ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ................................................................................................ 177 
11. Λυκία – Κιλικία: περιφέρεια των Χετταίων ή ενδιάμεση περιοχή;..................... 177 
11.1 Λυκία......................................................................................................................177
11.2 Kizzuwatna .........................................................................................................179 
11.3 Tarhuntašša .........................................................................................................181 
ΔΩΔΕΚΑΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ...............................................................................................185 
12. Εξειδικευμένοι επαγγελματίες (η περίπτωση των θεραπευτών)......................185 
ΔΕΚΑΤΗ ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ........................................................................................187 
13. Ομοιότητες μεταξύ Ελλαδικής και Χεττιτικής οικοδομικής και αρχιτεκτονικής ............................................................................................................................................187 
ΔΕΚΑΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ.................................................................................193 
14. Σχολιασμός ωρισμένων θεωρούμενων ως Χεττιτικών έργων τέχνης.................193 
14.1 Γενικά....................................................................................................................193 
14.2 Ο Πρώϊμος ‘Χρυσούς Αιών’ της τρίτης χιλιετίας και η Μέση Εποχή του Χαλκού .........................................................................................................................194 
14.3 Alaca Hüyük......................................................................................................200 
14.4 Κεραμεικά Αγγεία.............................................................................................202 
14.4.1 Κάνθαροι......................................................................................................204 
14.4.2 Γρύπας........................................................................................................205 
14.5 Ρυτό τάφου IV Μυκηνών..................................................................................208 
14.6 Ο θεός της καταιγίδας.......................................................................................212 
14.7 Ρυτό Schimmel .................................................................................................. 213 
14.8 Σφίγγες................................................................................................................218 
14.9 Απόληξη – λαβή σκήπτρου από τα Μάλια .................................................. 222 
14.10 Καταληκτικά Σχόλια ...................................................................................... 223 
ΔΕΚΑΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ................................................................................ 229 
15. Συμπεράσματα.......................................................................................................... 229 
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ................................................................................................................ 239 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ..............................................................................................................337 
ΕΙΚΟΝΕΣ ........................................................................................................................460 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ.................................................................................................... 472 
ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΟΝΟΜΑΤΩΝ......................................................................................... 474  

Σύνοψη 

Ο καθηγητής Muhly* δημοσίευσε τo 1974 άρθρο με τίτλο “The Hittites and the Aegean World”, στο περιοδικό Expedition του Μουσείου Αρχαιολογίας και Ανθρωπολογίας της Pennsylvania, όπου τότε ήταν επίκουρος καθηγητής. Το άρθρο αναφέρεται στην Χεττιτική αυτοκρατορία, μία των μεγάλων δυνάμεων της περιόδου 1700-1200 π.Χ., όμως αντιμετωπίζει την ιστορική και πολιτιστική παρουσία των Αιγαίων της Εποχής του Χαλκού με υποτιμητικό τρόπο, ο οποίος δεν συνάδει με την αρχαιολογική και ιστορική πραγματικότητα. Οι υποστηριζόμενες στο άρθρο απόψεις εντάσσονται στο ρεύμα των Ανατολιστών, ήτοι εκείνων οι οποίοι υποστηρίζουν το δόγμα της από ανατολών προελεύσεως και διαδόσεως του πολιτισμού (ex oriente lux). Η παρούσα εργασία προέκυψε από την προσπάθεια ανασκευής του παραπάνω άρθρου, όμως ανεπτύχθη περαιτέρω με σκοπό να καλύψει πρόσθετες πλευρές του ίδιου θεματικού πυρήνα. Έτσι περιλαμβάνει ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας, ανάδειξη στοιχείων και ερμηνευτικών σχημάτων τα οποία δεν έχουν προβληθεί επαρκώς ή δεν είναι καλώς γνωστά, ενώ, σε κάποιες περιπτώσεις, αποπειράται να παράσχει μια νέα ερμηνεία – προσέγγιση των εγειρόμενων θεμάτων. Οι Χετταίοι, εμφανισθέντες αιφνιδίως στο ιστορικό προσκήνιο κατά την Μέση Εποχή του Χαλκού, δημιούργησαν μιά ισχυρή αυτοκρατορία με πυρήνα την κεντρική Μικρά Ασία, η δε κυριαρχία και επιρροή τους κατά περιόδους επεκτείνετο και άλλοτε συρρικνούτο στην κεντρική και ανατολική Ανατολία. Ανέπτυξαν ένα αξιόλογο σύστημα διοικήσεως και γραφειοκρατίας, κατά περιόδους δε ασκούσαν αυξημένη επιρροή σε μια σειρά υποτελών κρατιδίων της ευρύτερης περιοχής. Η αυτοκρατορία συναποτελείτο από ένα μωσαϊκό φυλετικών και τοπικιστικών κοινοτήτων, οι οποίες ομιλούσαν διάφορες γλώσσες και ενεφάνιζαν σημαντική πολιτιστική διαφοροποίηση. Στα πλαίσια της εργασίας γίνεται κατ’ αρχήν αναφορά στα ίχνη των Αιγαίων στον Πόντο, την παράλια αλλά και την ηπειρωτική Μικρά Ασία, ήδη πρίν xi την εμφάνιση των Χετταίων. Ιδιαίτερα αναπτύσσονται στοιχεία σχετικά με την παρουσία και δραστηριοποίηση των Ελλαδιτών στις ακτές της Ανατολίας και την Συρο – Παλαιστίνη κατά την δεύτερη χιλιετία πρίν από την εποχή μας, ενώ γίνεται επίσης αναφορά στην επίδραση του Αιγαίου στην ανάδυση της Εποχής του Χαλκού στην Ευρώπη. Η πολιτική αλλά και άμεση στρατιωτική εμπλοκή των Μυκηναίων στις αντιπαραθέσεις της Μικράς Ασίας αναδεικνύεται με βάση Χεττιτικές γραπτές πηγές και λοιπά τεκμήρια, ενώ η πολιτιστική αλληλεπίδραση μεταξύ του Αιγαιακού χώρου και του πυρήνος της Μικράς Ασίας αποδεικνύεται ότι ολίγον μόνον υπολειπόταν αυτής με την παράλια Ανατολία.. Ιδιαίτερα σχολιάζονται καλλιτεχνικά έργα τα οποία συνήθως αποδίδονται ή, έστω, συσχετίζονται με τους Χετταίους, παρέχονται δε στοιχεία τα οποία σε άλλες περιπτώσεις ανατρέπουν την καθιερωμένη άποψη, σε άλλες δε εντοπίζουν και υπογραμμίζουν την ύπαρξη σε αυτά Αιγαιακών στοιχείων τα οποία έχουν αποσιωπηθεί! Εκτιμάται ότι η συνοπτική αυτή ανάλυση παρέχει μια περισσότερον ολοκληρωμένη και αντικειμενική εικόνα του Ελλαδικού πολιτισμού, της θέσεώς του στον κόσμο της Εποχής του Χαλκού και των επιρροών που αυτός άσκησε επί του Χεττιτικού, όπως και των επιδράσεων τις οποίες εδέχθη από αυτόν. Σε χωριστές εργασίες, αλλά στα πλαίσια της ίδιας σειράς, αναλύονται οι άλλοι μεγάλοι πολιτισμοί της εποχής: ο πολιτισμός της Βακτρίας – Μαργιανής, της κοιλάδας του Ινδού, ο Αιγυπτιακός και ο Κινεζικός, πάντα εν σχέσει με τις Ελλαδικές επιδράσεις. Ελπίζεται ότι παρέχεται έτσι μια πληρέστερη εικόνα του πολιτισμού του Αιγαίου και των σχέσεών του με τους άλλους μεγάλους σύγχρονους πολιτισμούς της Εποχής του Χαλκού, απηλλαγμένη - στο μέτρο του δυνατού - από προκαταλήψεις και ιδεοληψίες. 

Τετάρτη 11 Μαΐου 2022

Marsia, Platone, Dante, Giovanni di Paolo: alcune considerazioni in merito ad una miniatura dantesca, Giulio Coppola

ΜΑΡΣΥΑΣ, ΠΛΑΤΩΝ, ΔΑΝΤΗΣ: Giovanni di Paolo: ΣΚΕΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΜΙΑ ΜΙΚΡΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΔΑΝΤΗ


The aforementioned myth is well known which contrasts Silenus Marsyas, player of the aulòs, with the god Apollo citaredo: the first, collected the double flute made for the first time by Athena, but from this abandoned, is so proud of his art to challenge the god and then be defeated and skinned by him.[34]
This is the famous contrast between auletics (representedνda Marsyas) and the citarodia (under the aegis of Apollo), a dialectic that is part of the Greek reflection on the effects that music causes in the soul of the listener. In the reasoning that Socrates bases in the Republic 35, after having reviewed the various types of ἁρμονίαι (mixolidia, syntolidia, Ionic, Lydia, etc.) with the relative consequences on listeners, access to the ideal city is denied to builders and flute players as the instrument is extremely versatile and capable of creating multiple harmonies capable of upsetting souls 36. Socrates 'closure of his thinking 37 is extremely significant:


Ο προαναφερθείς γνωστός μύθος αντιπαραβάλλει τον Σιληνό Μαρσύα, παίκτη του αυλού, με τον θεό Απόλλωνα Κιθαρωδό: ο πρώτος, περισυνέλεξε τον διπλό αυλό που κατασκεύασε για πρώτη φορά η Αθηνά, αλλά χρησιμοποιώντας αυτό το εγκαταλειμμένο όργανο, είναι ιδιαίτερα υπερήφανος για την τέχνη του ώστε να προκαλέσει τον θεό, ηττώμενος όμως εν συνεχεία και υφιστάμενος την εκδορά του από αυτόν, Hdt. 7.26.3.[34].

Αυτή είναι η περίφημη αντίθεση μεταξύ των αυλητών (αντιπροσωπευομένων από τον Μαρσύα) και των κιθαρωδών (υπό την αιγίδα του Απόλλωνος), μια διαλεκτική που εντάσσεται στον ελληνικό προβληματισμό για τα αποτελέσματα που προκαλεί η μουσική στην ψυχή του ακροατή. Στο σκεπτικό που στηρίζει ο Σωκράτης στην Πολιτεία,[35] αφού εξέτασε τους διάφορους τύπους ἁρμονίας (μειξολυδική, συντονολυδική, ιωνική, λυδική κ.λπ.) με τις σχετικές συνέπειες στους ακροατές, απαγορεύεται η πρόσβαση στην ιδανική πόλη σε οικοδόμους και φλογέρας. όπως είναι το όργανο εξαιρετικά ευέλικτο και ικανό να δημιουργεί πολλαπλές αρμονίες ικανές να αναστατώνουν τις ψυχές.[36] Το κλείσιμο της σκέψεως του Σωκράτους [37] είναι εξαιρετικά σημαντικό:


Οὐδέν γε, ἦν δ᾽ ἐγώ, καινὸν ποιοῦμεν, ὦ φίλε, κρίνοντες τὸν Ἀπόλλω καὶ τὰ τοῦ Ἀπόλλωνος ὄργανα πρὸ Μαρσύου τε καὶ τῶν ἐκείνου ὀργάνων.
ήτοι:

Και δε μου φαίνεται να κάνομε και τίποτα περίεργο πράγμα, φίλε μου, αν προτιμούμε τον Απόλλωνα και τα όργανα του Απόλλωνος από τον Μαρσύα και τα όργανά του.[37a]
Σκαρίφημα παραστάσεων από κρατήρας οίνου hu με ένθετη διακόσμηση περιλαμβάνουσα αυλητή στο β' διάζωμα[900]



The traditional favor accorded to stringed instruments over wind instruments is therefore reaffirmed. In this perspective, Aristotle comes to 'interpret' in this way the particular present in the myth according to which Athena, after having invented the aulos, gets rid of it[38]: ..

Η παραδοσιακή υπεροχή που αναγνωριζόταν στα έγχορδα όργανα έναντι των πνευστών επιβεβαιώνεται εκ νέου. Σε αυτήν την προοπτική, ο Αριστοτέλης έρχεται να «ερμηνεύσει» με αυτόν τον τρόπο το ιδιαίτερο παρόν του μύθου σύμφωνα με το οποίο η Αθηνά, αφού εφηύρε τον αυλό, τον απορρίπτει, Arist. Pol. 8. 1341b:[38]


..εὐλόγως δ᾽ ἔχει καὶ τὸ περὶ τῶν αὐλῶν ὑπὸ τῶν ἀρχαίων μεμυθολογημένον. φασὶ γὰρ δὴ τὴν Ἀθηνᾶν εὑροῦσαν ἀποβαλεῖν τοὺς αὐλούς. οὐ κακῶς μὲν οὖν ἔχει φάναι καὶ διὰ τὴν ἀσχημοσύνην τοῦ προσώπου τοῦτο ποιῆσαι δυσχεράνασαν τὴν θεόν: οὐ μὴν ἀλλὰ μᾶλλον εἰκὸς ὅτι πρὸς τὴν διάνοιαν οὐθέν ἐστιν ἡ παιδεία τῆς αὐλήσεως, τῇ δὲ Ἀθηνᾷ τὴν ἐπιστήμην περιτίθεμεν καὶ τὴν τέχνην.

ήτοι


Και πράγματι υπάρχει μια λογική βάση για την ιστορία που έλεγαν οι αρχαίοι για τον αυλό. Ο μύθος λέει ότι η Αθηνά βρήκε έναν αυλό και τον πέταξε. Τώρα δεν είναι κακό στην ιστορία ότι η θεά το έκανε αυτό από ενόχληση λόγω της άσχημης παραμορφώσεως των χαρακτηριστικών της. αλλά στην πραγματικότητα είναι πιο πιθανό να οφείλεται στο ότι η εκπαίδευση στον αυλό δεν επηρεάζει την νοημοσύνη, ενώ στην Αθηνά αποδίδουμε επιστήμη και τέχνη.[38a]


It should be noted, however, that not all sources speak of a clear opposition between stringed instruments and wind instruments, that is, between Apollo and Marsyas. In fact, according to the words of Ps. Plutarch 39, Apollo would have been the inventor of both the auletics and the citarodia and confirming this there would be the news of a statue of the god in Delos holding the bow in one hand, in the other the Graces each with an instrument: the lyre, the aulòs, the syrinx. Such ἄγαλμα is also mentioned from Pausanias who attributes it to two artists, Angelione and Tetteo, active in the sixth century. B.C. 40. Between VI and V century. B.C. furthermore there are the testimonies of Pindar 41 (according to which the aulos was the invention of Athena who gave it to men) and of Corinna 42 who reports how Apollo was instructed in αὐλεῖν by Athena. In another passage, Athenaeus reports the verses of the dithyramb of Melanippides of Melo (V century BC) entitled Marsyas, in which Athena curses the flute responsible for the deformations of her face, but immediately afterwards Athenaeus quotes the replica of Telestis of Selinunte, another dithyrambograph, according to which the news of the goddess's wrath against was false the instrument: the latter, in fact, devoted to virginity and not very attentive to the care of beauty, why would she ever have to forewarn that her image of her was disfigured by the sound of the instrument 43?

Beyond these disputes which, however, suggest the liveliness of a long-standing debate between poetry and music 44, the mythical figure of Marsyas, however, does not end in the contrast with Apollo (a contrast which, as we have seen, is not even unique). In fact, the Silenus in various legends shows himself to be the depositary of an extra-ordinary knowledge that raises him well above human nature. These are the myths in which Marsyas appears linked to king Midas 45. In fact Midas already appeared in the legend already mentioned of the musical contest between Apollo and Marsyas: in some testimonies it is he who acts as judge, rashly assigning the victory to Silenus and not to the god 46. ​​According to Ovid 47 Midas would have expressed himself not in the contest between Marsyas and Apollo, but in that between Pan and the god 48, and would have provoked the ire of the son of Zeus who would have taken revenge by making him grow donkey ears 49. For our discourse, now very relevant are other details of the legend: we refer to the stories according to which King Midas would have drawn on hidden knowledge thanks to the mediation of the Silenus. The most important testimony is that of Aristotle 50: ..

Of this famous scene - later also taken up by F. Nietzsche in the Birth of Tragedy 51 - which fully expresses the pessimism of Greek thought 52, we are interested in the status of 'wise' that is here assigned to the Silenus in charge of revealing to the king not any notion, but τί ποτ 'ἐστὶ τὸ βέλτιστον τοῖς ἀνθρώποις καὶ τί τὸ πάντων αἱρετώτατον. It is no coincidence that there were those who, on the basis of an ethnographic comparison of this myth, spoke of King Midas as a "questing hero" engaged in an initiatory trial53. Regarding the 'wisdom' dimension of Marsyas, even the 4th century historian B.C. Theopompus54 reports a strange legend according to which the Silenus would have always revealed to King Midas a truth forbidden to mere mortals according to which the true earth would be found beyond the ocean55.

Beyond all that matters the song

Beyond all the questions that Theopompus' passage poses to modern interpreters (meaning and purpose of the passage, influence on subsequent authors) 56, for the purposes of our discourse it is only important to note how here too Silenus interacts with King Midas from a particular position, that of holder of superior knowledge. To what has been said must be added the information that we find in the drains of a verse from Virgil's Bucolics, in which it is stated that the Mantuan poet would have drawn from Theopompus the illustrated myth of the VI Ecloga 57. In the passage virgiliano58 Cromi and Marasilo (probably two shepherds 59) surprise Marsyas drunk in a cave and force him (together with the naiad Egle) to sing for them60. What interests us is that the Silenus - in the Virgilian myth - launches into a cosmogonic song (vv. 31 et seq.) Of Lucretian inspiration61 capable of enchanting more than the voice of Orpheus 62. If the links with the legends above appear evident reported (Marsyas surprised drunk and forced to pronounce himself), it should not be forgotten that cosmogonic chant is the prerogative of θεολόγοι such as Orpheus, Museum, Epimenides, Hesiod63, whose task is "to guide human 'cosmological' action, narrating the foundation of the order" 64. In other words, the knowledge that Silenus is in possession of is certainly not just any knowledge, but something that ensures him a position of primacy. Before closing this section, it seems appropriate to recall how according to some ancient authors Marsyas would have been the pedagogue of Dionysus as a child65, while Midas would have received initiations from Orpheus 66. Ultimately, from the examination of the data at our disposal, the figure of Marsyas cannot be 'crushed' exclusively into that of Apollo's antagonist and a symbol of a punished hubris: in fact, there are numerous testimonies that presented him as possessor of superior knowledge. . In this regard, rather than enhancing the differences between the two Marsyas to the point of thinking of two completely different characters, the position of D. Lanza appears to be shared, bringing the discrepancies back to the "very nature of the only, for us ambiguous, figure of the Silenus" 67: transgression and superior knowledge are two sides of the same coin. As we have already said, it is atopy, this moving at the same time between a divine reality and a feral one, that explains the paradoxical praise of Socrates by Alcibiades through Marsyas. Therefore, if the challenge between Marsyas and Apollo (with the consequent judgment of condemnation) is inevitably implied in the re-evaluation of Socrates by his 'school' (in common they have a process that ended badly), it is on Silenus as the holder of a exceptional knowledge that focuses the attention of Plato (as well as of the other exponents of the Socratic circle): Marsyas is put to death like Socrates, but both are able to 'transform' their listeners. The terms used by Alcibiades in this case leave no doubts in this regard. The 'fascination' of which both are capable is indicated by the technical verb κηλεῖν68 (Plat. Symp. 215c: ὁ μέν γε δι 'ὀργάνων ἐκήλει τοὺς ἀνθρώπους τῇ ἀπὸ τοῦ σότματος and the same can be used to say σόματος) state of 'possession' suffered by bystanders: κατέχεσθαι 69 and ἐκπλήσσειν 70 (ibid. 315d: ἐκπεπληγμένοι ἐσμὲν καὶ κατεχόμεθα). Even more explicitly, Alcibiade states that when you listen to Socrates the shocking effect that receives it is higher than that produced by the rites of the Coribanti (Ibid. 315E: ὅταν ὰὰρ ἀἀύΩ, πούύ μοι ύύΩ, πἢῶῶ μορρβύύνώώῶῶῶ κοεββατώώώωῶῶ τἥε ατώώώωωἥ τεε δίία πηΔᾷ κΑὶ Δάκρυα ἐκχεῖται ὑπὸ ῶῶῶῶῶῶ λόγων τῶν τούτου, ὁρῶ δὲ καὶ ἄλλους παμπόλλους τὰ αὐτὰ πάσχοντας). εὖ μὲν ἡγούμην λέγειν, τοιοῦτον δ 'οὐδὲν ἔπασχον). Therefore, if the 'initiatory' process 71 that Alcibiades could have lived thanks to the old Socrates has not been completed, it is only due to his guilty lack of constancy: instead of remaining with the master and letting himself be completely ensnared by him, Alcibiades runs away, blocking his ears as if by Sirens (ibid.316a: βίᾳ οὖν ὥσπερ ἀπὸ τῶν Σειρήνων ἐπισχόμενος τὰ ὦτα οἴχομαι φεύγν, ἵνα μὴ αὐτοῦ καθήμενος πανα τούτῳ καταγηράσω). Ultimately, the Marsyas / Socrates analogy is all played on this function of 'mediation' carried out by one and the other between a degraded reality and a divine one and in doing this Plato or, better said, the Socratic circles, recover the positive side of the Silenus.



An extraordinary ability that deserves our attention: we noted above how Plato condemned the use of aulòs precisely because it is an instrument characterized by παναρμόνιον, the ability to create multiple harmonies. Without arriving at excessively risky conclusions on the type of knowledge that Dante might have had of Greek musical theories, it seems, however, that we can say with some foundation that even he attributed particular qualities to the sound of the flute (Silenus' instrument). And this is what he explicitly states shortly after the aforementioned verses86:



https://library.oapen.org/bitstream/id/1a9beb93-9f9c-4a82-834f-4cc3ad0f8025/354650.pdf
Adagiorum chiliades, OPERA OMNIA DESIDERII ERASMI ROTERODAMI RECOGNITA ET ADNOTATIONE CRITICA INSTRVCTA NOTISQVE ILLVSTRATA


Από την διερεύνηση που διεξήχθη προέκυψε ότι στην αρχαία παράδοση η μορφή του Σιληνού Μαρσύα φαίνεται να έχει έντονα διφορούμενα χαρακτηριστικά: αφενός, η «αρνητική» φλέβα του χαρακτήρα που εμπλέκεται σε μια θανατηφόρα σύγκρουση με τον Απόλλωνα Κιθαρωδό είναι ζωτικής σημασίας και γόνιμη; αφ' ετέρου μια άλλη εξίσου παρούσα είναι η αντίθετη ερμηνεία in bono ως μια εξαιρετική μορφή προικισμένη με μιαν «άλλη» γνώση και εξαιρετικές ικανότητες. Είναι αυτή η δεύτερη προοπτική που χρησιμοποιήθηκε τον 4 αι. π.Χ. από τους κύκλους
που ασχολήθηκαν με την αποκατάσταση του Σωκράτους. Και οι δύο δυνατότητες του Μαρσύα (αρνητικό παράδειγμα τιμωρημένης ύβρεως και εικονικό υπόδειγμα «απελευθερώσεως από το κόσκινο της θνητότητας [114]»)
βρίσκουν στις αρχικές γραμμές του πρώτου κάντο του Παραδείσου του Δάντη. Ανεξάρτητα από το ποιες ακριβείς πηγές ενέπνευσαν τον Δάντη, αυτό που φαίνεται αναμφισβήτητο είναι ότι η σύγκλιση της παγανιστικής μυθικής κληρονομιάς και της χριστιανικής θρησκευτικής ερμηνείας μπορεί να εξηγήσει αυτό το διπλό όραμα, που αποδόθηκε από τον διαφωτιστή Giovanni di Paolo με τον τρόπο που είδαμε. 
111. Ad. 2201 s.v. “Sileni Alcibiadis”. After recalling the passage from the Platonic Symposium on which we have dwelt above and noting how it is all played out in the contrast between an exterior to be despised and a divine interior, the Renaissance author clearly states: An non mirificus quidam
Silenus fuit Christus?
114. Rigo 1994, p. 119.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
[34]. .. στην αγορά αυτή [των Κελαινών] είναι κρεμασμένο ψηλά και το ασκί από το δέρμα του Σιληνού Μαρσύα, για τον οποίο οι Φρύγες διηγούνται πως τον έγδαρε και κρέμασε ψηλά το τομάρι του ο Απόλλων.
[35]. Pl. Resp. 398c κ.ε.
[36] .
[37]. Pl. Resp. 399e.
[37a]. https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/library/browse.html?text_id=111&page=38
[900]. Fong et al. 2013, p. 316, fig. 107, cat. no. 91. Το ορειχάλκινο αγγείο προέρχεται από τον τάφο Μ10 στο Σχολείο του Baihuatan -  Chengdu και χρονολογείται στήν πρώιμη περίοδο των Αντιμαχομένων Κρατιδίων. Η αρχική ανακοίνωση έγινε στο Wenwu 1976 (3): 43-46.
[38]. Βουλιώτη 2017 , σελ. 42.
[38a]. Το Ελληνικό κείμενο προέκυψε από το Αγγλικό κείμενο του perseus μέ μετάφραση στην Ελληνική.


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

https://polygraphia.it/wp-content/uploads/2021/06/Marsia-Platone-Dante-Giovanni-di-Paolo.pdf?fbclid=IwAR017XptpPHVqs71HaTPRSAXzeCegC3HmVOnGHbTTNDaUm5siktNGe-iJUE
Coppola, G. 2021. "Marsia, Platone, Dante, Giovanni di Paolo: alcune considerazioni in merito ad una miniatura dantesca,"  Polygraphia 2021, n. 3, pp. 277-296.

https://scholarworks.bgsu.edu/cgi/viewcontent.cgi?referer=&httpsredir=1&article=1116&context=honorsprojects
Carbone, C. 2014. "Ancient Greek Music: The Aulos and the Kithara" (Honors Projects 129, Bowling Green State University).
https://scholarworks.bgsu.edu/honorsprojects/129 
p. 12: .. yet in spite of this it was still the principal instrument chosen for religious ceremonies. 
p. 13: .. The religious use of aulos music is particularly noted in the Dionysian mystery cult.

https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2238615
Van Keer, E. 2008. "Integrating Music and Religion in the Study of the Ancient Greek Aulos and Mousikè. Musical Perceptions - Past and Present. On Ethnographic Analogy and Experimental Archaeology in Music Archaeological Research. 6th Symposium of the International Study Group on Music Archaeology, 2004


https://classics-at.chs.harvard.edu/classics17-tully/
Tulley, C. 2019. "Exploring the “Flute Girls” of Ancient Greece through Multimodality," <https://classics-at.chs.harvard.edu/classics17-tully/> (1 April 2022).

https://jguaa2.journals.ekb.eg/article_6042_eb4bad8e3f35201a99ebd4aefaf08980.pdf
Dr. Marwa Abd el-Maguid el-Kady. "Aulos and Crotals in Graeco-roman Egypt," Journal of the General Union OF Arab Archaeologists (3), pp. 70-106.

https://books.google.gr/books?id=_N56Rnsm1DUC&pg=PA437&lpg=PA437&dq=religious+significance+of+ancient+aulos&source=bl&ots=Bvq_Mcit42&sig=ACfU3U0DFM-uuGdy6VHEjbzqZcLZCoUtHA&hl=el&sa=X&ved=2ahUKEwjd5vDEl_L2AhVPsaQKHXe9CDQ4ChDoAXoECAwQAw#v=onepage&q=religious%20significance%20of%20ancient%20aulos&f=false
Zangenberg, J., H. W. Attridge, D. B. Martin, eds. 2007. Religion, Ethnicity, and Identity in Ancient Galilee: A Region in Transition, Tubingen. 

https://dspace.uowm.gr/xmlui/bitstream/handle/123456789/714/%CE%92%CE%9F%CE%A5%CE%9B%CE%99%CE%A9%CE%A4%CE%97%20%CE%A3%CE%A4%CE%A5%CE%9B%CE%99%CE%91%CE%9D%CE%97.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Βουλιώτη, Στ. 2017. "Η Εκπαίδευση των παιδιών σύμφωνα με την Αριστοτελική θεωρία" (πτυχ. Παν. Μακεδονίας).

https://books.google.gr/books?id=vJAK1qI6MVgC&printsec=frontcover&redir_esc=y#v=onepage&q=wind%20instrument&f=false
Fong, W. C., R. W. Bagley, J. F. So, M. K. Hearn, eds. 2013. The Great Bronze Age of China: An Exhibition from the People's Republic of China, Metropolitan Museum of Art. 

Πέμπτη 5 Μαΐου 2022

LYRE PLAYER SEALS

 Η ΟΜΑΔΑ  ΣΦΡΑΓΙΔΩΝ ΤΟΥ ΛΥΡΑΡΗ

Ο Franklin σε σχετική εργασία του παρέχει μιαν ολοκληρωμένη ανάγνωση ενός πολύ γνωστού αρχαιολογικού υλικού, της λεγομένης Ομάδας Σφραγίδων του Λυράρη.[1] Το άρθρο συγκεντρώνει πενήντα πέντε διαφορετικά δείγματα που δείχνουν τον Λυράρη σε δεκαεπτά διαφορετικές σκηνές και υποστηρίζει ότι αποτελούν ένα ενιαίο συνεκτικό εικονογραφικό υποσύστημα, με κάθε τύπο να παίρνει την σημασία του από τους άλλους. Προτείνεται ότι αυτό το υλικό, του οποίου η προέλευση μπορεί τώρα να τοποθετηθεί με σιγουριά στην Κιλικία του ογδόου αι. π.Χ., προσφέρει τα μέγιστα για ενδελεχείς εικονογραφικές μαρτυρίες αναφορικά με την ύπαρξη μιάς θείας λύρας, μορφής που είναι γνωστή τόσον από τον Kinnaru, ήτοι την θεοποιημένη λύρα της Ουγκαρίτ της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, όσον και από τον Κινύρα της Κύπρου, τους οποίους ένα σύνολο παραδόσεων συνδέει με την Κιλικία και την Συρία.

Ομοίωμα ιερού με χορευτές & λυράρη[2]

Την σχετική σύλληψη ο ίδιος συγγραφέας εντάσσει στην λεγομένη Μουσική Κοινή, συνιστώσα υπαρκτή ήδη από την Ύστερη Εποχή του Χαλκού, θεωρεί δε ως Ελληνικά αντίστοιχα του 'ήρωος λύρας' και μάλιστα όψιμα (?!) πρόσωπα όπως οι Ορφεύς, Αμφίων, Κάδμος και Λίνος, τους οποίους θεωρεί ως αρχαϊκές επιβιώσεις της Μυκηναϊκής τελετουργίας-ποιητικής.[3] Άλλωστε αναφορά στον Κινύρα φαίνεται ότι πιστοποιείται και σε πινακίδες της Γραμμικής Β από την Πύλο (PY Qa 1301, PY Vn 865)![4] παρέχοντας στην ίδια σύλληψη μεγάλο ιστορικό βάθος και στον Ελλαδικό χώρο.
Οι σφραγίδες της ομάδος εκτιμάται ότι αποτελούν έργα ενός και του αυτού εργαστηρίου του ογδόου αι. π.Χ.,[5] ανευρίσκονται δε στην Ρόδο (περί τα 45 τεμάχια στην Ιαλυσό, Κάμειρο & Λίνδο),[6] την Ταρσό & εν γένει την Κιλικία, την Συρία, Φοινίκη, Κύπρο και την ηπειρωτική Ελλάδα,[7] τις Πιθηκούσες (περίπου 100),[8] ενώ το πλέον ακραίο γεωγραφικώς δείγμα προέρχεται από την Huelva![9]

Θέσεις ευρέσεως τεκμηρίων της Ομάδος του Λυράρη[10a]
Θέσεις ευρέσεως τεκμηρίων της Ομάδος του Λυράρη[10b]

Αξιοσημείωτο είναι ότι, όπως ανεφέρθη, από σειρά ερευνητών το εργαστήριο τοποθετείται στην Κιλικική 'Αχαΐα’ - Que/Hiyawa και μάλιστα επί βασιλείας του Urikki - Ρακίου,[11] ενώ σε κάποιες σφραγίδες αναγνωρίζονται πιθανώς Ελληνικά θέματα,[12] ή Ελληνικά ονόματα.[13] Μάλιστα η λύρα η παριστώμενη στην ομάδα σφραγίδων είναι συχνά του Αιγαιακού τύπου,[14] γεγονός όχι μοναδικό και για την ευρύτερη εικονογραφία της περιοχής περί το Karatepe. Η υπόθεση για την ύπαρξη του εργαστηρίου στην Κιλικική Αχαΐα ενισχύεται από το γεγονός ότι πλείστες σφραγίδες της ομάδας είναι κατασκευασμένες από σκούρο κόκκινο ή πρασινωπό σερπεντίνη, πέτρωμα το οποίο αφθονεί στην περιοχή.[15]
Κρατικές οντότητες κατά τον όγδοο αι. π.Χ. στην Κιλικία, Σύρο - Παλαιστίνη[16]

Αναφορικά με τα Ορφικά κείμενα σημειώνουμε ότι κατά την Μαραβέγια[17]: 
οι ιδέες τους προέρχονται από αρχαιότερο παρελθόν (περ. 14ος αι. π.Χ.) από την πρώτη ταξινόμηση και επίσημη ομαδοποίηση τους (6ος αι. π.Χ.).
Τήν χρονολόγηση τοῦ Κ. Χασάπη ότι ο Ορφεύς έδρασε τουλάχιστον κατα τα μέσα της δευτέρας χιλιετίας π.Χ. ἀναφέρει ἡ ἀρχαιολόγος Ἔφη Πουλάκη-Παντερμαλῆ, σημειώνοντας μάλιστα ὅτι 'καί τό Πάριο Χρονικό χρονολογεῖ τόν Ὀρφέα γύρω στό 1400 (π.Χ.)'.[18] 
Εγχάρακτος σκαραβαίος της Ομάδος του Λυράρη[19]

Αξιοσημείωτο είναι εν προκειμένω ότι η πολιτική οντότης της Que/Hiyawa μαρτυρεί την ιδιαίτερη σχέση του Αιγαίου με την Κιλικία όπως επιβεβαιώθηκε με την ανακάλυψη και ανάγνωση των δύο δίγλωσσων πινακίδων του Cinekoy και Karatepe. Οι παραπάνω λίθινες επιγραφές αναφέρονται στην ύπαρξη στην Κιλικία του 9ου-8ου αιώνος π.Χ. κρατιδίου το οποίο οι Ασσύριοι αποκαλούσαν Quwê ή Que στην δε Λουβιανή ιερογλυφική αποδιδόταν ως Hiyawa,[19] με αμφότερες τις ονοματικές εκδοχές να συσχετίζονται σαφώς με τον όρο Ahhiyawa, χρησιμοποιούμενο από τους Χετταίους για τους Αχαιούς![21]
Στις λίθινες αυτές στήλες ο ηγεμών αποκαλείται βασιλεύς των Δαναών[22] (στην Φοινικική: DNNYM), ενώ η βασιλική δυναστεία του κρατιδίου διακηρύσσεται ότι έλκει την καταγωγή της από τον Μόψο (M-p-š στα Φοινικικά και Mukšuš στα Λουβιανά), παρέχοντας έτσι πρόσθετο έδαφος για συσχετίσεις με το Αιγαίο,[23] του οποίου η επιρροή αναγνωρίζεται ως εξέχουσα επί του κρατιδίου τουλάχιστον κατά την πρώιμη Εποχή του Σιδήρου.[24] Η επικράτεια της ανωτέρω πολιτικής οντότητος φαίνεται χονδρικά να ταυτίζεται με της Kizzuwatna,[25] αυτή δε η χώρα των Αδάνων αποκαλούμενη και *Hwa (ή Kawa, Qawe, Quwe, Que, Hiyawa ή Hume) αναφέρεται ήδη στην συνθήκη  του Šunaššura με τον Tuthaliya I/II (CTH 41), με την οποία η χώρα κατέστη και πάλι υποτελής των Χετταίων.[26] Αξιοσημείωτο είναι ότι κατά την Ασσυριακή περίοδο ο Tiglat-Pilesers III (‎745–727 π.Χ.) θα στραφεί κατά αυτού του Ελληνικής συσχετίσεως πολυεθνικού κρατιδίου της Qwe ή Κιλικικής Αχαΐας,[27] με τους ηττηθέντες Έλληνες να προβαίνουν στην συνέχεια σε επιθετικές επιχειρήσεις διά θαλάσσης εναντίον του, απειλώντας την Τύρο και άλλες παράλιες θέσεις της Συρο – Παλαιστίνης ελεγχόμενες από την Ασσυρία. Από την ίδια περίοδο παρέχονται επίσης ενδείξεις για την ύπαρξη Ιωνικού οικισμού στην Ασσυριακή επικράτεια.[28] Τεκμήρια επαφών, και μάλιστα συγκρουσιακών, υπάρχουν και κατά την ακολουθήσασα περίοδο του Sargon II, αξιοσημείωτη δε είναι εδώ αναφερόμενη Ιωνική εξέγερση στην Άζωτο - Ashdod κ.λπ.[29] Οι επαφές των Ασσυρίων με τους Έλληνες συνεχίστηκαν καθόλη την διάρκεια της Ασσυριακής αυτοκρατορίας,[30] ιδιαίτερα δε κατά την βασιλεία του Nabonidus - τελευταίου βασιλέως της νέο – Βαβυλωνιακής περιόδου (556 - 539 π.Χ.) – φαίνεται ότι Έλληνες τον υπηρέτησαν ως μισθοφόροι, μερικοί δε δραστηριοποιήθηκαν με εξέχουσες θέσεις στα ανάκτορά του στην Tayma της ΒΔ Αραβίας,[31] όπου ο μονάρχης κατέλυσε επί δέκα περίπου χρόνια.[32]  

Διακοσμημένο Φιλισταϊκό αγγείο πόσεως με λυράρη[33]

Όμως ο Κινύρας εμφανίζεταιστην Κύπρο της πρώτης χιλιετίας να αναλαμβάνει συχνά και άλλες εξωμουσικές ιδιότητες, ενώ σχετικοί υπαινιγμοί παρέχονται και από τις πινακίδες της Πύλου.[34] Πράγματι από τον J. P. Brown και άλλους έχει υποστηριχθεί η συγχώνευση του θεού της λύρας με τον Kothar, θεό των τεχνών.[35]  
Σε ιερατικά κείμενα της Ευαγορίτιδος (Ugarit) ο θεός Kothar, με τις ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά του Ηφαίστου, εμφανίζεται ως διαθέτων την έδρα του στην Κάτω Αίγυπτο (Μέμφιδα) και τον θρόνο του στην Caphtor (Κρήτη ή Κάτω Αίγυπτο;),[36] χωρίς να είναι σαφές εάν πρόκειται για το ίδιο μέρος ή, απλώς, για διαφορετικά μεν αλλά με έντονη και στενή συσχέτιση. Επί του θέματος άλλοι μελετητές ομιλούν για ασάφεια της Ευαγοριτικής φιλολογίας,[37] άλλοι ερμηνεύουν ελεύθερα ότι ο θεός ευρίσκεται στην έδρα του τόσον στην Κρήτη όσον και στην Αίγυπτο, ήτοι στα δύο σημαντικότερα κέντρα της τέχνης και τεχνολογίας της εποχής,[38] ενώ άλλη άποψη αποδίδει την διπλή κατοικία του θεού στο γεγονός ότι το εμπόριο μετάλλου και τεχνολογικών προϊόντων εν γένει πρός την Ugarit είχε προέλευση τόσον από την Κρήτη όσον και από την Αίγυπτο (!).[39] 
Σημειώνεται εδώ ότι ο μυθικός κύκλος του Βάαλ, από όπου οι αναφορές στον Kothar, χρονολογείται περί τις αρχές του 14ου αιώνος, περίοδο κατά την οποία στην Ευαγορίτιδα (Ugarit) εβασίλευε ο Έλλην Niqmaddu II ή Νικομήδης.[40] Άλλωστε ο Αιγύπτιος θεός Ptah αναγνωρίζεται ως ανάλογος του Ηφαίστου (ή και του Δαιδάλου) και βεβαίως του Kothar.[41]

Σφραγίδες του Λυράρη από διάφορες θέσεις[42]


ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1]. Franklin 2015.
[2]. Franklin, Heimpel, Fawkes 2015, fig. 18. Louvre AO 22.221.
[3]. Franklin 2006, p. 39.
[4]. Κονιδάρης 2020, σελ. 318, σημ. 1352; Franklin, Heimpel, Fawkes 2015, pp. 47, 274, 429, 431, 432, n. 42 .
[5]. Franklin 2015, p. 406, n. 10.
[6]. Dominguez 2017, p. 222, n. 80.
[7]. Franklin 2015, pp. 406-407.
[8]. Dominguez 2017, p. 222, n. 79.
[9]. Dominguez 2017, p. 221, n. 76.
[10a]. Scardina 2010, fig. 1.
[10b]. Serrano et al. 2012, fig. 1.
[11]. Poncy et al. 2001, p. 11; Franklin 2015, p. 408, n. 21; Κονιδάρης 2016, σελ. 78, σημ. 48; Κονιδάρης 2020, σελ. 56, σημ. 138. Όμως ο Mikrakis αποδίδει τα τεκμήρια σε Φοινικικό εργασήριο εγκατεσημένο στην Κύπρο (Mikrakis 2015, p. 849).

[12]. Poncy et al. 2001, p. 16, cat. nr. 51.
[13]. Poncy et al. 2001, pp. 18-19, cat. nr. 79.
[14]. Franklin 2015, p. 408; Winter 1979, p. 120, n. 21; Porada 1956, p. 204. Πάντως στο Karatepe, όπου ως γνωστόν πιστοποιείται το όνομα του Μόψου, μάντη της ελληνικής μυθολογίας, παρουσιάζεται μουσική σκηνή στην οποία Αιγαιοπελαγίτικα και δυτικοσημιτικά υποδείγματα παρίστανται δίπλα-δίπλα στο ίδιο ανάγλυφο .. (Franklin 2006, p. 45).[15]. Poncy et al. 2001, p. 11.
[16]. ASOR, MID000032 – Download Image, <https://www.asor.org/resources/photo-collection/maps/mid000032>.
[17]. Maravelia 2019, p. 35, 42, n. 14.
[18]. Πουλάκη Παντερμαλή 2022.
[19]. Εγχάρακτος σκαραβαίος της Ομάδος του Λυράρη του δευτέρου ημίσεως του ογδόου αι. π.Χ. (Getty Museum Collection 85.AN.370.3).
[20]. Κονιδάρης 2020, σελ. 52-53, σημ. 124.
[21]. Κονιδάρης 2020, σελ. 52-53, σημ. 125.
[22]. Κονιδάρης 2020, σελ. 52-53, σημ. 126. Ο όρος απαντά επίσης στην επιστολή Αμάρνα ΕΑ 151, στην Ακκαδική (KBo 28.25), καθώς και σε Αιγυπτιακά κείμενα (d3-jnjw-n3 ή or d3-jnjw), ως όνομα φύλου των Ανθρώπων της Θάλασσας (Oreshko 2018, pp. 30-31).
in Egyptian texts as one of the “Sea Peoples”, on the other)
[23]. Κονιδάρης 2020, σελ. 52-53, σημ. 127.
[24]. Κονιδάρης 2020, σελ. 52-53, σημ. 128.
[25]. Κονιδάρης 2020, σελ. 52-53, σημ. 129.
[26]. Κονιδάρης 2020, σελ. 52-53, σημ. 130.
[27]. Κονιδάρης 2021, σελ. 48, σημ. 193.
[28]. Κονιδάρης 2021, σελ. 48, σημ. 194.
[29]. Κονιδάρης 2021, σελ. 48, σημ. 195.
[30]. Κονιδάρης 2021, σελ. 48, σημ. 196.
[31]. Κονιδάρης 2021, σελ. 48, σημ. 197.
[32]. Κονιδάρης 2021, σελ. 48, σημ. 198.
[33]. Keel 1994, p. 32. Body Beer Jug Philistine, Painted, Iron I, Megiddo, Procession of animals and a bearded man holding a lyre "Orpheus Jug", <https://www.antiquities.org.il/t/item_en.aspx?CurrentPageKey=927>.
[34]. Franklin, Heimpel, Fawkes 2015, p. 443.
[35], Franklin, Heimpel, Fawkes 2015, p. 443.
[36]. Κονιδάρης 2022, σελ. 6, σημ. 2_6.
[37]. Κονιδάρης 2022, σελ. 6, σημ. 2_7.
[38]. Κονιδάρης 2022, σελ. 6, σημ. 2_8
[39]. Κονιδάρης 2022, σελ. 6, σημ. 2_6.
[40]. Κονιδάρης 2022, σελ. 13, σημ. 2_37.
[41]. Κονιδάρης 2022, σελ. 13, σημ. 2_38.
[42]. Serrano, Gonzalez de Canales, Llompart and Montano 2012, fig. 7.








ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

https://www.academia.edu/7860988/_Lyre_Gods_of_the_Bronze_Age_Musical_Koine_The_Journal_of_Ancient_Near_Eastern_Religions_6_2_2006_39_70
Franklin J. C. 2006. “Lyre Gods of the Bronze Age Musical Koine”, Journal of Ancient Near Eastern Religions 6 (2), 2006, pp. 39–70.

https://www.persee.fr/doc/gaia_1287-3349_2015_num_18_1_1676
Franklin, J. C. 2015. "THEIOS AOIDOS. A New Reading of the Lyre-Player Group of Seals," Gaia : revue interdisciplinaire sur la Grèce Archaïque 18, pp. 405-418.

Franklin, J. C. 2016. Kinyras: The Divine Lyre (Hellenic Studies Series 70), Washington, DC: Center for Hellenic Studies. http://nrs.harvard.edu/urn-3:hul.

https://www.academia.edu/12968837/Kinyras_The_Divine_Lyre_Hellenic_Studies_70_Full_electronic_text
Franklin, J. C., W. Heimpel, G. Fawkes. 2015. Kinyras: The Divine Lyre (Hellenic Studies 70), Washington.

https://www.academia.edu/38803499/Eckhard_Siemer_Der_hethitisch_mykenische_Zinnhandel_in_Europa_und_der_Untergang_ihrer_Reiche_1430_1130_BC_sowie_Vincent_von_Beauvais_De_plumbo
Siemer, E. 2019. Der hethitisch-mykenische Zinnhandel in Europa und der Untergang ihrer Reiche (1430 - 1130 BC), Oldenburg.

https://bora.uib.no/bora-xmlui/bitstream/handle/1956/24180/Dominguez.pdf?sequence=1&isAllowed=y
https://www.academia.edu/33646146/Introduction_AN_ISLAND_BETWEEN_TWO_WORLDS_The_Archaeology_of_Euboea_from_Prehistoric_to_Byzantine_Times_PAPERS_AND_MONOGRAPHS_FROM_THE_NORWEGIAN_INSTITUTE_AT_ATHENS
Dominguez, A. J. 2017. "Euboeans in the Far West? New data and interpretations," in Papers and Monographs from the Norwegian Institute at Athens 6. An Island between two Worlds. The  Archaeology of Euboea from Prehistoric to Byzantine Times, ed. Ž. Tankosić, F. Mavridis, and M. Kosma, pp. 216-234.

https://www.academia.edu/4777525/I_sigilli_del_Lyre_Player_Group_Tracce_di_archeologia_musicale_tra_l_Etruria_e_il_Mediterraneo_orientale
Scardina, P. 2010. "I sigilli del Lyre Player Group. Tracce di archeologia musicale tra l’Etruria e il Mediterraneo orientale,"  La Musica in Etruria, ed. E. Li Castro, Tarquinia, pp. 67-78.

https://www.persee.fr/docAsPDF/anata_1018-1946_2001_num_9_1_954.pdf
Poncy, H., O. Casabonne, J. De Vos, M. Egetmeyer, R. Lebrun, A. Lemaire. 2001. "Sceaux du musée
d'Adana. Groupe du "Joueur de lyre" (VIIIe siècle av. J.-C) - Sceaux en verre et cachets anépigraphes d'époque achéménide - Scaraboïdes inscrits - Scarabées et sceaux égyptisants," Anatolia Antiqua 9, pp. 9-37.

Κονιδάρης, Δ. 2020. Οι Χετταίοι και ο κόσμος του Αιγαίου, Αθήνα.

Κονιδάρης, Δ. 2021. Ιστορία των θετικών τεχνών και επιστημών κατά την Αρχαιότητα: αποσιώπηση και μεροληψία, Αθήνα.
 
Κονιδάρης, Δ. 2022. Ο πρώιμος Αιγυπτιακός πολιτισμός και οι αλληλεπιδράσεις με το Αιγαίο (β' έκδ.), Αθήνα.

https://cdf05b7c-944f-4b1c-8ea3-e8ad720b7353.filesusr.com/ugd/f5bc9f_feb8159ea21b44d982a359d46c77cc2f.pdf?fbclid=IwAR0OpLCFIKty5eHeGtBCZzBhxjuSaRbxOdvyJmKi2L7DAQdr7zqe3vdFs7I
Maravelia, A. 2019. "The Conception of the Cosmic Egg (Swḥt) in the ancient Egyptian and in the Orphic cosmovision," Shodoznavstvo 83, pp. 25–52. 

https://www.leivithrapark.gr/%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B2%CE%B7%CE%B8%CF%81%CE%B1/%CE%BC%CF%8D%CE%B8%CE%BF%CF%82-%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B2%CE%AE%CE%B8%CF%81%CF%89%CE%BD/?fbclid=IwAR2LPaFCSjilHYY_yZ0-CRfrO1oKf9uTOErFFO8aZ6NV_HQ7vTFgOZuHrjI
Πουλάκη Παντερμαλή, Ε. . "Μύθος Λειβήθρων," Ἰστότοπος: Πάρκο Λειβήθρων, <https://www.leivithrapark.gr/%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B2%CE%B7%CE%B8%CF%81%CE%B1/%CE%BC%CF%8D%CE%B8%CE%BF%CF%82-%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CE%B2%CE%AE%CE%B8%CF%81%CF%89%CE%BD/?fbclid=IwAR2LPaFCSjilHYY_yZ0-CRfrO1oKf9uTOErFFO8aZ6NV_HQ7vTFgOZuHrjI> (5 Μαίου 2022).

https://www.academia.edu/4669096/SCARABOID_SEAL_OF_THE_LYRE_PLAYER_GROUP_AT_THE_HUELVA_MUSEUM_By_L_Serrano_F_Gonz%C3%A1lez_de_Canales_J_Llompart_and_A_Monta%C3%B1o
Serrano, L., F. Gonzalez de Canales, J. Llompart and A. Montano. 2012. "Scaraboid seal of the “Lyre-Player Group” at the Huelva Museum," Actas do V Encontro de Arqueologia do Sudoeste Peninsular,  Almodôvar: Digital Edition, pp. 279-288. 

https://www.jstor.org/stable/27926332
Keel, O. 1994. "Philistine 'Anchor' Seals," Israel Exploration Journal 44 (1/2), pp. 21-35. 

https://www.academia.edu/1785302/Cross_cultural_interaction_in_the_Eastern_Mediterranean_during_the_Early_Iron_Age_A_View_from_Seal_Engraving_with_Special_Reference_to_the_Lyre_Player_Group
Mikrakis, M. 2015. "Cross-cultural interaction in the Eastern Mediterranean during the Early Iron Age: A View from Seal Engraving, with Special Reference to the Lyre-Player Group," in Nostoi, ed. N. Stambolidis, C. Maner, K. Kopanias, pp. 849-871.

https://depot.ceon.pl/bitstream/handle/123456789/18001/Ahhiyawa_and_Danu_na_Greek_ethnic_groups.pdf?sequence=1
Oreshko, R. 2018. "Ahhiyawa - Danu(na). Aegean ethnic groups in the Eastern Mediterranean in the Light of Old and New Hieroglyphic-Luwian Evidence," in Change, Continuity, and Connectivity. North-Eastern Mediterranean at the turn of the Bronze Age and in the early Iron Age, ed. Ł. Niesiołowski-Spanò and M. Węcowski, Wiesbaden, pp. 23-56.

Porada, E. 1956. "A Lyre-Player from Tarsus and his Relations,: in The Aegean and the Near East: Studies presented to Hetty Goldman, ed. S. Weinberg, Locus Valley, pp. 185-211.

https://doi.org/10.2307/3642735
Winter, I. J. 1979. “On the Problems of Karatepe: The Reliefs and Their Context,” AnatSt 29, pp. 115-151.

https://www.academia.edu/1785302/Cross_cultural_interaction_in_the_Eastern_Mediterranean_during_the_Early_Iron_Age_A_View_from_Seal_Engraving_with_Special_Reference_to_the_Lyre_Player_Group
https://www.aegeussociety.org/en/new_book/nostoi-indigenous-culture-migration-and-integration-in-the-aegean-islands-and-western-anatolia-during-the-late-bronze-and-early-iron-age/
Mikrakis, M. 2015. "Cross-cultural interaction in the Eastern Mediterranean during the Early Iron Age: A View from Seal Engraving, with Special Reference to the Lyre-Player Group," in Nostoi. Indigenous Culture, Migration and Integration in the Aegean Islands and Western Anatolia during the Late Bronze and Early Iron Age, ed. Stampolidis, N. Chr., Ç. Maner & K. Kopaniaspp. 849-870.



DOI: 10.13140/RG.2.2.17362.22724
ΠΛΕΟΝ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ - ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ: 261123